MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lãi suất tăng cao, chứng khoán đảo chiều, nhà đầu tư cần làm gì?

Bối cảnh nền kinh tế Việt Nam và quốc tế Sau đại dịch Covid-19, các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là Mỹ và châu Âu, đã tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát và kích thích nền kinh tế. Việt Nam, với tư cách là thị trường mở và phụ thuộc nhiều vào chính sách tiền tệ của các quốc gia lớn, cũng đã điều chỉnh lãi suất từ 2.5% lên 4.5% trong giai đoạn 2022-2023, thậm chí có lúc đạt 7.5%.

Quá trình này phản ánh sự liên quan chặt chẽ của Việt Nam tới diễn biến chính sách của Mỹ, đặc biệt là qua tỷ lệ lạm phát, tỷ giá hối đoái và dòng vốn quốc tế chảy vào hay rút khỏi thị trường nội địa.Thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2024 được dự báo sẽ có xu hướng đi ngang (sideway), chịu ảnh hưởng từ áp lực mất giá đồng đồng Việt Nam (VND), tỷ giá USD/VND tăng cao, cùng với sự rút ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, theo dự báo, từ cuối năm 2025 trở đi, khả năng sẽ bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, khi các ngân hàng trong hệ thống đều có đà mở rộng tín dụng ở mức cao.

Phân tích các chính sách và diễn biến lãi suất

Tăng lãi suất OMO và các công cụ điều hành

Việc NHNN tăng lãi suất OMO lên 4,5% trong bối cảnh hiện tại không hẳn đồng nghĩa với việc chính sách nới lỏng hoặc thắt chặt dài hạn đang thay đổi. Thay vào đó, đây là một biện pháp điều chỉnh nhằm kiểm soát thanh khoản trong hệ thống. Trong quá khứ, khoảng năm 2022, các ngân hàng đã tăng lãi suất để thích ứng với xu hướng toàn cầu, đồng thời NHNN cũng đã bơm ra lượng tiền lớn qua hoạt động OMO để hỗ trợ thanh khoản. Từ cuối năm 2023 đến nay, đồng thời với việc tăng lãi suất điều hành, NHNN đã bắt đầu sử dụng các nghiệp vụ cầm cố mới liên quan đến USD để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, qua đó cho thấy nhiều động thái linh hoạt trong điều hành chính sách.

So sánh từ năm 2022 đến 2025

Trong giai đoạn 2022-2023, chính sách của Việt Nam chủ yếu tập trung vào tăng lãi suất để chống lạm phát, đồng thời duy trì lượng dự trữ ngoại hối và ổn định tỷ giá. Đến năm 2024-2025, khi diễn biến tỷ giá vẫn mất giá liên tục, dù lực cầu ngoại tệ tăng cao, NHNN đã mạnh tay điều chỉnh lãi suất để hạn chế dòng vốn ra khỏi hệ thống, cũng như kiểm soát tỷ giá. Đặc biệt, các nghiệp vụ mới liên quan đến USD qua cầm cố ngoại tệ và bơm thêm thanh khoản gần 363.000 tỷ đồng thể hiện sự linh hoạt trong điều hành trong bối cảnh dòng vốn có chiều hướng tăng cao.

Ảnh hưởng đến thị trường tài chính và đầu tư

Thị trường chứng khoán và ngân hàng

Trong bối cảnh lãi suất tăng, các ngân hàng thương mại chịu áp lực về biên lợi nhuận. Tuy nhiên, các ngân hàng lớn như BIDV, VPBank, Techcombank có khả năng duy trì lợi nhuận tốt do cơ cấu danh mục phù hợp. Các ngân hàng có cơ cấu cho vay chủ yếu tập trung vào doanh nghiệp, đặc biệt bất động sản, sẽ chịu nhiều hơn rủi ro khi lãi suất tăng cao. Thí dụ, ngân hàng như ACB có tỷ lệ cho vay ngắn hạn cao, ít phụ thuộc vào bất động sản, nên ít bị ảnh hưởng tiêu cực hơn, trong khi các ngân hàng cho vay lớn vào bất động sản lại đối mặt với rủi ro lớn hơn.

Tỷ giá và dòng vốn ngoại

Dù đồng USD giảm sức mạnh xuống thấp hơn, nhưng đồng Việt Nam vẫn tiếp tục mất giá do các yếu tố nội tại như dòng vốn FDI, dòng vốn đầu tư của các doanh nghiệp nhập khẩu, và biến động giá vàng. Việc NHNN phát hành các nghiệp vụ như bán dự trữ ngoại hối từ năm 2022-2025 nhằm chống mất giá, nhưng vẫn không thể tránh khỏi cảnh Việt Nam tiếp tục chịu áp lực tỷ giá cao.

Tác động đến thị trường vàng và ngoại tệ

Giá vàng tăng mạnh trong thời gian gần đây, khiến nhà đầu tư trong nước chuyển hướng từ tiền gửi ngân hàng sang các tài sản an toàn hơn như vàng hoặc đô la Mỹ. Điều này làm gia tăng áp lực về tỷ giá, khiến đồng VND tiếp tục mất giá so với USD, mặc dù sức mạnh đồng đô la giảm.

Nhận định và dự báo

Dựa trên các phân tích, có thể thấy rằng việc NHNN tăng lãi suất OMO lần đầu sau hơn 14 tháng chỉ mang tính điều hành tạm thời để điều chỉnh thanh khoản, chưa phản ánh một xu hướng chính sách rõ ràng về thắt chặt hay nới lỏng. Nhiều khả năng đây là tín hiệu cho các biện pháp kiểm soát dòng tiền, đồng thời chống đà mất giá của đồng nội tệ trong ngắn hạn. Trong trung hạn, xu hướng tiêu cực của tỷ giá và dòng vốn ngoại dự kiến vẫn còn, đòi hỏi các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng các cơ hội đầu tư phù hợp.Các cổ phiếu ngân hàng, đặc biệt những ngân hàng có cơ cấu cho vay phù hợp với tình hình mới, như ACB, CTG hay VPBank, vẫn có thể là lựa chọn phù hợp cho dài hạn. Trong năm 2026, dự kiến sẽ có sự tăng trưởng tốt trong ngành ngân hàng, khi các ngân hàng đều hướng tới mục tiêu tăng trưởng tín dụng trên 20%, chính sách giảm lãi suất cho vay sẽ hỗ trợ doanh nghiệp và thị trường bất động sản hồi phục.

Kết luận

Tổng thể, hành động tăng lãi suất của NHNN vào thời điểm này không phải là tín hiệu rõ ràng về việc đảo chiều chính sách tiền tệ dài hạn. Thay vào đó, đây là một bước điều chỉnh linh hoạt, nhằm kiểm soát thanh khoản và duy trì ổn định tỷ giá trong ngắn hạn. Nhà đầu tư cần quan sát các tín hiệu từ chính sách của NHNN trong thời gian tới để điều chỉnh chiến lược phù hợp, tập trung vào các ngành có khả năng chống chịu tốt như ngân hàng có cơ cấu phù hợp, và đặc biệt cẩn trọng với các rủi ro liên quan đến tỷ giá, dòng vốn và lạm phát.Việc đa dạng hóa danh mục đầu tư, lựa chọn cổ phiếu phù hợp và duy trì kiến thức về các xu hướng vĩ mô là những yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư bảo toàn vốn và khai thác các cơ hội trong bối cảnh thị trường không dễ đoán trước này.