Áp lực hạ nhiệt, cổ phiếu ngân hàng còn dư địa bứt phá?

Lợi nhuận ngành ngân hàng 9 tháng đầu năm 2025 tiếp tục đi lên với mức tăng hơn 16%, trong đó khối quốc doanh nhích nhanh hơn khối tư nhân. Báo cáo cũng chỉ ra loạt điểm nhấn về hiệu quả kinh doanh và xu hướng vận hành của hệ thống ngân hàng.

Theo đánh giá của SSI Research, bức tranh lợi nhuận ngân hàng 9 tháng 2025 cho thấy sức bật đáng kể: tổng lợi nhuận trước thuế đạt 216.400 tỉ đồng, tăng 16,3% so với cùng kỳ, với nhóm ngân hàng quốc doanh thậm chí vượt trội hơn khối cổ phần. Những dữ liệu này không chỉ phản ánh nền tảng tăng trưởng vững mà còn phơi bày loạt tín hiệu quan trọng về chất lượng hoạt động, cấu trúc thu nhập và sức khỏe hệ thống đang được soi chiếu rõ nét.

Áp lực hạ nhiệt, cổ phiếu ngân hàng còn dư địa bứt phá?

Cổ phiếu ngân hàng vẫn được đánh giá là nhóm ngành “sáng giá” nếu nhà đầu tư kiên nhẫn tích lũy ở các vùng giá thấp trong các đợt điều chỉnh chung của thị trường.

Về tăng trưởng tín dụng, nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tiếp tục dẫn trước khối quốc doanh trong quý 3-2025 (+4,5% so với +4%), dù khoảng cách đã thu hẹp khi VCB và CTG phục hồi mạnh. Nhiều ngân hàng bứt tốc rõ rệt như VPB (+8,3%), TCB (+6,1%), ACB (+5,6%) và MBB (+5,5%). Trái lại, HDB ghi nhận mức giảm bất thường do xử lý khoản nợ 10.500 tỉ đồng, nhưng nếu loại trừ yếu tố này, tín dụng chỉ giảm nhẹ 1,3%. Động lực chính của tăng trưởng vẫn đến từ cho vay bất động sản – xây dựng và tín dụng liên quan thị trường chứng khoán.

Chất lượng tài sản nhìn chung ổn định khi nợ xấu chỉ tăng nhẹ 1,5%, song sự phân hóa giữa các ngân hàng xuất hiện rõ rệt: ACB, VIB, VPB, CTG, BID cải thiện, trong khi STB, OCB, MBB, HDB chịu áp lực giảm chất lượng. Đáng chú ý, nợ nhóm 2 bật tăng 14,4% và nợ nhóm 5 tiếp tục leo thang tại nhiều ngân hàng cổ phần, hàm ý rủi ro trích lập sẽ còn hiện hữu. Một số trường hợp như TPB, OCB, HDB có nợ xấu tăng nhưng chi phí tín dụng chưa đi kịp, trái ngược với sự thận trọng của CTG và TCB – giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn hệ thống nhích lên 93,7%.

Về định giá và triển vọng, P/B dự phóng 2026 ở mức 1,28x – hấp dẫn trong bối cảnh lợi nhuận ngành dự kiến tăng 18% và ROE đạt 18%. Đây là cơ sở để kỳ vọng cổ phiếu ngân hàng tiếp tục là nhóm dẫn dắt nếu nhà đầu tư chọn lọc và tích lũy ở vùng giá điều chỉnh.

Thanh khoản và NIM quý 3-2025 chứng kiến một số rung lắc khi LDR tăng và các ngân hàng giảm tỷ trọng trái phiếu, khiến NIM hệ thống lùi nhẹ về 3,14%. HDB giảm NIM do phí cam kết giải ngân và tín dụng chững lại; ngược lại, STB được hưởng lợi từ khoản thu đặc biệt tại KCN Phong Phú. Nếu loại trừ các yếu tố bất thường, NIM cơ bản hầu như đi ngang ở mức 3,02%. Mặt bằng lãi suất huy động tăng 0,2–0,8 điểm phần trăm trong tháng 10 nhưng chủ yếu do các chương trình khuyến mại ngắn hạn, ít ảnh hưởng đến chi phí vốn dài hạn.

Thu nhập ngoài lãi là điểm sáng, đặc biệt từ kinh doanh ngoại hối, chứng khoán và hoạt động của các công ty chứng khoán trực thuộc ngân hàng. Đà tăng của VN-Index lên đỉnh mới giúp doanh thu môi giới, margin, IB và tự doanh tăng mạnh, đóng góp đáng kể vào lợi nhuận.

Nhìn tổng thể, kết quả khả quan của 9 tháng 2025 củng cố triển vọng lạc quan cho quý 4 và năm 2026. Tăng trưởng tín dụng bền vững, chất lượng tài sản cải thiện, NIM ổn định và thu hồi nợ xấu được hỗ trợ bởi Luật TCTD sửa đổi sẽ là bốn trụ cột nâng đỡ lợi nhuận ngành. Trong bối cảnh định giá đã điều chỉnh đáng kể so với đỉnh tháng 8, cổ phiếu ngân hàng tiếp tục được xem là nhóm đáng để tích lũy có chiến lược.