Ai đang đe dọa "ngai vàng" của cổ phiếu vua?

Cổ phiếu "vua" đang đối mặt với rủi ro định giá nghiêm trọng do lợi nhuận chững lại sau đỉnh và dòng vốn ngoại rút ròng. Tuy nhiên, đợt điều chỉnh mạnh đã đưa định giá về vùng hấp dẫn, mở ra cơ hội chiến lược để tích lũy các mã chất lượng, đón đầu tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ và triển vọng kinh tế vĩ mô tích cực của năm 2026.

Nhóm ngân hàng đang bước vào giai đoạn lợi nhuận chững lại sau đỉnh cao, tạo áp lực điều chỉnh định giá cổ phiếu, đặc biệt với những mã vừa trải qua đà tăng nóng, khiến triển vọng lợi nhuận ngắn hạn trở nên dè dặt.

Sau giai đoạn tăng giá mạnh mẽ từ tháng 4 đến cuối tháng 8, nhóm cổ phiếu ngân hàng đã nhanh chóng trở thành mục tiêu chính của làn sóng điều chỉnh, ghi nhận mức giảm sâu hơn VN-Index. Sự kiện này không chỉ là biến động kỹ thuật mà còn là cảnh báo nghiêm trọng về vị thế dẫn dắt và triển vọng lợi nhuận ngắn hạn của nhóm "cổ phiếu vua".

Đỉnh lợi nhuận đã qua?

Diễn biến thị trường cho thấy sức hút của nhóm ngân hàng đang giảm sút:

Dòng vốn ngoại tháo chạy: Khối ngoại rút ròng liên tiếp trên HoSE, tập trung mạnh vào các "Big 3" (Vietcombank, VietinBank, BIDV) trong tuần giữa tháng 11, bất chấp sự phục hồi của thị trường chung.

Lợi nhuận hụt hơi: Báo cáo Quý III/2025 chỉ ra, lợi nhuận sau thuế nhóm ngân hàng chỉ tăng 24,9% so với cùng kỳ, nhưng lại chững lại (-1,6%) so với quý trước. Nguyên nhân chính là do NIM thu hẹp (chi phí vốn tăng) và tín dụng tăng chậm lại (4% so với 6,3% quý trước).

Với tỷ lệ hoàn thành kế hoạch lợi nhuận năm chỉ đạt 74,6% (thuộc nhóm thấp nhất thị trường), các nhà băng đang đối mặt với rủi ro kép: lợi nhuận sau đỉnh đang chững lại, làm gia tăng áp lực điều chỉnh định giá của các cổ phiếu đã tăng nóng từ đầu năm.

Chất lượng tài sản và nợ xấu

Yếu tố nền tảng khác làm lung lay niềm tin là chất lượng tài sản. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) trung bình của các ngân hàng niêm yết đã tăng nhẹ lên 2,39% trong Quý III/2025. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) của một vài ngân hàng đã rơi xuống mức dưới 40%, theo Giám đốc Nghiên cứu Chứng khoán MBS. Đây là tín hiệu đỏ khi dư nợ cho vay dự kiến tiếp tục mở rộng theo chu kỳ cuối năm.

Định giá hấp dẫn và động lực vĩ mô

Bất chấp các thách thức ngắn hạn, giới chuyên môn vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng dài hạn của ngành ngân hàng, coi đợt điều chỉnh mạnh vừa qua là cơ hội hiếm có để tích lũy.

Định giá về vùng quen thuộc: Đợt giảm giá mạnh đã đưa định giá P/B của ngành về mức 1,6x, giảm 20% so với đỉnh và quay về vùng hấp dẫn được duy trì trong giai đoạn trước. Giá nhiều cổ phiếu ngân hàng đã chiết khấu sâu, thậm chí 25-30% kể từ đỉnh.

Động lực vĩ mô vững chắc: Nền kinh tế Việt Nam đang được dẫn dắt bởi nhiều động lực mạnh mẽ: xuất khẩu tăng 16,2%, giải ngân vốn đầu tư công tăng 27,8%, và lạm phát được kiểm soát.

Tăng trưởng tín dụng: Với động lực từ vĩ mô, MBS dự báo tăng trưởng GDP cả năm 2025 đạt 8-8,1%, kéo theo tăng trưởng tín dụng dự kiến đạt 19-20% trong năm nay.

Các chuyên gia dự báo lợi nhuận ngành ngân hàng sẽ đạt 17-18% cho cả năm 2025 và 19-20% cho năm 2026. Do đó, đây là thời điểm chiến lược để nhà đầu tư ưu tiên tích lũy cổ phiếu của các ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, với mục tiêu đầu tư cho năm 2026.