Điểm nhấn nào tạo nên diện mạo chứng khoán Việt?
Cải cách thể chế, nâng chuẩn minh bạch và sức bật nội tại đang tạo nền vững cho chứng khoán Việt Nam tiến vào giai đoạn lịch sử: bước lên nấc thang “thị trường mới nổi”, khẳng định năng lực hội nhập của nền kinh tế.
FTSE Russell sẽ công bố Báo cáo phân loại quốc gia cổ phiếu thường niên vào ngày 8/10/2025 (giờ Việt Nam) – thời điểm được xem như “phút 89” với giới đầu tư. Kỳ vọng đang dồn về Việt Nam, nơi thị trường chứng khoán tròn 25 năm tuổi được chờ đợi sẽ bước lên nấc thang mới – từ thị trường cận biên sang thị trường mới nổi, đánh dấu cột mốc mang tính lịch sử trong hành trình hội nhập tài chính toàn cầu.
Song hành cùng kỳ vọng ấy là nỗ lực cải cách chưa từng có từ các cơ quan quản lý. Hàng loạt đề án, nghị định, thông tư mới được ban hành, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn cố hữu như cơ chế thanh toán, giới hạn sở hữu ngoại và hạ tầng giao dịch. Đây không chỉ là bước đi nhằm sớm hiện thực hóa mục tiêu nâng hạng, mà còn tái thiết nền tảng vận hành, hướng đến một thị trường minh bạch, bền vững và có chiều sâu.
Trên thực tế, thị trường đã phản ánh niềm tin đó bằng loạt kỷ lục mới: VN-Index chạm mốc 1.700 điểm, thanh khoản nhiều phiên vượt 80.000 tỷ đồng, số doanh nghiệp vốn hóa trên 1 tỷ USD tăng kỷ lục. Sức sống mạnh mẽ ấy cho thấy chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành, không chỉ là kênh huy động vốn chiến lược mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn trong dòng vốn toàn cầu.
Cải cách thể chế – Chìa khóa nâng hạng
Ngày 14/9, Chính phủ chính thức phê duyệt Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, đặt mục tiêu hoàn tất tiêu chí của FTSE Russell trong năm 2025 và hướng tới tiêu chuẩn MSCI trước năm 2030. Trọng tâm ngắn hạn là xóa bỏ yêu cầu “prefunding”, minh bạch tỷ lệ sở hữu nước ngoài, và triển khai tài khoản giao dịch tổng (OTA) – những điểm nghẽn được xem là “nút thắt cổ chai” của thị trường suốt nhiều năm qua.
Tầm nhìn dài hạn, Việt Nam sẽ vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào năm 2027, mở đường cho giao dịch trong ngày (T+0), bán khống có kiểm soát, và thị trường cho vay – mượn chứng khoán. Giai đoạn 2026 – 2030 sẽ tập trung mở rộng chiều sâu thị trường, hiện đại hóa hệ thống thanh toán, phát triển công cụ phòng ngừa rủi ro, triển khai chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS) và quản trị doanh nghiệp theo chuẩn OECD.
Cùng ngày, Bộ Tài chính cũng phê duyệt Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, hướng đến cân bằng dòng vốn giữa cá nhân – tổ chức – nước ngoài. Mục tiêu đến năm 2030, nhà đầu tư cá nhân chiếm khoảng 70% giao dịch, tổ chức và ngoại chiếm 30%, tiến tới cơ cấu 60-40 trong giai đoạn sau đó.
Đáng chú ý, hai đề án này được ban hành chỉ ba ngày sau Nghị định 245, văn bản sửa đổi Nghị định 155, được ví như “đòn bẩy pháp lý” mở đường cho CCP, rút ngắn quy trình IPO – niêm yết và mở rộng quyền tiếp cận của cổ đông ngoại. Chuỗi cải cách được triển khai liên tục và quyết liệt, nối tiếp Thông tư 68, Thông tư 25 và Luật Chứng khoán sửa đổi, đã giúp Việt Nam đáp ứng hầu hết tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell.
