IPO tăng tốc: Doanh nghiệp "săn" cơ hội trước biến động

Thị trường trở nên hấp dẫn hơn, nhưng liệu có một “lực ép ngầm” đang thúc doanh nghiệp thay đổi và tái cơ cấu nhanh chóng hơn trước áp lực cạnh tranh và biến động kinh tế?

Chưa bao giờ thị trường chứng khoán Việt Nam lại chứng kiến một cuộc chạy đua công bố kế hoạch IPO dày đặc và dồn dập đến thế. Sự khởi đầu mạnh mẽ của nhóm công ty chứng khoán (TCBS, VPBankS, và sắp tới là VPS) đã tạo hiệu ứng lan tỏa, khiến hàng loạt "ông lớn" ngoài ngành như Bách Hóa Xanh, Golden Gate, Long Châu, Hạ tầng Gelex và Nông nghiệp Hòa Phát đồng loạt rà soát vận hành, chuẩn hóa báo cáo, tìm kiếm "điểm rơi" tài chính.

Câu hỏi lớn đặt ra không chỉ là sự hấp dẫn của thị trường, mà còn là áp lực vô hình nào đang buộc doanh nghiệp phải chuyển mình nhanh đến vậy.

Áp lực từ "Hệ điều hành" mới

Nền móng của thị trường đang thay đổi nhanh chóng:

Hạ tầng kỹ thuật nâng cấp: KRX cùng các cơ chế T+0, bán khống đang tạo ra một sân chơi hiện đại, nhưng đi kèm là tiêu chuẩn minh bạch và vận hành khắt khe hơn.

Chuẩn mực IFRS: Yêu cầu doanh nghiệp báo cáo phải phản ánh bản chất kinh tế thật của giao dịch, dòng tiền và tài sản, khác biệt hoàn toàn với VAS truyền thống.

Kỳ vọng nâng hạng: Dòng vốn ngoại đang quay lại với sự quan tâm đặc biệt tới các doanh nghiệp chuẩn bị lên sàn, vốn ưu tiên minh bạch và quản trị (governance).

Hiệu ứng thành công: Các thương vụ IPO thành công (như TCBS) đã chứng minh thị trường sẵn sàng trả mức định giá cao cho các doanh nghiệp minh bạch và có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng, buộc các đối thủ phải tự nhìn lại mình.

Tất cả những yếu tố này đang tái định nghĩa chuẩn mới của thị trường, tạo ra một cuộc cạnh tranh âm thầm về sự minh bạch, vận hành và mô hình kinh doanh.

Định hình kỳ vọng toàn ngành

Áp lực lớn nhất nằm ở chiến lược người đi trước. Trong bất kỳ nhóm ngành nào, doanh nghiệp IPO sớm nhất luôn là người kể câu chuyện đầu tiên và định hình kỳ vọng của nhà đầu tư đối với toàn bộ ngành đó.

Một thương vụ IPO thành công không chỉ là thêm một mã cổ phiếu, mà là sự thiết lập:

Mặt bằng kỳ vọng mới về biên lợi nhuận và sức khỏe tài chính.

Chuẩn vận hành mới cho các đối thủ trong ngành.

Chiếm lĩnh spotlight truyền thông, trở thành gương mặt đại diện của ngành.

Lợi thế chiến lược cực kỳ rõ ràng:

TCBS IPO sớm đã đặt chuẩn tài chính mới cho khối công ty chứng khoán. Mọi IPO sau, dù là VPS, đều bị so sánh với chuẩn này.

Golden Gate nếu IPO trước sẽ là doanh nghiệp F&B thuần đầu tiên, có quyền đặt chuẩn vận hành cho toàn ngành.

Nông nghiệp Hòa Phát (IPO trước) sẽ kể trọn vẹn câu chuyện chuỗi giá trị khép kín, nâng vị thế công ty mẹ (HPG) và tạo đối trọng với các đối thủ như Thaco Agri.

FPT Long Châu nếu nhanh chân hơn Bách Hóa Xanh, sẽ dẫn dắt kỳ vọng mới trong ngành bán lẻ dược phẩm hiện đại.

Khi spotlight thuộc về người đi trước, doanh nghiệp lên sau – dù mạnh – cũng sẽ bị thua điểm từ vạch xuất phát do bị so sánh với chuẩn đã được thiết lập.

Cửa sổ định giá vàng 2025–2026: Cơ hội sinh tồn

Năm 2025–2026 được xem là cửa sổ định giá đẹp nhất trong nhiều năm, bởi: lãi suất thấp, dòng vốn tích trữ đang tìm điểm đến mới (thị trường chứng khoán hấp dẫn hơn Bất động sản/Vàng), và câu chuyện nâng hạng thị trường trở nên hiện thực hơn bao giờ hết.

Đây giống như việc chọn đúng mùa vụ để thu hoạch. Lên sàn đúng thời điểm giúp doanh nghiệp: chốt định giá tốt hơn, thu hút "tiền khôn", và tăng uy tín thương hiệu. Ngược lại, IPO trễ đồng nghĩa với định giá bị ép xuống, sức mua giảm và spotlight không còn.

Vì thế, các doanh nghiệp đang ráo riết chuẩn hóa hệ thống (IFRS, audit) để kịp bước vào "cửa sổ" 2025–2027. Cuộc đua IPO này không phải là cuộc chơi của doanh nghiệp lớn nhất, mà là của doanh nghiệp chuẩn bị tốt nhất và xuất hiện đúng lúc. Ai lên sàn trước, kể câu chuyện rõ ràng hơn, minh bạch hơn – người đó sẽ giữ thế chủ động và định hình cuộc chơi.