#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Làn sóng tăng lãi suất huy động quay trở lại: Áp lực thật hay chỉ là ‘nhiễu’ cuối năm?

Sau nhiều tháng duy trì mặt bằng lãi suất thấp nhằm hỗ trợ tăng trưởng, thị trường tiền gửi đang chứng kiến một làn sóng tăng lãi suất huy động mới, khởi phát từ khối ngân hàng tư nhân và lan dần sang các ngân hàng thương mại nhà nước. Tuy nhiên, nhìn sâu vào cấu trúc và động lực phía sau, đây không phải là tín hiệu đảo chiều chính sách tiền tệ, mà nhiều khả năng chỉ là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật và mùa vụ, nằm trong tầm kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).-

Đợt tăng lãi suất gần đây được dẫn dắt chủ yếu bởi các ngân hàng tư nhân, đặc biệt là nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, định vị mạnh vào khách hàng bán lẻ. Tính theo bình quân gia quyền quy mô tiền gửi, lãi suất huy động tại khối này đã tăng khoảng 50–64 điểm cơ bản trong vòng ba tháng qua, tùy theo kỳ hạn.

Nếu xét theo lãi suất niêm yết, biên độ điều chỉnh còn rõ rệt hơn:

- Tăng khoảng 20–140 điểm cơ bản trên các kỳ hạn kể từ đầu năm.

Mức tăng này diễn ra sau giai đoạn giảm nhẹ trong tháng 3–5 theo định hướng hỗ trợ của Chính phủ.

Đáng chú ý, một số ngân hàng nhỏ như KLB, GPBank, PVComBank, BVB, SGB… đang chào mức lãi suất lên tới 7,5%–8,1%/năm cho kỳ hạn 6–12 tháng, chủ yếu thông qua các chương trình ưu đãi có chọn lọc. Điều này phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn ngắn hạn, hơn là xu hướng tăng lãi suất diện rộng toàn hệ thống.

Khối ngân hàng nhà nước nhập cuộc: điều chỉnh mang tính “bắt nhịp”

Sau thời gian dài giữ ổn định kể từ giữa năm 2023, khối NHTM nhà nước (VCB, BID, CTG) cũng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động, với mức tăng lên tới 50 điểm cơ bản trên hầu hết các kỳ hạn.

Động thái này không bất ngờ khi:

- Các ngân hàng tư nhân đã tăng lãi suất trước đó.

- NHNN đã nâng lãi suất OMO thêm 50 điểm cơ bản, kéo mặt bằng chi phí vốn ngắn hạn lên cao hơn.

Tuy nhiên, điểm quan trọng cần nhấn mạnh là mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn rất thấp:

- Lãi suất tiền gửi 12 tháng của nhóm Big 4 hiện quanh 5,2%.

- Thấp hơn 30–40 điểm cơ bản so với đáy giai đoạn COVID 2020–2021.

- Thấp hơn tới ~160 điểm cơ bản so với mức trước COVID.

Điều này cho thấy việc điều chỉnh lãi suất hiện nay không mang tính thắt chặt, mà chỉ là sự “bình thường hóa nhẹ” để thích ứng với nhu cầu vốn cuối năm.

Đa dạng hóa nguồn vốn: ngân hàng không chỉ dựa vào tiền gửi

Một điểm tích cực trong chu kỳ lần này là các ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào kênh tiền gửi truyền thống, mà đang chủ động tái cấu trúc nguồn vốn thông qua:

Phát hành giấy tờ có giá

– Trái phiếu ngân hàng, chứng chỉ tiền gửi nhằm kéo dài kỳ hạn nguồn vốn.

Huy động vốn quốc tế

– Điển hình như MBB vừa huy động thành công 500 triệu USD vay hợp vốn xanh, với mức đăng ký vượt nhu cầu – cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vẫn rất tích cực.

Tăng vốn chủ sở hữu

– Nhiều kế hoạch tăng vốn đang được tái khởi động, giúp cải thiện CAR và giảm áp lực huy động lãi suất cao.

Những động thái này giúp giảm áp lực phải “đẩy” lãi suất huy động lên quá mức, đồng thời cải thiện tính bền vững của cấu trúc nguồn vốn hệ thống.

Góc nhìn nhà đầu tư: áp lực có, nhưng vẫn trong tầm kiểm soát

Tổng hợp các yếu tố trên, có thể rút ra một số nhận định then chốt:

- Thanh khoản ngắn hạn đang được NHNN hỗ trợ tích cực và theo lịch sử, căng thẳng thanh khoản thường hạ nhiệt từ tháng 3, sau cao điểm Tết.

Trong trung hạn, nguồn vốn hệ thống còn được củng cố bởi:

- Kỳ vọng Fed tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Làn sóng tăng lãi suất huy động hiện nay không phải là tín hiệu đảo chiều chính sách, mà là một bước điều chỉnh cần thiết để cân bằng cung – cầu vốn trong giai đoạn cao điểm cuối năm. Mặt bằng lãi suất tuyệt đối vẫn đang ở vùng hỗ trợ cho nền kinh tế, trong khi NHNN cho thấy rõ ưu tiên ổn định thanh khoản và tăng trưởng.

Với nhà đầu tư, thông điệp quan trọng là:

👉 Đây là “nhiễu kỹ thuật” nhiều hơn là rủi ro vĩ mô, và chưa đủ để làm thay đổi bức tranh trung hạn của thị trường tiền tệ cũng như thị trường tài sản.