SBV siết vốn liên ngân hàng: Hết thời làm đẹp LDR

NHNN (SBV) vừa ban hành Thông tư 08/2026 cho phép các NHTM được tính lại 20% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào cơ sở huy động khi tính LDR hiện hành, hôm nay em Nghi sẽ cùng Anh/Chị NĐT nhìn sâu hơn vào dự thảo “Thông tư thay thế Thông tư 22/2019” - bộ khung mới về các tỷ lệ an toàn của hệ thống ngân hàng với nhiều thay đổi lớn theo hướng tiệm cận chuẩn Basel III.

Dự thảo này đề xuất thay thế tỷ lệ LDR bằng CDR nhằm kiểm soát thanh khoản chặt chẽ hơn, đồng thời đưa vào lộ trình áp dụng 2 chuẩn tỷ lệ mới là LCR và NSFR từ năm 2028. Bên cạnh đó, SBV cũng đề xuất bổ sung tỷ lệ LEV như một công cụ hỗ trợ cho hệ số CAR. Các thay đổi này sẽ dần thay thế khung quản lý an toàn thanh khoản hiện hành, bao gồm: LDR, tỷ lệ dự trữ thanh khoản, LCR giản đơn và tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn SFL.

Trong bài viết này, em Nghi sẽ tập trung vào vấn đề đang được tranh luận nhiều nhất hiện nay là tỷ lệ CDR và những tác động có thể xảy ra đối với hệ thống ngân hàng.

Tỷ lệ CDR được xây dựng để thay thế LDR hiện hành với mục tiêu quản lý thanh khoản chặt chẽ hơn và phản ánh sát hơn dòng tín dụng/huy động trên Thị trường 1 (thị trường giữa ngân hàng với dân cư/doanh nghiệp). Những thay đổi trọng yếu bao gồm:

Mở rộng phạm vi “tín dụng” trong tử số thay vì chỉ tính “cho vay” như hiện hành, bao gồm thêm các khoản đầu tư TPDN, khoản phải thu L/C, chiết khấu bộ chứng từ và các cam kết ngoại bảng. Theo ước tính, nếu tính đầy đủ các cam kết ngoại bảng, tỷ lệ CDR có thể tăng mạnh đáng kể.
Cho phép khấu trừ VCSH khỏi tử số sau khi loại trừ phần vốn sử dụng cho đầu tư tài sản cố định, đầu tư cổ phiếu và lãi dự thu. Điều chỉnh này giúp giảm tỷ lệ CDR, tuy nhiên mức giảm khó có thể bù lại tác động tăng do việc mở rộng phạm vi “cấp tín dụng” đã nêu trên.
Siết chặt cách tính “huy động” ở mẫu số khi loại trừ tiền gửi liên ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu được nắm giữ chéo bởi các TCTD khác. Đây là thay đổi rất quan trọng vì có thể khiến mẫu số giảm mạnh và đẩy tỷ lệ CDR tăng lên đáng kể.
Cho phép cộng thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN vào mẫu số nhằm hỗ trợ thanh khoản (SBV đã thực hiện sớm ngay trong hôm nay). Điều chỉnh này tác động tích cực hơn với nhóm ngân hàng Big4, tuy nhiên ảnh hưởng ở cấp độ toàn hệ thống không quá lớn và khó bù đắp tác động từ việc loại trừ tiền gửi liên ngân hàng cũng như sở hữu chéo giấy tờ có giá ra khỏi mẫu số.

>>> Tỷ lệ CDR dự kiến sẽ được áp dụng ngay khi thông tư có hiệu lực và duy trì tối đa đến năm 2031, hoặc đến khi các ngân hàng đáp ứng đầy đủ chuẩn LCR và NSFR ở mức từ 100% trở lên. Theo dự thảo, ngưỡng CDR tối đa được phép là 85%. Những ngân hàng chưa đáp ứng được mức này sẽ phải trình kế hoạch tuân thủ cho SBV trước năm 2028.

Tác động của tỷ lệ CDR sẽ có sự phân hóa khá mạnh giữa các ngân hàng. Do dự thảo hiện vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến và các quy định cuối cùng có thể thay đổi, nên ở thời điểm hiện tại em Nghi chỉ tập trung phân tích bản chất tác động thay vì đưa ra các con số ước tính cụ thể.

Xét về mặt định tính, những NHTM có bộ đệm VCSH dày sẽ được hưởng lợi hơn nhờ cơ chế cho phép khấu trừ VCSH khỏi tử số khi tính CDR. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn liên ngân hàng hoặc sở hữu chéo giấy tờ có giá sẽ chịu tác động tiêu cực hơn khi các khoản này bị loại khỏi mẫu số.

➡️ Dù vậy, tổng thể quan điểm cá nhân cho rằng tác động từ việc loại trừ nguồn vốn liên ngân hàng và sở hữu chéo giấy tờ có giá khỏi cơ sở huy động sẽ lớn hơn đáng kể so với phần hỗ trợ từ việc khấu trừ VCSH. Điều này đồng nghĩa tỷ lệ CDR mới nhiều khả năng sẽ cao hơn đáng kể so với tỷ lệ LDR hiện hành của nhiều ngân hàng.

2. Ở góc độ toàn ngành, chuẩn mực pháp lý mới cho thấy định hướng quản lý chặt chẽ hơn của SBV, tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế và hướng tới mục tiêu nâng cao mức độ an toàn cũng như sự phát triển bền vững của hệ thống ngân hàng trong dài hạn.

➡️ Tuy nhiên, trong ngắn hạn, áp lực huy động vốn trên thị trường 1 nhiều khả năng sẽ trở nên rõ ràng hơn khi hệ thống ngân hàng bắt đầu chuẩn bị cho quá trình tuân thủ các quy định mới, ngay cả khi thông tư chính thức dự kiến sẽ có lộ trình triển khai kéo dài trong nhiều năm.