Câu chuyện đầu tư 2026 - Bước ngoặt của chu kỳ chính sách (Phần 1)

Bước sang năm 2026, thị trường không chỉ thay đổi về mặt thời gian, mà đang bước vào một pha khác của chu kỳ kinh tế và chu kỳ chính sách.

Chu kỳ 2026 đòi hỏi một cách nhìn khác so với những năm trước, khi tăng trưởng vẫn còn đầy tham vọng nhưng chính sách tiền tệ đã chạm ngưỡng giới hạn và dần nhường chỗ cho chính sách tài khóa, việc hiểu đúng động lực dẫn dắt năm 2026 sẽ giúp việc đầu tư trở nên dễ dàng và hiệu suất hơn. Thị trường đã đi qua giai đoạn khó nhất của 2025 khi chỉ số chỉ tập trung vào vài mã cổ phiếu. Vậy sau những khó khăn thì cơ hội sắp đến là gì?

Trong bài viết đầu năm này, tôi xin chia sẻ Phần 1 của câu chuyện đầu tư 2026 – nơi chúng ta bắt đầu từ bức tranh vĩ mô tổng quát, Phần danh mục và các cổ phiếu nên lựa chọn, tôi sẽ gửi tới Quý NĐT trong bài viết sau đó. Trường hợp Quý NĐT muốn trao đổi sớm hơn, vui lòng liên hệ trực tiếp để tôi hỗ trợ chi tiết (ở phần tiểu sử trang cá nhân).

I. THỰC TRẠNG KINH TẾ 2025 - TĂNG TRƯỞNG ĐẠT ĐỈNH, CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐÃ ĐI QUÁ XA

Năm 2025 khép lại với một bức tranh tăng trưởng nhìn từ bề mặt là rất ấn tượng:

- GDP cả năm ước đạt ~8.05%, riêng Q4 tăng gần 9% – mức cao hiếm thấy trong nhiều năm.

- Lạm phát CPI bình quân ~3,65%, thấp hơn trần mục tiêu 4.5%.

- Tỷ giá tăng ~ 3.5%, thấp hơn trần mục tiêu 5%.

- Tăng trưởng tín dụng thực tế ~19.6%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu ban đầu ~16%.

Xét thuần túy về con số, đây là một trong những năm kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.

Tuy nhiên, điểm cần nhìn thẳng là chất lượng và động lực của tăng trưởng 2025. Động cơ chính không đến từ cải thiện nội lực nền kinh tế hay chu kỳ đầu tư tư nhân mới, mà đến từ việc mở rộng chính sách tiền tệ và tín dụng ở quy mô lớn. Thanh khoản được bơm mạnh, cung tiền tăng nhanh, tín dụng tăng tốc rõ rệt – đây chính là “nhiên liệu” giúp nền kinh tế vượt qua giai đoạn khó khăn và đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong ngắn hạn.

Cái giá của tăng trưởng này bắt đầu thể hiện rõ hơn khi bước vào cuối năm. Ban Tư vấn chính sách đã phát tín hiệu cảnh báo không nên tiếp tục nới lỏng tiền tệ thêm, bởi dư địa đã thu hẹp đáng kể. Thực tế, dù lãi suất điều hành chưa tăng, mặt bằng lãi suất thị trường đã đi lên: lãi suất liên ngân hàng, OMO, huy động và cho vay đều cao hơn so với giai đoạn đầu năm. Điều này phản ánh một thực trạng quan trọng: chính sách tiền tệ đã đi rất xa, và không còn nhiều không gian để “đẩy thêm” mà không đánh đổi ổn định vĩ mô.

Ở mặt trận tỷ giá, áp lực là có thật. Năm 2025 chứng kiến nhiều yếu tố bất định từ bên ngoài: rủi ro thuế quan, USD mạnh theo chu kỳ, dòng tiền trú ẩn đẩy giá vàng tăng sốc, tất cả đều gây sức ép lên VND. Tuy nhiên, mức mất giá của VND từ đầu năm chỉ khoảng 3,5%, tương đương các năm trước và vẫn nằm trong vùng kiểm soát. Điều này cho thấy NHNN đã chủ động “giữ” tỷ giá bằng các công cụ điều hành, chấp nhận đánh đổi bằng mặt bằng lãi suất cao hơn và chi phí vốn tăng lên trong hệ thống.

Nói cách khác, 2025 là năm tăng trưởng đạt đỉnh nhờ chính sách, nhưng cũng là năm cho thấy rất rõ giới hạn của cách làm này. Tiền đã được bơm nhiều, tín dụng đã tăng mạnh, tỷ giá được giữ ổn định bằng các biện pháp can thiệp – dư địa cho việc tiếp tục kích thích bằng tiền tệ trong năm tới là rất hạn chế. Đây chính là điểm mấu chốt để bước sang câu chuyện 2026: nếu không thể dựa thêm vào tiền rẻ, nền kinh tế buộc phải tìm một động cơ tăng trưởng khác bền vững hơn.

