Vàng neo đỉnh, thị trường lặng sóng: Cơ hội hay cạm bẫy?

Giá vàng trong nước vẫn neo ở vùng đỉnh, nhưng thị trường lại vắng bóng dòng tiền. Trong quý II, sức tiêu thụ lao dốc, phản ánh tâm lý phòng thủ rõ rệt của nhà đầu tư trước mặt bằng giá cao và triển vọng khó lường. Đằng sau trạng thái "đi ngang" tưởng chừng yên ả là những toan tính âm thầm: chờ bão hay đón sóng?

Vàng neo đỉnh, thị trường trầm lắng: Sóng ngầm đang hình thành?

Sau khi lập đỉnh lịch sử 124 triệu đồng/lượng vào cuối tháng 4, giá vàng trong nước đến nay vẫn giữ vững vùng cao, dao động quanh mức 123 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, trái ngược với cơn sốt đầu năm, thị trường hiện rơi vào trạng thái trầm lắng: nhà đầu tư không còn lao vào mua – bán, mà chuyển sang quan sát, nghe ngóng và giữ tâm thế phòng thủ.

Dữ liệu mới từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) đã phần nào soi chiếu tâm lý đó. Trong quý II/2025, tổng nhu cầu vàng tại Việt Nam chỉ đạt 11,9 tấn – mức thấp đáng kể so với cùng kỳ. Vàng trang sức tiêu thụ giảm xuống 2,5 tấn, chạm đáy trong vòng một năm, trong khi vàng đầu tư (gồm vàng miếng và tiền xu) cũng suy yếu, chỉ đạt 9,5 tấn – đi ngược hoàn toàn với xu hướng tăng mạnh tại nhiều nước ASEAN.

Theo WGC, nguyên nhân chính là do giá vàng trong nước ở mức quá cao, có thời điểm chênh tới 15–16 triệu đồng/lượng so với giá thế giới – một mức cách biệt gây cản trở đáng kể cho tâm lý mua vào.

Vàng: Kênh đầu tư phòng thủ, không dành cho “lướt sóng”

Chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh, trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh và mức chênh lệch cao, việc "lướt sóng" vàng là lựa chọn tiềm ẩn rủi ro lớn. Thay vào đó, ông khuyến nghị nhà đầu tư nên tiếp cận vàng với tầm nhìn trung – dài hạn, đúng bản chất của một tài sản phòng thủ, duy trì giá trị trong biến động.

Về chiến lược phân bổ tài sản, ông Hiếu đưa ra ba tiêu chí cốt lõi cần xác định: an toàn vốn, khả năng sinh lời và tính thanh khoản. Trên cơ sở đó, nhà đầu tư cần cân đối danh mục dựa trên khẩu vị rủi ro, mức chấp nhận thua lỗ và mục tiêu lợi nhuận cá nhân.

“Không có kênh đầu tư nào hoàn hảo. Vàng, chứng khoán, bất động sản hay gửi tiết kiệm đều có thế mạnh riêng, và cần được nhìn nhận cả bằng định tính lẫn định lượng – chứ không phải hành động theo cảm xúc,” ông Hiếu lưu ý.

Đối với thời điểm gia tăng tỷ trọng đầu tư vàng, ông khuyên nhà đầu tư theo dõi sát các biến số lớn như: địa chính trị toàn cầu, chính sách lãi suất của Fed, biến động tỷ giá và áp lực lạm phát. Đây đều là những nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp tới diễn biến giá vàng.

Trên bình diện toàn cầu, vàng vẫn duy trì vai trò kênh trú ẩn. Theo báo cáo của WGC, các quỹ ETF đã ghi nhận dòng tiền đổ vào mạnh nhất kể từ năm 2020 – cho thấy tâm lý phòng thủ đang chiếm ưu thế trong bối cảnh thế giới bất ổn kéo dài. Dựa trên quan điểm đó, ông Hiếu đề xuất cơ cấu tài sản hợp lý: 1/3 tiền mặt để đảm bảo thanh khoản, 1/3 cho vàng và phần còn lại phân bổ vào chứng khoán.

Kỳ vọng cải cách thể chế để “hạ nhiệt” giá vàng nội địa

Một câu hỏi then chốt hiện nay là: Vì sao giá vàng trong nước vẫn cao ngất, bất chấp giá thế giới đã điều chỉnh? Theo ông Hiếu, nguyên nhân không nằm ở yếu tố cung – cầu thị trường, mà xuất phát từ chính cơ chế quản lý hiện hành.

Dù Ngân hàng Nhà nước đã tổ chức đấu thầu và phân phối vàng qua bốn ngân hàng thương mại lớn, nhưng biện pháp này chỉ có tác động ngắn hạn. Giá trong nước vẫn bị đẩy lên quá cao do độc quyền sản xuất vàng miếng và thị trường thiếu tính cạnh tranh.

Tâm điểm hiện nay là dự thảo sửa đổi Nghị định 24 – khung pháp lý điều tiết toàn bộ thị trường vàng. Dự thảo mới đề xuất chấm dứt độc quyền sản xuất vàng miếng, mở rộng điều chỉnh sang vàng nguyên liệu và vàng trang sức, đồng thời siết chặt điều kiện kinh doanh – mở ra kỳ vọng về một thị trường minh bạch và bình ổn hơn.

“Nếu dự thảo được thông qua và đi vào thực thi, mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có thể thu hẹp về ngưỡng hợp lý, khoảng 4–5 triệu đồng/lượng,” ông Hiếu đánh giá.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng đến thời điểm này, vẫn chưa có động thái rõ ràng về việc cấp phép nhập khẩu vàng thương mại cho doanh nghiệp tư nhân – yếu tố then chốt để phá vỡ thế độc quyền hiện hữu. “Chừng nào thị trường chưa thực sự liên thông với thế giới, thì mức chênh lệch này vẫn sẽ neo cao và khó có thể được điều chỉnh một cách bền vững,” ông kết luận.