Loạt thương hiệu Việt lần lượt "đổi chủ"

Khối ngoại bán ròng gần 124.000 tỷ đồng trên HoSE từ đầu năm, nhưng các tập đoàn quốc tế vẫn mạnh tay chi hàng tỷ USD để thâu tóm thương hiệu Việt. Nghịch lý này đang hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý của dòng vốn ngoại, từ đầu tư cổ phiếu sang nắm quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Thiên Long, Sabeco, Nhựa Bình Minh hay hàng loạt doanh nghiệp dược phẩm lần lượt ghi nhận sự hiện diện ngày càng lớn của cổ đông nước ngoài. Đằng sau những thương vụ nghìn tỷ là cuộc cạnh tranh giành thị phần, hệ thống phân phối và năng lực sản xuất.

Thương vụ mới nhất đến từ Tập đoàn Kokuyo của Nhật Bản khi hoàn tất nhận chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Thiên Long An Thịnh, qua đó gián tiếp sở hữu 46,82% vốn Tập đoàn Thiên Long (TLG).

Loạt thương hiệu Việt lần lượt "đổi chủ"

Kokuyo dự kiến tiếp tục chào mua công khai thêm 18,19% cổ phần, hướng tới nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 65% và đưa Thiên Long trở thành công ty con.

Đây không phải trường hợp cá biệt. Năm 2017, ThaiBev từng chi hơn 5 tỷ USD để nắm quyền chi phối Sabeco (SAB), hiện sở hữu khoảng 54% vốn thông qua Vietnam Beverage.

Trong ngành nhựa, SCG của Thái Lan kiểm soát khoảng 55% cổ phần Nhựa Bình Minh (BMP). Tập đoàn này cũng hoàn tất sở hữu 100% Nhựa Duy Tân sau khi mua 30% cổ phần còn lại vào năm 2025.

Lĩnh vực dược phẩm chứng kiến xu hướng tương tự với Dược Hậu Giang, Domesco, Imexpharm và Pymepharco. Đáng chú ý, Pymepharco đã được nhà đầu tư Đức mua lại hoàn toàn và rời sàn chứng khoán.

Tại Vinamilk (VNM), F&N tiếp tục chi khoảng 6.011 tỷ đồng mua hơn 96 triệu cổ phiếu cuối năm 2025, nâng tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông liên quan lên gần 25%.

Bán ròng 365.000 tỷ nhưng vẫn săn doanh nghiệp Việt

Trái ngược với các thương vụ thâu tóm, khối ngoại liên tục rút vốn khỏi thị trường chứng khoán.

Tính từ đầu năm 2026, giá trị bán ròng trên HoSE đạt gần 124.000 tỷ đồng. Lũy kế khoảng bốn năm, con số lên tới 365.000 tỷ đồng, kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên thị trường xuống khoảng 11%.

Tuy nhiên, hoạt động bán cổ phiếu và mua bán, sáp nhập doanh nghiệp phản ánh hai chiến lược khác nhau.

Dòng vốn đầu tư chứng khoán chịu tác động trực tiếp từ tỷ giá, lãi suất và biến động thị trường. Ngược lại, các thương vụ thâu tóm thường hướng tới quyền kiểm soát dài hạn đối với thương hiệu, nhà máy và mạng lưới khách hàng.

Điển hình, Mondelez từng chi khoảng 370 triệu USD mua 80% mảng bánh kẹo Kinh Đô. Trong lĩnh vực y tế, Thomson Medical bỏ ra 381,4 triệu USD để sở hữu Bệnh viện FV.

Cuộc chơi tỷ USD và bài toán giữ thương hiệu

Đối với doanh nghiệp Việt, dòng vốn ngoại có thể mang lại công nghệ, năng lực quản trị và cơ hội mở rộng thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, khi quyền kiểm soát chuyển sang cổ đông nước ngoài, chiến lược phát triển, chính sách cổ tức và phân bổ lợi nhuận cũng có thể thay đổi.

Với thị trường chứng khoán, làn sóng thâu tóm có thể tạo ra những thương vụ định giá lớn, nhưng đồng thời làm thu hẹp số lượng doanh nghiệp nội địa còn nắm quyền quyết định tại các thương hiệu lâu đời.