#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Kinh tế Việt Nam: Từng nút thắt đang được tháo gỡ như thế nào?

(Phần 1 đã phân tích 4 vấn đề cấu trúc: mất cân đối huy động - tín dụng, lạm phát dầu/vàng, nghẽn đầu tư công, và nhập siêu. Phần này tập trung vào giải pháp và triển vọng.)

GIẢI PHÁP 1: THÁO VAN THANH KHOẢN CHO HỆ THỐNG NGÂN HÀNG

a. Dự thảo nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn từ 30% lên 40% (dự thảo)

Đây là bước chữa cháy ngắn hạn nhưng là bước lùi trong dài hạn - và cần nhìn nhận thẳng thắn như vậy.

Việc nới tỷ lệ này giúp ngân hàng giảm áp lực huy động vốn trung - dài hạn ngay lập tức, từ đó bớt áp lực đẩy lãi suất huy động lên cao. Tuy nhiên, mục tiêu đạt chuẩn Basel III vào năm 2028 - vốn yêu cầu giảm tỷ lệ này - đang bị lùi thêm một bước. Đây là sự đánh đổi có chủ ý giữa ổn định ngắn hạn và kỷ luật tài chính dài hạn.

b. Thông tư 08/2026/TT-NHNN (hiệu lực 15/5/2026)

Cho phép các ngân hàng tính 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi tính LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi). Kết quả: LDR "kỹ thuật" giảm xuống, ngân hàng có thêm dư địa cho vay mà không cần huy động thêm.

c. Các ngân hàng tự cứu mình bằng nguồn vốn ngoại

Nhiều ngân hàng đang chủ động tìm vốn từ bên ngoài:

- BID, VCB: lên kế hoạch bán vốn cho nhà đầu tư ngoại để tăng vốn cấp 1

- Đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi lãi suất cao để hút tiền nhàn rỗi trong dân

d. Điểm đột phá về tư duy chính sách

Ngày 29/5/2026, NHNN ban hành Công văn 4551/NHNN-CSTT gửi 25 ngân hàng thương mại, tái phân bổ room tín dụng BĐS, cho phép loại trừ phần dư nợ tín dụng tăng thêm trong năm 2026 đối với các dự án nhà ở xã hội (NOXH), khu công nghiệp (KCN) và khu chế xuất (KCX) khỏi dư nợ tín dụng bất động sản khi kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng

GIẢI PHÁP 2: GIÁ DẦU VÀ VÀNG GIẢM - ĐIỀU KIỆN CẦN ĐỂ LÃI SUẤT HẠ NHIỆT

Đây là yếu tố ngoại sinh nhưng có tác động trực tiếp vào bài toán thanh khoản:

Nếu xu hướng này kéo dài sang Q3 và Q4/2026, hai kênh dẫn truyền tích cực sẽ kích hoạt:

=> Lạm phát hạ nhiệt → NHNN có dư địa giảm lãi suất điều hành → mặt bằng lãi suất chung đi xuống

=> Tâm lý tích trữ vàng giảm → một phần dòng tiền quay lại gửi ngân hàng → tăng nguồn huy động

Đây là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ - nhưng là tin tốt nhất nền kinh tế nhận được từ đầu năm.

GIẢI PHÁP 3: GIÁ VẬT LIỆU GIẢM - "CHÌA KHÓA" MỞ LẠI CÁC CÔNG TRÌNH ĐẦU TƯ CÔNG

Như đã phân tích ở Phần 1, một nguyên nhân trực tiếp khiến đầu tư công ách tắc trong năm nay là giá vật liệu xây dựng, năng lượng và vận chuyển tăng đột biến do chuỗi cung ứng toàn cầu bị xáo trộn.

Khi giá đầu vào hạ trở lại:

Các nhà thầu có thể thi công trong phạm vi dự toán đã duyệt

- Tiến độ phê duyệt điều chỉnh dự toán được rút ngắn

- Khả năng tiêu hóa 795.000 tỷ đồng còn lại trong 7 tháng cuối năm sẽ thực tế hơn

Đây là điểm then chốt ít được thị trường chú ý: sự điều chỉnh giá hàng hóa toàn cầu không chỉ ảnh hưởng lạm phát và xuất khẩu - nó còn trực tiếp mở khóa dòng vốn đầu tư công vốn bị nghẽn vì lý do kỹ thuật hơn là thủ tục.

Nguồn: Bộ Tài chính - Báo cáo giải ngân ĐTC tháng 5/2026; World Bank Commodity Outlook Q2/2026

4. KỲ VỌNG ĐẢO CHIỀU XUẤT SIÊU TRONG H2/2026

Nhập siêu 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm có thể chứa đựng một độ trễ sản xuất tích cực: nhóm FDI đang nhập khẩu nguyên liệu, máy móc để chuẩn bị cho các đơn hàng xuất khẩu lớn - chu kỳ thường mất 3 - 6 tháng từ nhập đầu vào đến giao hàng xuất. Nếu đúng, cán cân thương mại sẽ đảo chiều sang xuất siêu mạnh trong Q3 và Q4/2026, giảm áp lực rút VND khỏi lưu thông và giảm áp lực lên tỷ giá.

Đây là kịch bản khả quan - nhưng phụ thuộc vào việc nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu chủ lực (Mỹ, EU, Hàn Quốc) không suy yếu thêm do căng thẳng địa chính trị.

Lê Vũ - Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư CK Yuanta VN