Các cổ đông lớn mua vào 1,5 tỷ cổ phiếu, nhưng không ai giống ai...

Từ đầu năm đến nay các cổ đông lớn, ban lãnh đạo và người liên quan của các công ty đã mua vào 1,53 tỷ cổ phiếu trong đó : T1 2026: +330 (đơn vị triệu cổ phiếu) T2 2026: -66 T3 2026: -36 T4 2026: +271 T5 2026: + 25 T6 2026: + 328 T7 2026: +133 T8 2026:+ 335 T9 2026: +212

 

Có thể thấy các tháng 4,6,8 các đợt giảm mạnh của thị trường đều đã ghi nhận lần lượt 271 triệu, 328 triệu và 335 triệu cổ phiếu mua ròng, tương đương khoảng 60% lượng mua ròng của cả năm.

Điều này ban đầu cũng gợi ý một quan sát: Khi thị trường áp lực giảm mạnh, cổ phiếu thấp cũng làm gia tăng ở hữu của cổ đông lớn và người liên quan.

Thống kê trên 100 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất sàn, có 36% có lượng mua ròng trên 1 triệu cổ phiếu. Tập trung chính ở ngành ngân hàng (MBB, NVB, LPB) và ngành chứng khoản ( MBS, HCM và SSI)

Ngược lại xu hướng bán ròng cũng không nhỏ, xảy ra ở 12% cổ phiếu, chủ yếu ở lĩnh vực bất động sản như DIG bán ròng 53 triệu cổ phiếu và SJS bán 32 triệu cổ phiếu

Ngoài ra ghi nhận bán ròng hơn 70 triệu cổ phiếu ở VNM và mua ròng mạnh ở POW hơn 200 triệu cp

Nhưng đi sâu hơn vào thực sự của dữ liệu, ta có một vài ví dụ:

Trong năm 2026, MBS có đợt phát hành thêm với quy mô dự kiến lên tới 333 triệu cổ phiếu, giá phát hành 10.000 đồng/cổ phiếu.

Điều này có nghĩa rằng việc một cổ đông lớn tăng sở hữu MBS không phải cổ phiếu đang rẻ và chủ động mua trên thị trường. Có thể đơn giản đến từ duy trì tỷ lệ sở hữu và tránh bị pha loãng.

Thường có 4 nhóm người tham gia việc mua bán ròng mạnh mẽ này:

1) Cổ đông lớn hoặc người nội bộ trực tiếp bỏ tiền mua cổ phiếu đang lưu hành từ những nhà đầu tư khác. Đây là nhóm có lượng thông tin cao nhất và hiểu giá trị và đang cho rằng cổ phiếu bị định giá thấp.

2) Mua thông qua phát hành thêm hoặc thực hiện quyền mua. Ở đây vẫn có dòng tiền thật được bỏ ra, nhưng động cơ đơn giản muốn duy trì tỷ lệ sở hữu và tránh dilution.

3) Chuyển nhượng sở hữu hoặc giao dịch thỏa thuận. Trong trường hợp này, một cổ đông tăng sở hữu thường đi kèm một chủ thể khác giảm sở hữu. Nó không tạo ra một dòng “smart money” mới chảy vào chứng khoán, mà chủ yếu phản ánh việc tài sản chuyển từ tay người này sang người khác. Và giá cả cũng không coi là rẻ.

4) Bán cưỡng bức. Một cổ đông lớn do margin call, giải chấp, nghĩa vụ tài chính hoặc nhu cầu thanh khoản.

Nhìn lại quá khứ, đặc biệt là giai đoạn thị trường lao dốc năm 2022, hiện tượng cổ đông lớn và người nội bộ gia tăng mua vào khi giá cổ phiếu xuống thấp thực ra không hề hiếm. Khi đó cũng xuất hiện thông điệp từ một ông lớn cho rằng giá cổ phiếu đã giảm quá sâu so với giá trị doanh nghiệp và đây là thời điểm cổ đông trong nước nên mua vào tránh để rơi vào tay nước ngoài.

Nhưng thị trường sau những thông điệp và động thái mua vào như vậy vẫn có thể tiếp tục giảm rất sâu, có trường hợp cổ phiếu còn mất thêm hàng chục phần trăm trước khi thực sự hình thành đáy.

Cổ đông lớn có thể hiểu doanh nghiệp và nhận thấy định giá hấp dẫn sớm hơn phần còn lại của thị trường, nhưng họ cũng không nhất thiết biết chính xác đáy nằm ở đâu.

Bởi trong những giai đoạn khủng hoảng, giá không chỉ được quyết định bởi giá trị nội tại mà còn bởi thanh khoản, đòn bẩy, margin call, tâm lý và lượng người buộc phải bán ...

Cre: Trương Đắc Nguyên, V