Ngân hàng 2026: "Xương sống" định hình vận mệnh VN-Index?

Bức tranh lợi nhuận cải thiện rõ nét, cộng hưởng với “chất xúc tác” từ Nghị quyết 79, đã kéo dòng tiền quay lại nhóm Big 4 ngân hàng. Giới phân tích cho rằng bước sang năm 2026, cổ phiếu ngân hàng không chỉ được định giá cao hơn mà còn tiếp tục giữ vai trò trụ cột, quyết định nhịp vận động của thị trường.

Sau năm 2025 khép lại với tăng trưởng tích cực, nhóm cổ phiếu ngân hàng quốc doanh nhanh chóng “vào sóng” ngay từ những phiên đầu năm 2026. Ba cái tên VCB, CTG và BID sớm trở thành tâm điểm giao dịch, đóng vai trò đầu tàu kéo VN-Index đi lên trong bối cảnh dòng tiền có dấu hiệu quay lại nhóm cổ phiếu dẫn dắt.

Ngân hàng quốc doanh “nóng” ngay đầu năm

3 cổ phiếu trong nhóm Big 4 ngân hàng đã trở thành tâm điểm của thị trường, dẫn đầu nhóm kéo VN-Index đi lên.

Cả ba cổ phiếu thuộc nhóm Big 4 – Vietcombank (VCB), VietinBank (CTG) và BIDV (BID) – đều duy trì mạch tăng liên tiếp, đi kèm sự cải thiện rõ nét về thanh khoản. Diễn biến này phản ánh sự nhập cuộc trở lại của dòng tiền lớn, vốn thường chỉ xuất hiện khi thị trường xác lập kỳ vọng trung – dài hạn.

Trong đó, VCB nổi bật nhất khi tăng kịch biên độ lên 72.700 đồng/cp trong phiên 12/1, chính thức vượt đỉnh giá cũ thiết lập cách đây 4 tháng. Chỉ sau ít phiên giao dịch đầu năm, cổ phiếu này đã mang lại mức sinh lời lên tới 26%, qua đó củng cố vị thế “cổ phiếu quốc dân” của thị trường.

Đà tăng giá cũng đưa vốn hóa Vietcombank vượt mốc 600.000 tỷ đồng, trở thành doanh nghiệp niêm yết thứ ba trên sàn chứng khoán Việt Nam đạt quy mô này, sau Vingroup (VIC) và Vinhomes (VHM).

CTG không kém cạnh khi liên tiếp phá đỉnh trong trạng thái thanh khoản bùng nổ. Kết phiên 12/1, cổ phiếu VietinBank đóng cửa tại 41.500 đồng/cp, tăng hơn 15% so với cuối năm 2025, với khối lượng giao dịch đạt hơn 37,2 triệu đơn vị. Trước đó, phiên 9/1 ghi nhận gần 39 triệu cổ phiếu được sang tay – mức cao nhất kể từ khi VietinBank niêm yết trên HoSE.

BID cũng ghi dấu ấn mạnh khi “tím trần” trong phiên 12/1, nâng mức tăng từ đầu năm lên khoảng 21%, hoàn tất bộ ba ngân hàng quốc doanh tăng giá hai chữ số chỉ trong ít phiên giao dịch.

Không chỉ nhà đầu tư trong nước mua ròng tích cực, khối ngoại cũng đẩy mạnh giải ngân vào nhóm này ngay trong tuần đầu năm: VCB được mua ròng 727 tỷ đồng, BID 326 tỷ đồng và CTG 160 tỷ đồng – yếu tố quan trọng củng cố xu hướng tăng ngắn hạn.

Nền tảng lợi nhuận nâng đỡ đà tăng

Diễn biến tích cực của nhóm Big 4 diễn ra song song với bức tranh kết quả kinh doanh năm 2025 khởi sắc.

