Khối ngoại trở lại, tiền tìm đến đâu?

VCB, BID, SSB, HDB và FPT là những cái tên được mua ròng nổi bật trong phiên 15/9, trong khi VIC, VHM và HPG lại là nhóm được dự báo hưởng dòng tiền ETF lớn trong kỳ cơ cấu sắp tới.

Sau giai đoạn bán tháo, khối ngoại bắt đầu quay trở lại thị trường. Diễn biến này có thể mang tác động nhất định đến các ngành như tài chính, bất động sản và công nghệ trong thời gian tới.

Dòng tiền ngoại đang có dấu hiệu đảo chiều ngay trước thời điểm chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng. Trong phiên 15/9, nhà đầu tư nước ngoài mua hơn 3.073 tỷ đồng và bán khoảng 2.354 tỷ đồng, qua đó mua ròng hơn 719 tỷ đồng. Một phiên trước đó, khối này cũng mua ròng gần 822 tỷ đồng, nâng tổng giá trị mua ròng hai phiên lên hơn 1.540 tỷ đồng.

Đáng chú ý, hơn 98% giá trị mua ròng trong hai phiên đến từ giao dịch khớp lệnh. Con số này tương phản với giai đoạn 3-11/9, khi khối ngoại bán ròng khoảng 3.063 tỷ đồng. Như vậy, chỉ trong hai phiên, dòng tiền ngoại đã bù lại khoảng một nửa lượng bán ròng của 7 phiên trước đó.

Riêng phiên 15/9, có 11 cổ phiếu trong danh sách 27 mã Việt Nam gia nhập FTSE Global All Cap được khối ngoại mua ròng mạnh, tổng giá trị khoảng 833 tỷ đồng. VCB dẫn đầu với hơn 228 tỷ đồng, BID gần 125 tỷ đồng, SSB khoảng 92 tỷ đồng, HDB gần 84 tỷ đồng và FPT khoảng 82 tỷ đồng. VPL được mua gần 57 tỷ đồng, MCH khoảng 51 tỷ đồng, VPB gần 48 tỷ đồng và SHB khoảng 41 tỷ đồng.

Diễn biến này có tác động đáng chú ý tới nhóm ngân hàng. VCB tăng 2,56%, BID tăng 2,94%, SSB tăng 6,91% và HDB tăng 1,12% trong phiên 15/9. Với nhóm vốn hóa lớn, dòng tiền ngoại có thể hỗ trợ thanh khoản và làm tăng mức độ chú ý của thị trường đối với các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của các bộ chỉ số quốc tế.

Tuy nhiên, dòng tiền hiện chưa hoàn toàn trùng với danh sách được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ ETF. MBS Research ước tính 27 cổ phiếu Việt Nam có thể thu hút khoảng 180 triệu USD từ các ETF trong kỳ cơ cấu tháng 9, trong đó VIC, VHM và HPG nằm trong nhóm có quy mô mua dự kiến lớn. Nhưng ba mã này không nằm trong nhóm được mua ròng mạnh nhất phiên 15/9.

Điều này cho thấy cần phân biệt dòng tiền đón đầu với dòng tiền cơ cấu bắt buộc theo chỉ số. Hai loại tiền có thể cùng hướng vào một nhóm cổ phiếu nhưng thời điểm và quy mô giao dịch không nhất thiết giống nhau.

Theo kế hoạch, 27 cổ phiếu Việt Nam sẽ gia nhập FTSE Global All Cap từ ngày 21/9, với tỷ trọng đầu tư ban đầu 10% trước khi được nâng qua các kỳ trong năm 2027. Tổng dòng vốn thụ động liên quan đến nhóm cổ phiếu này được ước tính khoảng 1,8 tỷ USD trong một năm tới.

Vì vậy, phiên cơ cấu ETF ngày 18/9 có thể trở thành điểm kiểm chứng quan trọng cho quy mô dòng tiền thực tế. Còn với doanh nghiệp, sự hiện diện trong các bộ chỉ số quốc tế không chỉ tạo thêm thanh khoản mà còn đặt yêu cầu cao hơn về quy mô vốn hóa, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và chất lượng công bố thông tin.