Khi tin đồn "dẫn dắt" hành vi bán tháo

Những tin đồn chưa được kiểm chứng, đặc biệt liên quan đến lãnh đạo doanh nghiệp, nhiều lần trở thành “mồi lửa” khiến cổ phiếu chao đảo và thị trường rung lắc mạnh. Trường hợp CRE chỉ là một lát cắt trong bức tranh rộng hơn, nơi tâm lý hoảng loạn có thể lấn át hoàn toàn yếu tố cơ bản. Đằng sau mỗi đợt bán tháo là những thiệt hại không nhỏ về tài sản, uy tín và niềm tin thị trường.

Không ít cổ phiếu từng lao đao chỉ vì những lời đồn chưa được kiểm chứng, đủ sức kích hoạt làn sóng bán tháo và làm méo mó diễn biến thị trường.

Các thông tin tiêu cực liên quan đến ban lãnh đạo hay doanh nghiệp, dù đã được kiểm chứng hay mới dừng ở mức tin đồn, thường trở thành “mồi lửa” kích hoạt những đợt bán tháo dữ dội trên thị trường.

Mồi lửa nhỏ, dư chấn lớn

Thị trường chứng khoán thường được xem là “phong vũ biểu” của nền kinh tế. Nhưng trên thực tế, giá cổ phiếu không chỉ phản ánh sức khỏe doanh nghiệp mà còn ghi nhận tức thì trạng thái mong manh của tâm lý và niềm tin nhà đầu tư. Trong bối cảnh đó, những thông tin tiêu cực xoay quanh lãnh đạo hay doanh nghiệp – dù đã được kiểm chứng hay mới chỉ là lời đồn – luôn có khả năng trở thành mồi lửa, thổi bùng các đợt bán tháo dữ dội, vượt xa mọi yếu tố cơ bản.

Diễn biến của cổ phiếu CRE trong những phiên gần đây là minh họa điển hình. Phiên giao dịch ngày 22/12, cổ phiếu của Công ty Cổ phần Bất động sản Thế Kỷ (Cen Land, HoSE: CRE) bất ngờ chịu áp lực bán mạnh, có thời điểm rơi về mức sàn trước khi hồi nhẹ vào cuối phiên. Thanh khoản theo đó tăng vọt lên khoảng 1,7 triệu cổ phiếu, cao gấp gần bốn lần so với phiên liền trước, cho thấy dòng tiền hoảng loạn nhập cuộc trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý, cú rung lắc này không bắt nguồn từ kết quả kinh doanh hay yếu tố tài chính, mà xuất phát từ các tin đồn lan truyền trên mạng xã hội liên quan đến ông Phạm Thanh Hưng – Phó Chủ tịch HĐQT Cen Land, nhân vật quen thuộc với giới đầu tư dưới tên gọi Shark Hưng.

Nguồn cơn được cho là một bức ảnh ghi lại sự xuất hiện của lực lượng chức năng tại địa điểm gắn biển HYRA – doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI), nơi ông Hưng giữ vai trò thành viên HĐQT độc lập. Chỉ trong thời gian ngắn, hình ảnh này bị suy diễn theo nhiều hướng, lan truyền chóng mặt và nhanh chóng phủ bóng lo ngại lên cổ phiếu CRE.

Trước làn sóng tin đồn, cả Shark Hưng và Cen Land đã sớm lên tiếng làm rõ. Theo thông tin công bố, các hoạt động đầu tư khởi nghiệp liên quan hoàn toàn mang tính cá nhân của ông Phạm Thanh Hưng, không có bất kỳ mối liên hệ pháp lý, tài chính hay vận hành nào với Cen Land.

Thông tin trấn an giúp cổ phiếu CRE thoát khỏi trạng thái bán tháo và hãm đà giảm. Tuy nhiên, khối lượng giao dịch vẫn duy trì ở mức cao bất thường, phản ánh rõ sự thận trọng và dao động tâm lý của nhà đầu tư sau cú sốc tin đồn.

