Vòng xoáy thanh khoản trở lại?

Báo cáo mới đây từ SGI Capital chỉ ra rằng xu hướng lãi suất tăng và áp lực lạm phát đang trở thành lực cản lớn đối với thị trường tài sản, đồng thời cảnh báo rủi ro về một nhịp bán tháo đồng pha nhằm hạ đòn bẩy trước khi thị trường bước vào chu kỳ phân hóa.

Với lãi suất tiếp tục tăng và áp lực thanh khoản gia tăng, thị trường chứng khoán có thể sẽ trải qua giai đoạn điều chỉnh để hạ mức margin trước khi có cơ hội phục hồi và phân hóa.

Ngân hàng Nhà nước đang cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiềm chế lạm phát dưới áp lực lãi suất toàn cầu. Tỷ giá được kiểm soát tương đối ổn định, lãi suất tiền gửi VND ở mức cao giúp tăng sức hấp dẫn của đồng nội tệ. Tuy nhiên, thách thức lớn đang phía trước. Theo số liệu gần đây, CPI và lạm phát lõi tiệm cận 4,5% trong tháng 8/2026, có khả năng vượt 5% cuối năm do giá dầu và chi phí vận tải toàn cầu tăng. NHNN đã nới trần tín dụng cho khách hàng lên 38% và nhóm liên quan 52% vốn tự có nhằm hỗ trợ các dự án quan trọng, nhưng từ 2029 sẽ giảm dần xuống 10% và 15% để hạn chế rủi ro tập trung tín dụng.

Lãi suất trái phiếu doanh nghiệp bất động sản đã lên mức cao, trong khi lãi suất vay mua nhà và ô tô tăng vọt từ mức thấp 1-2% lên 13-16%/năm sau khi hết ân hạn. Nhiều người vay mua nhà hoặc đầu tư bất động sản 4-5 năm gần đây với niềm tin lãi suất sẽ thấp lâu dài. Họ chuẩn bị ít dự phòng tài chính cho kịch bản lãi suất tăng gấp đôi, trong khi giá nhà điều chỉnh và thanh khoản suy giảm. Áp lực dòng tiền trả gốc lãi tăng nhanh, nhiều hộ gia đình phải tìm cách bán tài sản để giảm nợ, ảnh hưởng trực tiếp đến vốn dành cho đầu tư chứng khoán.

Bất động sản chịu áp lực sâu khi thanh khoản mua tụt giảm, chủ đầu tư phải cạnh tranh với cung thứ cấp. Trên thị trường chứng khoán, dư nợ margin tăng cao từ nguồn vốn nước ngoài trong những năm qua, nhưng hiện đang tụt giảm nhanh do cạnh tranh từ kênh tiền gửi ngân hàng ở mức 8-9%/năm. Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng chậm lại trong tháng 8/2026, tín hiệu cho thấy áp lực bán ròng kéo dài 4-5 năm qua có thể đang giảm. Tuy nhiên, dòng tiền trong nước vẫn chịu áp lực từ cạnh tranh của các kênh đầu tư khác.

Lịch sử thị trường cho thấy, sau các sự kiện nâng hạng, thị trường thường tích cực 6-12 tháng trước và chịu áp lực chốt lời trong 3-6 tháng sau. Khi cộng hưởng với áp lực tăng lãi suất toàn cầu, rủi ro từ chính sách thương mại quốc tế, và nhu cầu thanh khoản thường căng thẳng về cuối năm, các tháng tới sẽ là thử thách với thị trường chứng khoán Việt Nam. Nếu giai đoạn thanh khoản thắt chặt xuất hiện, thị trường có thể trải qua nhịp điều chỉnh để hạ mức margin trước khi có cơ hội phục hồi và phân hóa.