Thanh tra TPHCM gọi tên Novaland, Hodeco, Hà Đô, Becamex, NRC

Sau hơn một tháng rà soát, Thanh tra TPHCM đã xác định hướng xử lý cho 70/95 dự án gặp khó khăn, vướng mắc kéo dài, trong đó có nhiều dự án của Novaland, Hodeco, Hà Đô, Becamex, NRC và hàng loạt doanh nghiệp bất động sản khác.

Thanh tra TPHCM vừa hoàn tất 6 cuộc thanh tra chuyên đề theo Kế hoạch số 1158/KH-TTCP ngày 22/04/2026 của Thanh tra Chính phủ đối với 95 dự án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn. Đây là đợt rà soát quy mô lớn nhằm nhận diện các điểm nghẽn đang khiến nhiều dự án bất động sản, hạ tầng, khu công nghiệp và công trình dân sinh chậm triển khai nhiều năm.

Theo tổng hợp của cơ quan thanh tra, trong số 95 dự án được xem xét có 12 dự án đã được tháo gỡ ngay trong quá trình thanh tra, 2 dự án đã chấm dứt hoạt động, 11 dự án vẫn chưa thể triển khai do các vấn đề đặc thù. Đáng chú ý, 70 dự án còn lại đã được thống nhất phương án xử lý và tháo gỡ.

Kết quả này đồng nghĩa phần lớn các dự án tồn đọng đã được xác định rõ nguyên nhân và cơ quan chịu trách nhiệm xử lý trong giai đoạn tiếp theo.

4 nút thắt lớn khiến nhiều dự án "đóng băng"

Qua thanh tra, TPHCM xác định phần lớn dự án bị đình trệ do sự chồng chéo của nhiều vướng mắc kéo dài qua nhiều năm.

Nhóm vấn đề phổ biến nhất liên quan đến pháp lý dự án và hoạt động kinh doanh bất động sản. Nhiều chủ đầu tư đã huy động vốn, ký hợp đồng chuyển nhượng nhà ở hoặc nền đất khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý hoặc chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Hệ quả là không ít người dân đã nhận nhà, sử dụng ổn định trong thời gian dài nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu tài sản.

Nhóm thứ hai liên quan đến đất đai và nghĩa vụ tài chính. Nhiều dự án được triển khai qua nhiều giai đoạn, trong khi quy định về đất đai, đầu tư và xây dựng liên tục thay đổi. Việc xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hoặc các khoản nghĩa vụ phát sinh vì thế kéo dài nhiều năm.

Nhóm thứ ba là quy hoạch và thủ tục đầu tư. Sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị khiến nhiều dự án phải điều chỉnh liên tục. Mỗi lần điều chỉnh lại kéo theo việc rà soát lại hồ sơ pháp lý và nghĩa vụ tài chính.

Nhóm cuối cùng là giải phóng mặt bằng. Không ít dự án vẫn chưa hoàn tất công tác bồi thường sau nhiều năm triển khai, khiến các thủ tục tiếp theo bị đình trệ.

Theo Thanh tra TPHCM, chính sự đan xen của các vướng mắc này đã khiến nhiều hồ sơ phải đi qua nhiều sở ngành, làm thời gian xử lý kéo dài.

Loạt dự án của Novaland, Hodeco, Hà Đô, NRC được đưa vào diện rà soát

Trong đợt thanh tra này, nhiều dự án của các doanh nghiệp niêm yết và nhà phát triển bất động sản lớn xuất hiện trong danh sách được xem xét tháo gỡ. Nhóm dự án của Novaland (HOSE: NVL) được rà soát thông qua dự án Khu chung cư cao tầng tại lô số 6 thuộc Khu đô thị phát triển An Phú do CTCP Bất động sản Nova Lexington làm chủ đầu tư.

CTCP Phát triển Nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (Hodeco, HOSE: HDC) có nhiều dự án nằm trong danh sách thanh tra, gồm Khu nhà ở khách sạn phía Đông đường 3/2 (Hodeco Seavillage), Khu nhà ở xã hội Hodeco cùng một số dự án khác tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.

CTCP Hà Đô 756 Sài Gòn, thành viên của Tập đoàn Hà Đô (HOSE: HDG), được rà soát đối với dự án xây dựng mới Trường THCS tại Khu chung cư Hà Đô trên đường Ba Tháng Hai.

CTCP Tập đoàn NRC (HNX: NRC), tiền thân là Bất động sản Netland, cũng nằm trong danh sách thông qua dự án khu chung cư kết hợp thương mại dịch vụ thuộc Khu nhà ở phía Đông rạch Thủ Lựu tại khu vực Bà Rịa cũ.

Trong khi đó, Becamex Group (HOSE: BCM) xuất hiện với dự án BOT đường Mỹ Phước - Tân Vạn có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 20 ngàn tỷ đồng nhưng đến nay vẫn chưa triển khai.

Ngoài ra còn có hàng loạt dự án của VSIP, Intresco, Gotec, PV Gas, Sabeco HP, Cowaelmic, Hương Sen, Tung Ho, An Gia Hưng, Tân Mai, Nam Tân Uyên hay Khu công nghiệp Dầu khí Long Sơn.

Không chỉ doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng có trách nhiệm

Đáng chú ý, kết quả thanh tra lần này là việc xác định nguyên nhân không chỉ đến từ phía chủ đầu tư. Theo Thanh tra TPHCM, nhiều dự án chịu ảnh hưởng bởi quá trình thay đổi liên tục của hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng và nhà ở. Việc xác định quy định áp dụng cho từng giai đoạn phát triển dự án trở nên phức tạp, đặc biệt với các hồ sơ kéo dài hàng chục năm.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp triển khai dự án khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, chưa được giao đất hoặc chưa được cấp phép xây dựng nhưng đã huy động vốn từ khách hàng. Một số trường hợp khác gặp khó khăn tài chính hoặc phát sinh tranh chấp nội bộ dẫn đến đình trệ kéo dài.

Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra những hạn chế từ phía quản lý nhà nước. Một số sai phạm phát sinh từ giai đoạn đầu nhưng chưa được phát hiện hoặc xử lý kịp thời. Có trường hợp hồ sơ phải lấy ý kiến nhiều cơ quan, nhiều cấp, dẫn đến thời gian xử lý kéo dài.

Thanh tra TPHCM cho rằng tâm lý e ngại trách nhiệm khi xử lý các tồn tại lịch sử cũng là một nguyên nhân khiến nhiều dự án bị "treo" trong thời gian dài.

Sau khi hoàn tất các kết luận thanh tra, Thanh tra TPHCM sẽ tiếp tục theo dõi việc thực hiện các kiến nghị và báo cáo UBND TPHCM cũng như Thanh tra Chính phủ. Nguyên tắc được cơ quan thanh tra nhấn mạnh là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng đồng thời phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Theo đánh giá của Thanh tra TPHCM, việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng không chỉ giúp khơi thông nguồn lực đất đai đang bị lãng phí mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng và khôi phục niềm tin của doanh nghiệp cũng như người dân đối với thị trường bất động sản.