Khi tin đồn trở thành “kẻ dẫn dắt” thị trường

CRE không phải trường hợp cá biệt. Lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam từng nhiều lần chứng kiến các cổ phiếu rơi vào cảnh “điêu đứng” chỉ vì những thông tin chưa được kiểm chứng.

Năm 2022, tin đồn Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vingroup – tỷ phú Phạm Nhật Vượng – bị cấm xuất cảnh đã khiến nhóm cổ phiếu “nhà Vin” gồm VIC, VHM và VRE đồng loạt giảm sâu trong phiên 11/7, có thời điểm kéo chỉ số chung mất hơn 20 điểm. Chỉ sau khi Bộ Công an chính thức khẳng định thông tin là sai sự thật, đà lao dốc mới được chặn lại và cổ phiếu dần hồi phục.

Cũng trong năm này, loạt tin đồn vô căn cứ liên quan đến ông Nguyễn Văn Tuấn – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Gelex (HoSE: GEX) – lan truyền với tốc độ chóng mặt. Những thông tin về thanh tra, thậm chí lãnh đạo bị bắt, đã khiến cổ phiếu GEX bị bán tháo dữ dội, mất hàng chục phần trăm giá trị chỉ trong vài phiên, kéo theo giá trị tài sản của cổ đông lớn và ban lãnh đạo “bốc hơi” hàng nghìn tỷ đồng theo thị giá.

Trước áp lực dư luận, ông Nguyễn Văn Tuấn đã phải gửi “tâm thư” trấn an cổ đông, đồng thời dẫn lại Công điện của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi tung tin sai lệch, gây nhiễu loạn thị trường.

Hay như cổ phiếu ITA của Công ty Cổ phần Đầu tư và Công nghiệp Tân Tạo (UPCoM: ITA) từng rơi vào chuỗi giảm sâu vào tháng 6/2022 trước tin đồn doanh nghiệp phá sản. Dù thông tin chỉ xuất phát từ một vụ tranh chấp pháp lý kéo dài nhiều năm, chưa có phán quyết cuối cùng, làn sóng hoảng loạn đã đẩy cổ phiếu vào trạng thái gần như không có lực cầu.

Phải đến cuối tháng 9/2025, sau gần 8 năm, khi tòa án chính thức đình chỉ thủ tục phá sản trên cơ sở ITA vẫn đảm bảo năng lực tài chính, sự việc mới được khép lại.

Tương tự, cổ phiếu EIB của Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank, HoSE: EIB) cũng từng chịu áp lực bán mạnh do một tài liệu không xác thực lan truyền trên mạng xã hội. Chỉ một trang giấy không chữ ký, không con dấu, nhưng đủ khiến thanh khoản EIB tăng vọt lên mức cao nhất trong hai năm, trong khi thị giá lao dốc.

Ngay sau đó, Eximbank đã bác bỏ hoàn toàn tài liệu nói trên và đề nghị cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ động cơ phát tán thông tin

Cái giá của hoảng loạn

Nếu chỉ nhìn vào biến động giá, nhiều người có thể xem đây là những nhịp điều chỉnh ngắn hạn. Song, hệ lụy thực tế của tin đồn lại sâu rộng hơn nhiều. Với nhà đầu tư cá nhân, những quyết định bán tháo trong hoảng loạn có thể khiến khoản lỗ lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng – và tệ hơn, là đánh mất cơ hội nắm giữ một tài sản có thể phục hồi sau khi thông tin được làm sáng tỏ.

Đối với cổ đông lớn và lãnh đạo doanh nghiệp, thiệt hại không chỉ nằm ở con số tài sản “bốc hơi” hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng, mà còn ở uy tín và danh tiếng – những giá trị vô hình nhưng có sức nặng lâu dài trên thương trường.

Như trường hợp của Shark Hưng gần đây, dù thông tin chưa được kiểm chứng, tên tuổi vị doanh nhân này vẫn liên tục bị gọi tên trên mạng xã hội, trở thành tâm điểm bàn tán và minh chứng rõ nét cho sức công phá của tin đồn trong một thị trường nhạy cảm với niềm tin.