Mã liên quan
24HMONEY đã kiểm duyệtCuộc "thay máu" định giá lại ngành Thép
Kỷ nguyên của những cơn sóng giá thuần túy đã khép lại, nhường chỗ cho cuộc đại phẫu về cấu trúc và vị thế trong chuỗi giá trị. Khi rào cản phòng vệ thương mại và tiêu chuẩn xanh CBAM trở thành bộ lọc tự nhiên, ngành thép Việt Nam chính thức bước vào cuộc thanh lọc nghiệt ngã: Nơi nội lực tự chủ của những 'pháo đài' như Hòa Phát hay năng lực quản trị linh hoạt của các doanh nghiệp hạ nguồn sẽ định nghĩa lại hoàn toàn khái niệm định giá cổ phiếu trong chu kỳ mới."
Ngành thép Việt Nam đang bước vào giai đoạn đổi luật chơi, nơi chính sách, phòng vệ thương mại và cấu trúc chuỗi giá trị thay thế chu kỳ giá làm thước đo định giá. Khi dư cung kéo dài, xuất khẩu bị siết và cạnh tranh chuyển sang cuộc chiến thị phần, cổ phiếu thép không còn đi cùng một nhịp, buộc thị trường phải phân hóa và đánh giá từng doanh nghiệp theo lợi thế cấu trúc, khả năng thích ứng và kiểm soát chi phí.
Nhìn vào ngành thép lúc này, nếu chỉ loay hoay với câu hỏi “giá tăng hay giảm” nghĩa là bạn đang đứng ngoài một nửa bức tranh sống động nhất. Thị trường đang chứng kiến một cuộc đổi luật chơi toàn diện: Nơi các rào cản thương mại, chính sách phòng vệ và cấu trúc chuỗi giá trị mới chính là "quan tòa" quyết định kẻ thắng, người thua.
Theo Báo cáo Thường niên 2025 & Triển vọng 2026 của ThitruongThep.vn, yếu tố chính sách không còn là rủi ro ngoại cảnh mà đã trở thành biến số then chốt. Hệ quả tất yếu trên thị trường chứng khoán: Thời đại cổ phiếu thép "nhảy cùng một nhịp" đã chấm dứt. Giờ đây, nhà đầu tư buộc phải thay đổi lăng kính: Đọc cấu trúc để định vị giá trị.
Lợi nhuận ngành thép không còn đến từ giá, mà từ cấu trúc chi phí và khả năng tiêu thụ.
Tam giác áp lực định hình diện mạo mới
1. Dư cung Trung Quốc: Từ áp lực giá sang áp lực cấu trúc Dù sản lượng thép thô Trung Quốc năm 2025 lần đầu tiên rơi xuống dưới mốc 1 tỷ tấn, nhưng áp lực không hề thuyên giảm mà chỉ chuyển trạng thái. Khi nội địa Trung Quốc suy yếu, dòng thép dư thừa được "xuất khẩu" ồ ạt ra khu vực, đóng băng mọi hy vọng về một chu kỳ tăng giá sốc. Trong bối cảnh giá thấp kéo dài, lợi nhuận không còn dành cho kẻ dựa vào may mắn thị trường, mà thuộc về những doanh nghiệp tối ưu được cấu trúc chi phí.
2. Rào cản xanh và "Bức tường" phòng vệ: Năm 2025 ghi nhận sự leo thang của các biện pháp chống bán phá giá (AD20), trong khi bóng ma CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của EU đang cận kề. Cuộc đua từ “ai bán rẻ hơn” đã dịch chuyển sang “ai tuân thủ tốt hơn”. Chính sách giờ đây đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên, thanh lọc những đơn vị phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu nhập khẩu và thiếu sự chuẩn bị về phát triển bền vững.
3. Cuộc chiến thị phần trong thế cung vượt cầu: Dù đầu tư công là "bình oxy" quý giá, nhưng sức phục hồi nội địa vẫn chưa đủ để hấp thụ lượng công suất mới khổng lồ dự kiến ra mắt cuối 2025. Khi cửa xuất khẩu bị siết chặt bởi các hàng rào thuế quan, áp lực tiêu thụ dội ngược lại thị trường trong nước, biến 2026 thành một sàn đấu khốc liệt của những kẻ giữ thị phần bằng chi phí thấp nhất.
Phân hóa định giá: Ai chủ động, ai bị ép biên?
Trong bức tranh sàng lọc này, danh mục cổ phiếu thép bị chia tách thành những thái cực hoàn toàn khác biệt:
Hòa Phát (HPG) – Bản lĩnh của sự khép kín: Càng khó khăn, HPG càng chứng minh vị thế “hạt giống tốt”. Mấu chốt không nằm ở giá thép, mà ở cấu trúc tự chủ. Chuỗi giá trị khép kín từ quặng đến HRC giúp Hòa Phát miễn nhiễm với những cú sốc từ HRC nhập khẩu. HPG hiện tại không phải là câu chuyện tăng trưởng nóng, mà là câu chuyện của một "pháo đài" đang tích lũy dài hạn và ép chi phí đơn vị tới mức cực hạn để duy trì ngôi vương.
Hoa Sen (HSG) – Phép thử của năng lực xoay trục: Ở vị thế hạ nguồn và nhạy cảm cao với biến động HRC, HSG không còn là cổ phiếu "ăn theo chu kỳ". Thị trường đang định giá HSG dựa trên năng lực quản trị: Cách họ kiểm soát tồn kho, giữ hệ thống phân phối và thích nghi với tiêu chuẩn CBAM tại các thị trường khó tính. Điểm đọc vị HSG năm 2026 chính là: Họ giữ thị phần bằng biên lợi nhuận hay bằng chiết khấu kênh?
Nam Kim (NKG) – Con sóng thị phần và áp lực xuất khẩu: Là đại diện tiêu biểu cho chiến lược "đánh đổi biên để lấy phần bánh", NKG chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nhu cầu thép toàn cầu. Sự tăng tốc ở thị trường nội địa của NKG là một biến số thú vị nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực đè nặng lên lợi nhuận trong ngắn hạn.
Những biến số ẩn mình: VinMetal và Formosa
Sự xuất hiện của "tân binh" VinMetal với định hướng HRC và thép chất lượng cao đang là ẩn số có thể làm đảo lộn cục diện cạnh tranh. Bên cạnh đó, Formosa Hà Tĩnh vẫn giữ vai trò "người cầm cân nảy mực" thầm lặng. Giá bán từ Formosa chính là hàn thử biểu cho biên lợi nhuận của toàn bộ nhóm tôn mạ hạ nguồn.
Ngành thép Việt Nam đang bước vào giai đoạn "thanh lọc sâu". Lịch sử và quy mô không còn là tấm thẻ bài miễn tử. Trong chu kỳ mới, chiến thắng chỉ dành cho những doanh nghiệp sở hữu cấu trúc linh hoạt và đủ bản lĩnh để viết lại luật chơi cho chính mình.
Mã chứng khoán liên quan bài viết
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường