Vì sao chứng khoán bất ngờ lao dốc? Chuyên gia chỉ rõ 4 nguyên nhân

Thị trường chứng khoán Việt Nam bất ngờ lao dốc hơn 64 điểm trong phiên 29/7 – mức giảm sâu nhất từ đầu năm, bất chấp thanh khoản lập kỷ lục hơn 80.000 tỷ đồng. Theo chuyên gia, cú rơi đến từ 4 sức ép: định giá cao, dòng tiền đầu cơ rút lui, khối ngoại bán ròng và rủi ro vĩ mô gia tăng.

Thị trường chứng khoán rơi tự do hơn 64 điểm – cú trượt sâu nhất trong nhiều tháng, xảy ra ngay giữa lúc thanh khoản bùng nổ vượt 80.000 tỷ đồng. Một nghịch lý dữ dội, nhưng không hề vô cớ. Theo các chuyên gia, sự kết hợp của bốn áp lực – định giá cao, khối ngoại xả hàng, tỷ giá biến động và dòng tiền margin đảo chiều – đã hợp lực tạo ra cơn chấn động khiến thị trường không kịp trở tay.

Sau chuỗi 5 phiên tăng liên tiếp và chính thức thiết lập đỉnh cao mới tại 1.557 điểm, thị trường chứng khoán Việt Nam bất ngờ quay đầu trong phiên 29/7, rơi vào trạng thái hoảng loạn chưa từng thấy kể từ đầu năm. VN-Index mất trắng 64,04 điểm – tương đương 4,11%, lùi về mốc 1.493,38 điểm. Hơn 660 mã giảm, trong đó có tới 87 mã giảm sàn, phản ánh rõ làn sóng bán tháo trên diện rộng, bất chấp mọi trụ đỡ.

Tâm lý tiêu cực bao trùm toàn thị trường, cuốn phăng mọi thành quả tích lũy từ đầu tuần. Rổ VN30 cũng không tránh khỏi cơn địa chấn, giảm gần 65 điểm với hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn như VIC, VHM, VCB, BID, CTG cùng chung số phận “lau sàn”.

Trái ngược với đà giảm mạnh của chỉ số, thanh khoản lại lập kỷ lục chưa từng có trong suốt 25 năm lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tổng giá trị giao dịch toàn thị trường lên tới 80.220 tỷ đồng – tương đương gần 3,1 tỷ USD, với khối lượng khớp lệnh vượt 3,25 tỷ cổ phiếu. Riêng sàn HOSE ghi nhận thanh khoản kỷ lục hơn 71.000 tỷ đồng, tăng 60% so với phiên liền trước và gấp đôi mức bình quân 20 phiên gần nhất.

4 yếu tố "đánh úp" thị trường

Lý giải cho cú rơi đột ngột này, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Phân tích Khối khách hàng cá nhân tại Yuanta Việt Nam – chỉ ra bốn yếu tố mấu chốt khiến thị trường đổ đèo:

Thứ nhất, đà tăng trước đó mang tính co cụm, thiếu sự lan tỏa bền vững. Động lực tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu mang tính đầu cơ như bất động sản, chứng khoán và một vài mã ngân hàng. Khi dòng tiền đầu cơ đảo chiều, lực bán lập tức áp đảo khiến thị trường gãy chân.

Thứ hai, mặt bằng định giá không còn hấp dẫn. Chỉ số P/E của VN-Index đã tiệm cận mức trung bình 10 năm – một ngưỡng nhạy cảm khiến dòng tiền trở nên dè chừng, đặc biệt sau chuỗi tăng nóng với biên độ hàng chục phần trăm trong thời gian ngắn.

Thứ ba, khối ngoại chuyển hướng bán ròng trở lại, khiến tâm lý thị trường thêm phần phòng thủ. Riêng ETF Fubon đã rút ròng gần 176 tỷ đồng trong phiên, nâng tổng giá trị bán ròng từ đầu năm lên hơn 4.500 tỷ đồng – một con số đáng suy ngẫm giữa lúc định giá đang neo cao.

Cuối cùng, rủi ro vĩ mô bắt đầu lộ diện. Tỷ giá USD/VND vượt đỉnh cũ, cho thấy áp lực bên ngoài ngày càng lớn. Lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại – một chỉ báo sớm về sự căng thẳng thanh khoản trong hệ thống, đồng thời đe dọa dòng vốn đầu tư vào cổ phiếu.

Ông Minh nhấn mạnh: “Sau giai đoạn tăng siêu nóng, các cổ phiếu đầu cơ như VIX, nhóm Gelex… đồng loạt giảm sàn. Đây là tín hiệu đặc trưng của một pha đảo chiều thị trường, khi chính những mã dẫn sóng cũng bị bán tháo không thương tiếc.”

Thời điểm sàng lọc khốc liệt

Trước biến động này, chuyên gia từ Yuanta khuyến nghị nhà đầu tư sử dụng margin cao nên tận dụng nhịp hồi kỹ thuật để cơ cấu lại danh mục, hạ tỷ trọng cổ phiếu và phòng ngừa rủi ro. Giai đoạn sắp tới sẽ là thời kỳ phân hóa rõ nét – nơi các doanh nghiệp có nền tảng cơ bản vững chắc sẽ vượt lên, còn những mã "tăng vì dòng tiền" sẽ tiếp tục bị đào thải.

Dù bi quan bao trùm, ông Minh cho rằng VN-Index vẫn có thể xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật quanh vùng 1.450 điểm. Mùa báo cáo tài chính quý II sẽ là phép thử để đánh giá lại mặt bằng định giá, khi nhiều cổ phiếu đã “chạy quá xa” so với nội lực. Ngược lại, đây cũng là lúc những cơ hội bị bỏ quên có thể bứt phá – với điều kiện: doanh nghiệp thực sự có kết quả kinh doanh tích cực.