MỚI

BCTC mới: Xem ngay!

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Series nhiệt độ thị trường: (P4) đòn bẩy, IPO và số lượng tài khoản mở mới

Một trong những thước đo quan trọng nhất để đánh giá mức độ “nóng – lạnh” của thị trường chứng khoán không nằm ở điểm số, mà nằm ở mức độ sử dụng đòn bẩy tài chính và chất lượng dòng tiền tham gia thị trường. Ở thời điểm hiện tại, cả hai yếu tố này đều đang phát đi những tín hiệu cần được nhìn nhận một cách thận trọng.

Cần lưu ý rằng mức tỷ lệ này phần nào được “giãn” nhờ các công ty chứng khoán đã tăng vốn đáng kể trong thời gian gần đây. Xét về bản chất, đòn bẩy cao vẫn đồng nghĩa với rủi ro hệ thống cao hơn. Khi thị trường thuận lợi, margin giúp khuếch đại lợi nhuận; nhưng khi thị trường đảo chiều, chính margin sẽ là yếu tố khiến áp lực bán lan nhanh và mạnh hơn. Do đó, dư nợ margin cao không phải là tín hiệu xấu ngay lập tức, nhưng là dấu hiệu cho thấy “nhiệt độ” thị trường đang ở mức cao và cần được theo dõi sát.

Song song với đòn bẩy tài chính, thị trường cũng đang chứng kiến làn sóng IPO diễn ra sôi động trở lại, đặc biệt là các thương vụ IPO công ty con thuộc những doanh nghiệp lớn. Trong bối cảnh hiện tại, các thương vụ IPO gần đây chủ yếu xuất phát từ những doanh nghiệp có nền tảng hoạt động tương đối rõ ràng, sở hữu thương hiệu và vị thế nhất định trong ngành, do đó chưa ghi nhận hiện tượng gia tăng các thương vụ IPO có chất lượng tài sản kém hoặc mô hình kinh doanh thiếu bền vững. Tuy nhiên, nhóm IPO này vẫn cần được theo dõi chặt chẽ về chất lượng lợi nhuận, khả năng tạo dòng tiền tự do và hiệu quả sử dụng vốn sau niêm yết, nhằm đánh giá liệu mức định giá ban đầu có được hỗ trợ bởi nền tảng cơ bản thực chất hay chỉ phản ánh yếu tố chu kỳ và tâm lý thị trường.

Một chỉ báo khác thường được nhắc đến khi thị trường sôi động là số lượng tài khoản chứng khoán mở mới. Theo dữ liệu từ VSDC, thị trường đã ghi nhận thêm khoảng 2,6 triệu tài khoản mới, nâng tổng số tài khoản lên xấp xỉ 11,8 triệu. Con số này tương đương khoảng 11% dân số Việt Nam sở hữu tài khoản chứng khoán – một tỷ lệ không hề thấp đối với một thị trường cận biên đang trong quá trình nâng hạng.

Đáng chú ý, làn sóng mở tài khoản tăng mạnh nhất rơi vào giai đoạn thị trường lan tỏa kỳ vọng về khả năng nâng hạng, cho thấy yếu tố “câu chuyện vĩ mô – chính sách” vẫn có sức kích hoạt rất lớn đối với tâm lý nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư mới. Thậm chí, nếu so với Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán được Chính phủ phê duyệt – đặt mục tiêu khoảng 11 triệu tài khoản vào năm 2030 – thì thị trường đã vượt kế hoạch sớm gần 5 năm.

Các chỉ báo về đòn bẩy, IPO và tài khoản nhà đầu tư đều đang phát đi cùng một thông điệp: thị trường đang tiến dần đến trạng thái “nóng”. Đòn bẩy tài chính cao, kỳ vọng lớn và dòng tiền mang tính chọn lọc khiến “nhiệt độ” thị trường ở mức nhạy cảm. Rủi ro không đến từ sự sụp đổ tức thì, mà đến từ khả năng kỳ vọng đi trước quá xa so với nền tảng thực chất.