VietinBank là ngân hàng ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng nhất. Theo công bố tại Hội nghị tổng kết năm 2025, lợi nhuận trước thuế riêng lẻ của ngân hàng này tăng 37% so với năm trước, ước vượt 41.000 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay. Tổng tài sản tăng khoảng 18%, vượt ngưỡng 100 tỷ USD, trong khi tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát dưới 1%.

BIDV sở hữu quy mô lớn hơn với tổng tài sản khoảng 3,25 triệu tỷ đồng (trên 120 tỷ USD). Dù lợi nhuận thấp hơn VietinBank, ngân hàng này vẫn ghi nhận kết quả kỷ lục với lợi nhuận trước thuế ước đạt hơn 36.000 tỷ đồng.

Vietcombank không công bố con số cụ thể, song lãnh đạo ngân hàng cho biết đã hoàn thành kế hoạch lợi nhuận năm 2025. Trước đó, Vietcombank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất tăng 3,5%, lợi nhuận riêng lẻ dự kiến đạt 42.734 tỷ đồng – mức tăng khiêm tốn hơn so với VietinBank, song vẫn duy trì vị thế ngân hàng có chất lượng tài sản hàng đầu hệ thống.

“Cú hích” chính sách từ Nghị quyết 79

Bên cạnh yếu tố lợi nhuận, dòng tiền vào nhóm ngân hàng quốc doanh còn được kích hoạt bởi Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích khối khách hàng cá nhân Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nút thắt lớn nhất của các doanh nghiệp nhà nước niêm yết – đặc biệt là ngân hàng – nằm ở mâu thuẫn giữa nhu cầu giữ lại lợi nhuận để tăng vốn (đáp ứng chuẩn Basel II/III) và nghĩa vụ nộp cổ tức tiền mặt về ngân sách.

Nghị quyết 79 được đánh giá là đã tháo gỡ điểm nghẽn này thông qua cơ chế cho phép sử dụng nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước để tăng vốn điều lệ. Nhờ đó, các ngân hàng có thể giữ lại lợi nhuận hoặc nhận vốn tái đầu tư từ SCIC, tạo hiệu ứng “lãi kép” lên giá trị sổ sách, cải thiện định giá và đặt nền móng cho tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Ngân hàng tiếp tục là trụ cột năm 2026

Về triển vọng ngành, Yuanta cho rằng nhóm cổ phiếu ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột của thị trường trong năm 2026, với tăng trưởng tín dụng kỳ vọng đạt 17–20%.

Cùng quan điểm, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá cao triển vọng ngành nhờ các chỉ số tài chính tích cực. VCBS dự báo lợi nhuận trước thuế toàn ngành ngân hàng tăng lần lượt 18% trong năm 2025 và 20% trong năm 2026.

Trong đó, nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận khả quan nhờ triển vọng mở rộng NIM từ nửa cuối năm 2026, cùng với chất lượng tài sản cải thiện và áp lực trích lập dự phòng giảm dần.

Nhóm ngân hàng tư nhân năng động hưởng lợi từ chính sách khuyến khích kinh tế tư nhân, tiếp tục duy trì mức tăng trưởng vượt trội với nhiều câu chuyện hỗ trợ như IPO, tái cơ cấu, tăng vốn chiến lược và thu hồi nợ.

Ngược lại, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ – vốn tăng trưởng mạnh trong năm 2025 nhờ nền thấp và đẩy mạnh tín dụng bất động sản – được dự báo chững lại trong năm 2026 do nền lợi nhuận cao, dư địa tín dụng bị siết chặt hơn và rủi ro nợ xấu gia tăng.

VCBS cho rằng định giá cổ phiếu ngân hàng hiện ở mức phù hợp với thị trường, khi P/B toàn ngành tương đương trung bình 5 năm (khoảng 1,53 lần). Trong dài hạn, nhóm ngân hàng có chất lượng tài sản tốt và tăng trưởng lợi nhuận vượt trội vẫn là lựa chọn ưu tiên, bao gồm: ACB, BID, CTG, HDB, MBB, MSB, NAB, STB, TPB, VIB và VPB.