VN-Index lao dốc, các quỹ mở “xoay trục” ra sao giữa tâm bão?

Khi VN-Index đảo chiều sau chuỗi tăng hưng phấn, hiệu suất của phần lớn nhà đầu tư cá nhân sụt mạnh. Thế nhưng, các quỹ mở vẫn duy trì mức tăng trưởng ổn định, cho thấy sự khác biệt trong chiến lược và năng lực kiểm soát rủi ro dài hạn.

Sau giai đoạn khởi đầu đầy hứng khởi nhờ kỳ vọng nâng hạng, VN-Index có lúc tiến sát ngưỡng 1.800 điểm. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng chững lại và đảo chiều mạnh khi áp lực chốt lời lan rộng trên toàn thị trường.

Dù bức tranh vĩ mô vẫn nhiều gam sáng — GDP quý III tăng tới 8,23%, Việt Nam đạt thỏa thuận khung thuế đối ứng với Mỹ, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung hạ nhiệt và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất 0,25 điểm % — những tín hiệu này vẫn chưa đủ để thị trường đảo chiều rõ nét.

Áp lực điều chỉnh tập trung vào nhóm cổ phiếu trụ như Vingroup, Gelex và nhóm ngân hàng, khiến VN-Index kết tháng 10 giảm 1,33% so với cuối tháng 9. Thanh khoản bình quân phiên chỉ còn khoảng 37.000 tỷ đồng, giảm gần 30% so với đỉnh tháng 8.

Quỹ mở vẫn giữ “phong độ” vượt thị trường

Nhịp giảm mạnh của thị trường khiến hiệu suất tháng 10 của các quỹ cổ phiếu chịu áp lực đáng kể. Tuy nhiên, xét trên khung 3 tháng gần nhất (đến ngày 31-10), nhiều quỹ vẫn vượt xa VN-Index.

Theo dữ liệu từ Fmarket, nhóm quỹ có hiệu suất tốt nhất gồm: UVEEF: +15%; BVFED: +13%; MAGEF: +12,5%; VinaCapital VEOF: +10,4%; VCBF-BCF: +10,4%.

Thậm chí, nếu tính từ đầu năm, nhiều quỹ vẫn tăng trên 20%, cho thấy khả năng quản trị danh mục ổn định trong bối cảnh biến động.

Chuyên gia tài chính Huỳnh Hoàng Phương nhận định:

“Không nhiều nhà đầu tư cá nhân có thể ‘ăn trọn’ sóng đầu cơ, thậm chí thua lỗ vì thiếu kỷ luật. Trong khi đó, các quỹ vẫn duy trì lợi nhuận hai chữ số với rủi ro thấp hơn đáng kể.”

Danh mục “phòng thủ” giúp giảm thiểu rủi ro

Theo thống kê của Fmarket, các quỹ mở cổ phiếu vẫn duy trì tỷ trọng lớn ở ngân hàng, vật liệu xây dựng và bán lẻ – những ngành có dòng tiền ổn định và định giá hấp dẫn.

Ngành ngân hàng: 24 quỹ nắm MBB, 21 quỹ nắm CTG và 19 quỹ nắm TCB – nhóm được xem là “trụ đỡ” của danh mục.

Ngành vật liệu xây dựng: Cổ phiếu HPG xuất hiện trong danh mục của 24 quỹ, chiếm tỷ trọng cao trong BVFED, MAGEF và UVEEF.

Các chuyên gia đánh giá đây là lựa chọn hợp lý khi thị trường đang bị dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu đầu cơ, tiềm ẩn biến động lớn.

Kỳ vọng cuối năm: Chu kỳ phục hồi mới đang đến gần

Ông Huỳnh Hoàng Phương cho rằng sự gia tăng mạnh của dòng tiền đầu cơ khiến hiệu suất ngắn hạn chưa phản ánh đúng năng lực dài hạn của quỹ mở. Tuy nhiên, những nhịp điều chỉnh này lại “làm mới” thị trường, giúp thanh lọc dòng vốn yếu và tạo nền cho chu kỳ tăng trưởng mới.

“Những quỹ biết tái cơ cấu danh mục đúng thời điểm thường đạt hiệu suất vượt trội trong giai đoạn hồi phục kế tiếp,” ông Phương nói.

Thống kê giai đoạn 2020–2025 cho thấy, trên 50% thời gian, quỹ mở cổ phiếu Việt Nam vượt VN-Index, với lợi nhuận kép trung bình khoảng 20,4%/năm – minh chứng cho hiệu quả chiến lược đầu tư dài hạn.

Nhiều tín hiệu vĩ mô hỗ trợ

Theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến 29-9, tăng trưởng tín dụng đạt 13,4%, cao nhất trong 5 năm. Lãi suất duy trì ở mức thấp, giúp doanh nghiệp mở rộng đầu tư và củng cố đà phục hồi.

Chính phủ đặt mục tiêu GDP tăng hơn 8% năm 2025 và trên 10% năm 2026, trong khi tín dụng dự kiến đạt 19–20%. Cùng với đó, Fed bước vào chu kỳ giảm lãi suất, tạo dư địa cho chính sách tiền tệ nới lỏng.

Đầu tư công được đẩy mạnh hứa hẹn tạo cú hích cho ngành hạ tầng, vật liệu và ngân hàng – nhóm vốn chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục các quỹ mở.

Theo VinaCapital, lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết năm 2025 dự kiến tăng 23%, duy trì mức 16%/năm trong giai đoạn 2026–2027.

“Nếu loại bỏ 13 cổ phiếu đã tăng nóng, P/E dự phóng chỉ còn khoảng 10,5 lần. Nhiều cổ phiếu vẫn đang bị định giá thấp — đây là cơ hội đầu tư hấp dẫn cho năm 2026,” bà Nguyễn Hoài Thu, Phó Tổng Giám đốc VinaCapital nhận định.

Từ đầu năm 2025, khối ngoại bán ròng hơn 75.000 tỷ đồng, kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài xuống 15,5% – mức thấp nhất nhiều năm. Dù vậy, giới phân tích tin rằng khi Fed hạ lãi suất và Việt Nam được nâng hạng lên “thị trường mới nổi”, dòng vốn ngoại sẽ quay trở lại mạnh mẽ, tiếp sức cho thị trường hồi phục.

Bà Nguyễn Hoài Thu lưu ý rủi ro lãi suất có thể tăng trở lại trước áp lực tỷ giá, song nhấn mạnh: “Chiến lược đầu tư dài hạn, chọn lọc cổ phiếu có nền tảng vững và định giá hợp lý vẫn là hướng đi tối ưu trong giai đoạn này.”

Dù VN-Index đang trong vùng điều chỉnh, các quỹ mở vẫn chứng minh sức bền nhờ chiến lược phòng thủ và khả năng xoay trục linh hoạt. Khi nền kinh tế ổn định và dòng vốn ngoại quay lại, đây có thể là giai đoạn tích lũy vàng cho chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường chứng khoán Việt Nam.