MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ngành chứng khoán đang “ôm bom” tiền số?

Khi thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn sôi động, lịch sử cho thấy một quy luật quen thuộc: giá cổ phiếu đi lên thì các “câu chuyện mới” bắt đầu xuất hiện dày đặc. Tháng 1 là câu chuyện tiền số, tài sản số; tháng 3 là nâng hạng thị trường; tháng 6–9 là tăng vốn, mở rộng hệ sinh thái. Không hẳn sai, nhưng vấn đề nằm ở chỗ: khả năng làm thật đến đâu, và ai là người gánh rủi ro cuối cùng.

Trong làn sóng gần đây, câu chuyện tiền số được nhắc tới nhiều nhất trong ngành chứng khoán. Một số công ty chứng khoán công bố kế hoạch nghiên cứu, tham gia hạ tầng tài sản số, sàn giao dịch số, hoặc hợp tác công nghệ. Thông tin nghe hấp dẫn, nhưng nếu nhìn kỹ, đa phần mới dừng ở mức “ý tưởng”, “định hướng”, hoặc “nghiên cứu khả thi”.

Trong khi đó, bài toán cốt lõi của công ty chứng khoán vẫn không thay đổi: đây là ngành kinh doanh tiền, muốn mở rộng phải có vốn thật, không phải chỉ có câu chuyện. Tự doanh, cho vay margin, bảo lãnh phát hành hay đầu tư công nghệ đều tiêu tốn vốn lớn. Với tiền số, yêu cầu còn cao hơn: vốn lớn, hệ thống công nghệ mạnh, quản trị rủi ro cực kỳ chặt, và quan trọng nhất là khung pháp lý chưa hoàn chỉnh.

Thực tế cho thấy, chỉ những công ty chứng khoán top đầu, hoặc có ngân hàng đứng sau, mới đủ năng lực tài chính để theo đuổi các mảng rủi ro cao. Ngay cả trong nhóm này, hiệu quả kinh doanh của tiền số vẫn là một ẩn số, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài sản số biến động rất mạnh, chu kỳ lên nhanh nhưng xuống cũng cực sâu.

Điều đáng lo ngại là: khi thị trường thuận lợi, những câu chuyện đủ “nóng” thường được tận dụng để phục vụ các đợt tăng vốn. Tăng vốn xong, câu chuyện có thể nguội dần, trong khi rủi ro pha loãng và hiệu quả sử dụng vốn lại thuộc về cổ đông hiện hữu. Lịch sử thị trường đã chứng kiến không ít trường hợp “hô rất to – làm rất ít”.

Ở góc độ đầu tư dài hạn, sự ổn định lợi nhuận của ngành chứng khoán vốn đã không cao, phụ thuộc mạnh vào chu kỳ thị trường. Khi lợi nhuận còn biến động theo thanh khoản, thì việc gánh thêm rủi ro từ tiền số có thể khiến kết quả kinh doanh càng khó đoán hơn.

Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay, chiến lược thận trọng là ưu tiên những doanh nghiệp chứng khoán tập trung vào hoạt động cốt lõi: môi giới, cho vay margin có kiểm soát, dịch vụ tư vấn, quản lý tài sản – những mảng tạo dòng tiền thật, đều và bền hơn. Những doanh nghiệp không chạy theo tiền số, hoặc chỉ tiếp cận ở mức rất hạn chế, lại có thể là lựa chọn an toàn hơn cho nhà đầu tư dài hạn.

Tiền số không xấu. Công nghệ blockchain cũng không sai. Nhưng đưa tiền số vào mô hình kinh doanh của công ty chứng khoán lúc này giống như cầm một quả bom chưa rõ ngòi nổ. Có thể không nổ. Nhưng nếu nổ, người thiệt hại trước tiên thường không phải là người vẽ câu chuyện, mà là cổ đông mua vào sau câu chuyện đó.

Trong đầu tư, không tham gia một cuộc chơi mình không hiểu rõ – đôi khi chính là lợi thế lớn nhất. Và đó là lý do vì sao, ở thời điểm này, ưu tiên doanh nghiệp chứng khoán không làm tiền số có thể là một lựa chọn khôn ngoan hơn là chạy theo những câu chuyện hấp dẫn nhưng đầy bất định.