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định: “Tôi khá tự tin về việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.” Câu nói không chỉ thể hiện niềm tin, mà còn phản ánh sự tự chủ của nền tài chính Việt Nam trong hành trình hội nhập.
Thị trường lập đỉnh – Niềm tin nội bật dậy
Đồng hành với cải cách là sức bật thị trường. Từ đầu tháng 9, VN-Index liên tiếp lập đỉnh mới, có lúc chạm 1.700 điểm – cao nhất lịch sử. Thanh khoản duy trì ở mức trên 1,5 tỷ USD/phiên, thậm chí có phiên vượt 2 tỷ cổ phiếu, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường sôi động nhất khu vực Đông Nam Á, vượt cả Thái Lan và Philippines về quy mô giao dịch.
Đà tăng lan tỏa trên diện rộng, từ ngân hàng (VPB, TCB, STB, CTG, SHB) đến chứng khoán (SSI, VIX, HCM, ORS, VND) và bất động sản (VIC, VHM). Vốn hóa của 7 doanh nghiệp niêm yết đã vượt 10 tỷ USD, và hơn 50 doanh nghiệp đạt quy mô từ 1 tỷ USD trở lên – con số hiếm có trong khu vực.
Đáng chú ý, dòng vốn nội đang trở thành trụ đỡ. Dù khối ngoại bán ròng hơn 42.000 tỷ đồng trong tháng 8, thị trường vẫn vững nhịp nhờ lực hấp thụ mạnh từ nhà đầu tư tổ chức trong nước, chiếm tới 50% giá trị giao dịch. Điều này cho thấy sự trưởng thành về cấu trúc nhà đầu tư, khi dòng vốn nội đã đủ sức duy trì cân bằng trong biến động quốc tế.
Làn sóng IPO – Chất xúc tác mới
Kỳ vọng nâng hạng đang thúc đẩy làn sóng IPO mạnh mẽ nhất thập kỷ. Dẫn đầu là Techcom Securities (TCBS) với hơn 26.000 nhà đầu tư đăng ký, lượng mua gấp 2,5 lần chào bán. Tiếp đó là VPBankS với kế hoạch IPO 10% vốn vào tháng 11/2025. Cùng thời điểm, Nông nghiệp Hòa Phát dự kiến niêm yết tối đa 30 triệu cổ phiếu trên HoSE, định giá không thấp hơn giá trị sổ sách 11.887 đồng/cổ phiếu.
Danh sách doanh nghiệp sẵn sàng IPO còn nối dài: Long Châu, Highlands Coffee, Viettel IDC, Meey Group, EST Việt Nam và các công ty con của Thế Giới Di Động. Những “hàng hóa” mới này không chỉ bổ sung thanh khoản, mà còn nâng chất thị trường, thu hút dòng vốn tổ chức và quốc tế.
Trong bối cảnh đó, hợp đồng tương lai VN100 ra mắt ngay tháng 10 – trùng thời điểm FTSE công bố kết quả phân loại – được xem là “chất xúc tác” hoàn hảo, thể hiện sự sẵn sàng của thị trường Việt Nam cho dòng vốn mới.
Bước ngoặt định danh trên bản đồ tài chính toàn cầu
Sau gần ba thập kỷ phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn bao giờ hết tới “bước ngoặt lịch sử”. Nếu được nâng hạng, hàng tỷ USD dòng vốn thụ động sẽ chảy vào, không chỉ nâng giá trị thị trường mà còn khẳng định vị thế Việt Nam như một trung tâm tài chính mới nổi của khu vực.
Từ cải cách thể chế đến sức bật nội tại, từ niềm tin của dòng vốn nội đến làn sóng IPO sôi động – tất cả đang hợp lực tạo nên thế và lực mới cho thị trường Việt Nam trong chu kỳ phát triển sắp tới.
“Việt Nam không chỉ chờ được nâng hạng – mà đang chủ động nâng mình để xứng đáng với vị thế đó.”
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường