Cổ phiếu tốt vẫn lỗ, vì sao?

Dù sở hữu nhiều doanh nghiệp đầu ngành với nền tảng kinh doanh vững chắc, hàng loạt cổ phiếu như FPT, HPG, MWG, SSI hay FRT vẫn giảm từ 10-30% chỉ sau vài tháng. Theo các chuyên gia, nguyên nhân không nằm ở chất lượng doanh nghiệp mà đến từ quá trình điều chỉnh kỳ vọng và định giá của thị trường.

Việc hàng loạt doanh nghiệp đầu ngành chiết khấu sâu từ 10% đến 30% bộc lộ rủi ro kỳ vọng quá đà và áp lực đòn bẩy hệ thống

Khi loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index chỉ giảm khoảng 5% từ đầu năm. Tuy nhiên, hàng loạt cổ phiếu đầu ngành đã mất giá gấp vài lần mức này. FPT giảm gần 30%, trong khi MWG, HPG, SSI, MSN, FRT đều rơi 10-20%. Điều đáng chú ý là phần lớn những công ty này vẫn duy trì nền tảng kinh doanh cơ bản và triển vọng tăng trưởng không đổi. Theo VinaCapital, sai lầm phổ biến là nhà đầu tư chỉ nhìn vào tên tuổi doanh nghiệp mà bỏ qua hai yếu tố quyết định: chất lượng kinh doanh và mức định giá tại thời điểm mua.

Giá cổ phiếu phản ánh kỳ vọng tương lai nhiều hơn kết quả kinh doanh hiện tại. Những doanh nghiệp chất lượng thường được giao dịch ở mức định giá cao vì thị trường kỳ vọng tăng trưởng mạnh. Khi kỳ vọng suy giảm hoặc dòng tiền rút khỏi tài sản rủi ro, nhóm cổ phiếu này chịu áp lực định giá lại mạnh nhất. Bên cạnh đó, cổ phiếu đầu ngành thường có thanh khoản lớn và được các quỹ nắm giữ với tỷ trọng cao, khiến chúng trở thành ưu tiên bán khi thị trường điều chỉnh. Chúng cũng thường dùng làm tài sản đảm bảo margin, gia tăng áp lực bán khi thị trường suy yếu.

Ngoài áp lực chung từ thị trường, từng doanh nghiệp còn đối mặt thách thức riêng. HPG chịu tác động từ giá dầu, MWG và MSN phụ thuộc vào sức mua tiêu dùng, còn FPT đang trải qua giai đoạn điều chỉnh định giá sau nhiều năm giao dịch ở mức cao, kết hợp với tâm lý thận trọng toàn cầu với nhóm công nghệ.

Thay vì tập trung vào khoản lỗ tài khoản, nhà đầu tư nên rà soát lại triển vọng kinh doanh của từng công ty. Nếu nền tảng kinh doanh và động lực tăng trưởng vẫn được duy trì, có thể tiếp tục nắm giữ và cân nhắc gia tăng tỷ trọng tại các mức giá đã chiết khấu. Ngược lại, với các doanh nghiệp có triển vọng suy giảm, nhà đầu tư nên chủ động cơ cấu danh mục ở các nhịp hồi để dành nguồn lực cho những cơ hội chất lượng tốt hơn.