Và đây cũng chính là nền tảng để hiểu vì sao câu chuyện đầu tư 2026 không còn xoay quanh “tiền rẻ”, mà sẽ chuyển sang một trục dẫn dắt mới: ĐẦU TƯ CÔNG - một công cụ của chính sách tài khóa.

II. BỐI CẢNH 2026 - MỤC TIÊU ĐẦY THAM VỌNG, TĂNG TRƯỞNG GDP 10%

1. Triển vọng vĩ mô

- Quốc hội thông qua GDP tăng trưởng 10% trở lên năm 2026

- Lạm phát dưới 4.5%

- Tỷ giá tăng 3% so với 2025

- Tín dụng tăng trưởng khoảng 15%

Mục tiêu đầy tham vọng cho năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, đây là mức tăng trưởng đột phá nhằm đưa quy mô nền kinh tế lên tầm cao mới. Một điểm đáng chú ý trong năm 2025 đó là bội thu ngân sách kỷ lục, điều này là bàn đạp giúp năm 2026 tăng tốc mạnh mẽ thông qua kích cầu nội địa và đầu tư phát triển.

Hay nói cách khác, động lực chính giúp tăng trưởng sẽ là chính sách tài khóa mở rộng, trong đó làn sóng đầu tư công là nhân tố trọng yếu.

2. Động lực tăng trưởng cốt lõi: Đầu tư công là trụ cột dẫn dắt GDP 10%

Xét theo cấu trúc GDP:

GDP = C (Tiêu dùng) + I (Đầu tư) + G (Chi tiêu Chính phủ) + (X – M)

Trong bối cảnh:

- Tiêu dùng (C) phục hồi nhưng khó bứt phá mạnh,

- Xuất khẩu (X) chịu ảnh hưởng bởi thuế quan và chu kỳ kinh tế toàn cầu,

- Đầu tư tư nhân (I) cần thêm thời gian để lan tỏa,

Để đạt tăng trưởng GDP trên 10%, Chính phủ buộc phải đặt trọng tâm vào chính sách tài khóa, trong đó đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt và là vốn mồi để kích thích đầu tư tư nhân.

Cụ thể:

- Đầu tư hạ tầng quy mô lớn: đường cao tốc, sân bay, cảng biển… tạo hiệu ứng lan tỏa sang xây dựng, vật liệu, logistics.

- Kích hoạt đầu tư tư nhân thông qua tín dụng có chọn lọc và môi trường pháp lý cải thiện.

- Thu hút FDI nhờ dịch chuyển chuỗi cung ứng hậu thuế quan, tập trung vào công nghệ và khu công nghiệp.

- Thặng dư ngân sách (~36% GDP) giúp duy trì đầu tư công mà không gây mất cân đối vĩ mô.

Kết luận then chốt: Đầu tư công không chỉ là một “ngành”, mà sẽ là trục xoay của toàn bộ câu chuyện tăng trưởng 2026. Dòng tiền trên thị trường chứng khoán sẽ ưu tiên các doanh nghiệp nằm trong hoặc hưởng lợi trực tiếp từ trục này.

3. Triển vọng thị trường chứng khoán

- Chính thức nâng hạng từ TT cận biên lên thị trường mới nổi FTSE vào tháng 9/2026

- Kỳ vọng nâng hạng FTSE dòng vốn ngoại sẽ vào MỚI 5-6 tỉ USD, dòng vốn ngoại CŨ sẽ quay lại mua ròng

- Tăng trưởng lợi nhuận của các công ty niêm yết khoảng 18% năm 2026

Do đó, điều quan trọng thị trường 2026 không phải là thị trường “mua gì cũng thắng” mà dòng tiền sẽ tập trung vào các nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ chính sách và chu kỳ đầu tư, trong khi các nhóm tăng trưởng kém chất lượng sẽ bị đào thải.

III. NGÀNH HƯỞNG LỢI - NÊN LỰA CHỌN

Tuy nhiên, cần lưu ý: đầu tư công là câu chuyện vĩ mô, còn hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào lựa chọn cụ thể. Không phải doanh nghiệp nào “ăn theo” đầu tư công cũng chuyển hóa được chính sách thành lợi nhuận thực.

Sự khác biệt trong năm 2026 sẽ nằm ở việc chọn đúng ngành, đúng doanh nghiệp và đúng thời điểm, trong bối cảnh lãi suất không còn ở vùng thấp.

Trong bài viết tiếp theo, tôi sẽ chia sẻ Phần 2 – Danh mục vàng 2026, tập trung vào các nhóm ngành và cổ phiếu hưởng lợi rõ ràng nhất từ chu kỳ chính sách tài khóa mở rộng, cùng cách phân bổ danh mục phù hợp để vừa nắm bắt cơ hội, vừa kiểm soát rủi ro.

Mời Quý NĐT đón đọc bài viết tuần sau – hoặc nếu muốn trao đổi sớm hơn về định hướng danh mục cho năm 2026, có thể liên hệ trực tiếp với tôi để trao đổi chi tiết hơn.