Nhóm “cổ phiếu vua” sắp tỉnh giấc?

Nhóm “cổ phiếu vua” vừa có thêm chất xúc tác khi 8 mã ngân hàng được thêm vào rổ FTSE Emerging All Cap, trong bối cảnh dòng vốn thụ động có thể lên tới 4,3 tỷ USD. Nhưng khi định giá đang hấp dẫn mà nợ xấu và nợ nhóm 2 cùng tăng, liệu nhóm ngân hàng có thực sự sắp tỉnh giấc, hay vẫn còn những “điểm nghẽn” phía trước?

Thị trường chứng khoán Việt Nam sắp chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi từ ngày 21/9, mở ra kỳ vọng về một làn sóng vốn ngoại mới. Trong đó, nhóm ngân hàng có thể là một trong những nhóm được chú ý nhất khi có 8 cổ phiếu được thêm vào rổ FTSE Emerging All Cap gồm VPB, VCB, STB, HDB, SHB, BID, SSB và MSB.

FTSE Russell nâng số cổ phiếu Việt Nam trong rổ FTSE Emerging All Cap lên 27 mã, thay vì 24 mã trước đó.

Trọng số Việt Nam trong rổ tăng từ 0,328% lên 0,49%.

VPS ước tính dòng vốn thụ động có thể đạt gần 2,4 tỷ USD, trong khi SSI Research đưa ra hai kịch bản 2,2 tỷ USD và 4,3 tỷ USD.

Sau giai đoạn tăng mạnh từ tháng 6-8/2025, nhiều cổ phiếu ngân hàng đã điều chỉnh sâu. VPB từng tăng gấp đôi lên khoảng 37.000 đồng/cp rồi giảm về vùng 25.000 đồng/cp. Nhiều mã như SHB, VIB, EIB, NVB, BVB giảm 30-40% từ đỉnh tháng 8/2025.

VCB hiện quanh 60.000 đồng/cp, BID khoảng 36.700 đồng/cp, tương đương vùng giá của giai đoạn 2023-2024.

Kết quả kinh doanh và định giá

Theo Chứng khoán Yuanta, dù thị giá kém tích cực, nền tảng lợi nhuận của ngành ngân hàng đang cải thiện:

Lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ toàn ngành quý II/2026 tăng 18% so với quý I và 25% so với cùng kỳ.
Có 18 ngân hàng tăng lợi nhuận, 6 ngân hàng giảm và 3 ngân hàng gần như đi ngang.
NIM tăng lên 3,15%.
Tăng trưởng tín dụng đạt 9,2% từ đầu năm đến hết quý II.
CIR điều chỉnh giảm xuống 31,3%.
Thu nhập phí tăng lên 14,2% tổng doanh thu điều chỉnh.
P/B dự phóng 2026 của toàn ngành chỉ khoảng 1,2 lần, thấp khoảng 1 độ lệch chuẩn so với mức trung bình 10 năm.
ROE toàn ngành đạt khoảng 17%.

Những con số này cho thấy nhóm ngân hàng đang có định giá tương đối hấp dẫn, trong khi lợi nhuận vẫn duy trì tăng trưởng.

Nhưng rủi ro lớn nằm ở chất lượng tài sản

Đây là điểm khiến các chuyên gia Chứng khoán Yuanta chưa hoàn toàn lạc quan:

NPL toàn ngành ở mức 2,01%.
Nợ nhóm 2 tăng 14 điểm cơ bản lên 1,38%.
Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống 79%, là quý giảm thứ hai liên tiếp và thấp nhất kể từ quý II/2018.
Nợ xấu tăng mạnh tại VietinBank (+21,8% QoQ), Sacombank (+15,6%), HDBank (+17,6%) và BID (+7,2%).
Nợ nhóm 2 tại Sacombank tăng 2,8 lần, HDBank tăng 2 lần và VPBank tăng 13,7% so với quý trước.

SSI Research cảnh báo mặt bằng lãi suất cho vay 12-15%, đặc biệt với vay mua nhà, có thể làm gia tăng rủi ro vỡ nợ chéo giữa các tổ chức tín dụng.

Bên cạnh đó, NIM có thể chịu sức ép trong nửa cuối năm khi chi phí vốn tăng, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án hạ tầng lớn vẫn cao và tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động.

Nhìn chung, FTSE có thể tạo cú hích mới cho nhóm ngân hàng nhờ dòng vốn ngoại, nhưng đây không phải câu chuyện chỉ có một chiều. Định giá rẻ và lợi nhuận tăng đang tạo sức hấp dẫn, song chất lượng tài sản, chi phí vốn và khả năng trích lập dự phòng sẽ quyết định ngân hàng nào thực sự hưởng lợi.