MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Vì sao cổ phiếu ngân hàng được gọi là "cổ phiếu vua"?

Trong suốt hơn một thập kỷ, cổ phiếu ngân hàng luôn chiếm vai trò trung tâm trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cả về tỷ trọng vốn hóa, thanh khoản lẫn khả năng dẫn dắt xu hướng. Không phải ngẫu nhiên mà giới đầu tư đặt cho nhóm cổ phiếu này biệt danh “cổ phiếu vua”. Dưới đây là những lý do then chốt lý giải cho vị thế đặc biệt đó.

Ở Việt Nam, thị trường tài chính vẫn thiên lệch về phía hệ thống tín dụng ngân hàng, trong khi kênh dẫn vốn qua trái phiếu và cổ phiếu còn tương đối hạn chế. Gần 70–80% nhu cầu vốn của doanh nghiệp tư nhân đến từ ngân hàng. Điều này biến ngân hàng trở thành "cầu nối sống còn" giữa vốn và tăng trưởng kinh tế. Mọi thay đổi trong tăng trưởng GDP, đầu tư công, tiêu dùng nội địa hay điều hành chính sách tiền tệ đều tác động trực tiếp tới lợi nhuận và hoạt động của các ngân hàng. Và ngược lại, thông qua hiệu ứng lan tỏa, cổ phiếu ngân hàng gần như trở thành một phong vũ biểu cho nền kinh tế.

2. Quy mô vốn hóa và thanh khoản vượt trội

Các mã ngân hàng luôn nằm trong nhóm có vốn hóa lớn nhất thị trường (VCB, BID, CTG, TCB, VPB, MBB…), chiếm tới 30–40% tổng vốn hóa HOSE. Đồng thời, nhóm này cũng dẫn đầu về thanh khoản, với 25–35% tổng giá trị giao dịch hàng ngày, thậm chí có lúc lên tới 50% trong các đợt sóng lớn. Với dòng tiền lớn và liên tục như vậy, nhà đầu tư tổ chức, quỹ ETF, khối ngoại và cả nhà đầu tư cá nhân đều khó có thể bỏ qua nhóm ngân hàng trong chiến lược phân bổ vốn.

3. Hiệu quả sinh lời và chất lượng tài sản được cải thiện rõ rệt

Phần lớn các ngân hàng Việt Nam hiện nay đạt ROE từ 15–25%, biên lãi ròng (NIM) duy trì ở mức 3,5–4,5% và hệ số an toàn vốn (CAR) trên chuẩn Basel II, một số tiến tới Basel III. Đồng thời, tỷ lệ CASA tăng nhanh ở nhiều ngân hàng như VCB, MBB, TCB giúp giảm chi phí vốn, từ đó gia tăng biên lợi nhuận. Chất lượng tài sản cũng được cải thiện, nợ xấu được kiểm soát dưới 2%, tỷ lệ bao phủ nợ xấu nhiều ngân hàng trên 150%. Đây là nền tảng vững chắc giúp cổ phiếu ngân hàng giữ ổn định trong bối cảnh thị trường biến động.

4. Nhạy cảm với chính sách – bắt sóng chu kỳ dễ dàng

Cổ phiếu ngân hàng rất nhạy với chính sách tiền tệ, lãi suất, và tín dụng – nghĩa là chúng phản ứng mạnh và sớm hơn thị trường chung trong các chu kỳ kinh tế. Khi Ngân hàng Nhà nước hạ lãi suất, nới room tín dụng hay thúc đẩy đầu tư công, cổ phiếu ngân hàng thường là nhóm tăng mạnh nhất. Ngược lại, khi chính sách bị siết lại, nhóm này cũng phản ứng điều chỉnh sớm. Chính nhờ tính chất “dẫn nhịp” này, cổ phiếu ngân hàng là công cụ lý tưởng cho nhà đầu tư vĩ mô theo đuổi chiến lược giao dịch theo chu kỳ.

5. Định giá vẫn còn hấp dẫn

Dù chiếm tỷ trọng lớn và có nền tảng tốt, định giá của cổ phiếu ngân hàng Việt Nam vẫn ở mức hợp lý, thậm chí thấp hơn trung bình khu vực. Cụ thể, P/E ngành dao động từ 6–9 lần, P/B quanh mức 1,1–1,8 lần, trong khi ROE duy trì trên 18%. So với các ngân hàng cùng quy mô ở Thái Lan, Indonesia, Malaysia, nhóm ngân hàng Việt có tiềm năng tăng giá lớn hơn khi thị trường hồi phục. Đây là yếu tố then chốt để các nhà đầu tư giá trị và tổ chức nước ngoài tiếp tục gia tăng tỷ trọng nhóm này trong danh mục trung và dài hạn.

6. Chính sách cổ tức ổn định, phù hợp nhà đầu tư dài hạn

Ngân hàng là một trong số ít ngành duy trì chính sách cổ tức đều đặn và rõ ràng. Nhiều ngân hàng chia cổ tức tiền mặt và cổ phiếu với tỷ lệ cao từ 20–35% mỗi năm, tạo nguồn thu ổn định cho nhà đầu tư thu nhập. Điều này biến cổ phiếu ngân hàng thành cổ phiếu thu nhập (income stock) đúng nghĩa, rất phù hợp với các quỹ đầu tư giá trị, quỹ hưu trí, bảo hiểm hoặc nhà đầu tư cá nhân trung niên – người cần dòng tiền ổn định nhưng vẫn muốn tiềm năng tăng trưởng.

7. Chuyển đổi số mạnh mẽ, nâng cấp năng lực cạnh tranh

Trong 3–5 năm gần đây, các ngân hàng đầu ngành như CTG, TCB, MBB, ACB đã đẩy mạnh chiến lược chuyển đổi số – từ mobile banking, eKYC, ngân hàng số toàn diện đến ứng dụng AI trong quản trị rủi ro và marketing. Ngân hàng cũng là ngành tiên phong ứng dụng big data để cá nhân hóa sản phẩm và tối ưu hóa chi phí vận hành. Điều này không chỉ nâng cao trải nghiệm khách hàng, mà còn cải thiện biên lợi nhuận và củng cố lợi thế cạnh tranh bền vững. Khi thị trường tài chính Việt Nam hiện đại hóa, những ngân hàng số hóa sớm sẽ dẫn đầu xu hướng và củng cố vai trò "vua".