#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Coteccons: Lãi lớn nhưng dòng tiền âm, hơn 15.000 tỷ đồng đang ‘kẹt’ ở khách hàng

Khoản phải thu khổng lồ hơn 15.000 tỷ đồng – gần một nửa tổng tài sản – đang khiến dòng tiền của tổng thầu xây lắp Coteccons liên tục âm dù doanh nghiệp báo lãi cao nhất trong 7 năm.

Lãi đều nhưng ‘kẹt’ tiền

Công ty CP Xây dựng Coteccons (HOSE: CTD) – tổng thầu xây lắp hàng đầu Việt Nam – vừa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 (niên độ tài chính 2025 của CTD kết thúc ngày 30/6/2025) với kết quả ấn tượng.

Thế nhưng phía sau bức tranh lợi nhuận “màu hồng” ấy là cấu trúc tài sản lệch mạnh về công nợ phải thu. Tại ngày 30/9/2025, phải thu ngắn hạn khách hàng lên tới 15.153 tỷ đồng, chiếm gần một nửa tổng tài sản (31.178 tỷ). Trong khi đó, tiền và tương đương tiền giảm sâu chỉ còn 1.608 tỷ, thấp hơn đáng kể so với mức 2.712 tỷ đồng quý trước.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy rõ nghịch lý: dòng tiền kinh doanh âm 838 tỷ đồng, kéo tổng lưu chuyển tiền thuần toàn kỳ xuống âm 1.105 tỷ, dù doanh nghiệp đã vay ròng 813 tỷ đồng. Coteccons đang ghi nhận lãi kế toán nhưng thiếu tiền thật, khi dòng tiền bị “giam” trong các dự án thi công dở dang.

100% công nợ đến từ đối tác độc lập

Đáng chú ý, gần như toàn bộ khoản phải thu “khổng lồ” này là từ đối tác độc lập. Trong tổng 15.152,8 tỷ đồng phải thu ngắn hạn, có tới 15.029,3 tỷ đồng đến từ khách hàng bên ngoài, chỉ 123,5 tỷ là bên liên quan – chủ yếu Công ty TNHH Bất động sản Ladona.

Tình hình tương tự cũng từng được ghi nhận ở báo cáo tài chính soát xét năm 2025: 14.778 tỷ đồng trong tổng 14.874,8 tỷ đồng phải thu đến từ khách hàng độc lập.

Điều này cho thấy Coteccons không dùng giao dịch nội bộ để làm đẹp sổ sách, song đồng thời cũng phơi bày rủi ro tín dụng lớn từ nhóm chủ đầu tư bất động sản, vốn đang chịu sức ép thanh khoản kéo dài.

Lợi nhuận nằm trên sổ sách, tiền thật vẫn “thiếu”

Báo cáo dòng tiền quý 1/2026 cho thấy khoản phải thu tăng thêm gần 450 tỷ, hàng tồn kho tăng 913 tỷ, trong khi phải trả chỉ tăng 207 tỷ đồng.

Hai tín hiệu này phản ánh thực tế:

Hệ quả là tỷ lệ chuyển đổi lợi nhuận thành tiền mặt thấp, khiến công ty phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng ngắn hạn. Dư nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn đến 30/9/2025 đã tăng vọt lên 3.800 tỷ đồng, so với dưới 3.000 tỷ đầu kỳ.

Chi phí lãi vay theo đó cũng tăng mạnh, 44,5 tỷ đồng chỉ trong 3 tháng – dù vẫn trong ngưỡng kiểm soát, nhưng cho thấy chi phí vốn đang ăn mòn lợi nhuận gộp, đặc biệt khi dòng tiền hoạt động vẫn âm kéo dài.

Đáng nói, dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi vẫn duy trì ở mức cao 1.341 tỷ đồng, phản ánh sự thận trọng của CTD trước rủi ro khách hàng.

Backlog lớn là điểm sáng

Ở chiều tích cực, quy mô phải thu lớn đồng nghĩa Coteccons đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn, giữ vững vị thế đầu ngành tổng thầu dân dụng.

Backlog (giá trị hợp đồng chưa thực hiện) dồi dào giúp bảo đảm đầu ra doanh thu cho các quý tới. Lợi nhuận khác quý này đạt 183 tỷ, đưa lợi nhuận trước thuế lên 376,8 tỷ đồng – mức cao nhất trong nhiều quý gần đây.

Tính đến cuối tháng 9/2025, vốn chủ sở hữu đạt 9.261 tỷ, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối 1.349 tỷ, cho thấy nền tảng tài chính vẫn vững. Tuy nhiên, để chuyển hóa lợi nhuận thành tiền thật, Coteccons cần cải thiện chất lượng lợi nhuận thông qua tăng tốc thu hồi công nợ, kiểm soát vốn lưu động, và giảm hàng tồn kho (hiện 6.890 tỷ đồng).

Những nhà băng đang ‘bơm vốn’ cho Coteccons

Trong 3 tháng đầu năm tài chính 2026, Coteccons vay ròng hơn 800 tỷ đồng – điều dễ hiểu khi công ty lãi lớn trên sổ sách nhưng dòng tiền âm sâu.

Đến 30/9/2025, toàn bộ dư nợ ~3.800 tỷ đồng là vay ngắn hạn, gần 100% từ ngân hàng: Techcombank: 931,5 tỷ đồng; MB Bank: 927,9 tỷ đồng; VietinBank: 669,4 tỷ đồng; Vietcombank: 509,9 tỷ đồng; BIDV: 384,7 tỷ đồng; HSBC: 229,2 tỷ đồng; TPBank: 98,3 tỷ đồng; NCB: 46,5 tỷ đồng.

Một khoản nhỏ, 3,5 tỷ đồng, là vay cá nhân từ ông Vũ Yên Thao (kỳ hạn đến 30/6/2026, không tài sản đảm bảo).

Các khoản vay tại Techcombank, VietinBank và BIDV được bảo đảm bằng hợp đồng thi công, máy móc thiết bị và quyền sử dụng đất của các công ty con, cùng tài sản thuộc dự án điện mặt trời Solaresco-1.

Cấu trúc vay này cho thấy Coteccons được các ngân hàng lớn tín nhiệm, song việc phụ thuộc hoàn toàn vào vay ngắn hạn cũng khiến dòng tiền vận hành của doanh nghiệp chịu áp lực xoay vòng cao, gắn chặt với tiến độ thu hồi công nợ.

Triển vọng và bài toán sắp tới

Lợi nhuận tăng mạnh giúp Coteccons tiếp tục củng cố vị thế hàng đầu trong ngành xây lắp. Tuy nhiên, để “lãi kế toán” trở thành “lãi thật”, doanh nghiệp cần xử lý triệt để vấn đề dòng tiền âm kéo dài, thu hồi công nợ nhanh hơn và giảm phụ thuộc tín dụng ngắn hạn.

Nếu Coteccons kiểm soát tốt dòng tiền và rút ngắn chu kỳ vốn lưu động, biên lợi nhuận có thể cải thiện đáng kể, đồng thời giảm rủi ro tài chính trong bối cảnh lãi suất còn biến động.