Chứng khoán 2026 không còn co cụm, dòng tiền sẽ lan tỏa theo giá trị thực

Bước sang năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong cách vận động của dòng tiền. Không còn co cụm vào một vài trụ cột dẫn dắt như giai đoạn trước, dòng vốn năm nay được kỳ vọng sẽ lan tỏa rộng hơn dựa trên nền tảng vĩ mô ổn định, sự phục hồi của sức cầu nội địa và đặc biệt là chất xúc tác từ lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi.

Tại hội thảo "Nhận diện cơ hội tăng trưởng dài hạn" do VinaCapital tổ chức mới đây, các chuyên gia nhận định bối cảnh quốc tế năm 2026 đang mở ra nhiều dư địa thuận lợi cho các thị trường cận biên và mới nổi. Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ tiếp tục lộ trình nới lỏng tiền tệ với hai lần cắt giảm lãi suất (mỗi lần 50 điểm cơ bản), đưa lãi suất điều hành về quanh ngưỡng 3%, đã giúp giảm đáng kể áp lực lên tỷ giá VND. Đồng thời, sự phục hồi chậm của kinh tế Trung Quốc vô hình trung lại trở thành "tấm đệm" giúp Việt Nam hạn chế rủi ro nhập khẩu lạm phát. Những yếu tố ngoại sinh này tạo tiền đề vững chắc để nền kinh tế trong nước chuyển dịch từ giai đoạn "thẩm thấu và phục hồi" sang giai đoạn "tăng tốc", khi các động lực tăng trưởng bắt đầu phát huy tác dụng đồng thời.

Sự thay đổi về chất của thị trường năm 2026 còn đến từ sự cộng hưởng của các chính sách điều hành trong nước. Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị với trọng tâm nâng tầm khu vực kinh tế Nhà nước, đặt mục tiêu đưa các tập đoàn lớn lọt Top 500 thế giới, kết hợp cùng Nghị định 68 về phát triển kinh tế tư nhân, đang tạo ra một nền tảng pháp lý đồng bộ thúc đẩy tăng trưởng nội địa. Đáng chú ý, động thái kiểm soát chặt chẽ tín dụng bất động sản ngay từ đầu năm, dù gây ra những rung lắc nhất định cho nhóm cổ phiếu địa ốc, lại được giới chuyên gia đánh giá là bước đi cần thiết để tái cấu trúc thị trường, đưa mặt bằng giá về mức hợp lý và hạn chế đầu cơ. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra sự cân bằng cung - cầu thực chất hơn, hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng khoảng 10% của năm nay.

Trên nền tảng vĩ mô đó, định giá và triển vọng lợi nhuận đang trở thành nam châm hút vốn. VinaCapital dự báo lợi nhuận toàn thị trường năm 2026 sẽ tăng trưởng ấn tượng trên 18%, phản ánh sự cải thiện rõ rệt của biên lợi nhuận doanh nghiệp và sức cầu nội địa. Với việc nhiều nhóm ngành đang giao dịch ở mức PEG dưới 1 lần trong khi tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) duy trì ở mức cao, mặt bằng định giá hiện tại không còn là rào cản. Khác với năm 2025 khi đà tăng chỉ tập trung cục bộ, dòng tiền năm nay sẽ tìm đến những câu chuyện tăng trưởng thực chất và lan tỏa sang nhiều nhóm ngành hơn.

Tâm lý thị trường trong năm 2026 còn được neo giữ bởi kỳ vọng nâng hạng. Giới đầu tư đang nín thở chờ đợi thông báo từ FTSE Russell vào tháng 3 tới, với kỳ vọng Việt Nam sẽ chính thức được đưa vào rổ thị trường mới nổi từ tháng 9. Xa hơn nữa là khả năng MSCI đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi. Tiến trình này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật về việc thu hút dòng vốn ngoại dài hạn – vốn đã bán ròng triền miên tại khu vực – mà còn góp phần cải thiện chiều sâu thị trường thông qua việc thúc đẩy các đợt IPO và phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế.

Theo dòng chảy của sự dịch chuyển này, cơ hội đầu tư năm 2026 được dự báo sẽ xuất hiện tại những "vùng trũng" chưa được chú ý trong năm cũ. Điển hình là ngành hàng tiêu dùng và bán lẻ, nơi được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa của dòng vốn đầu tư công và sự phục hồi của thị trường bất động sản năm trước. Đặc biệt, mảng bán lẻ điện máy đang đứng trước "điểm rơi vàng" của chu kỳ thay thế thiết bị, cộng hưởng với làn sóng sản phẩm công nghệ tích hợp AI, hứa hẹn tạo ra động lực tăng trưởng kép. Bên cạnh đó, ngành bảo hiểm nhân thọ với dư địa thâm nhập thị trường còn lớn và lợi suất đầu tư cải thiện nhờ lãi suất trái phiếu Chính phủ tăng, cũng được xem là một điểm đến tiềm năng.

Tuy nhiên, sự lạc quan vẫn đi kèm với sự thận trọng cần thiết, đặc biệt ở nhóm ngành ngân hàng. Dù vẫn là huyết mạch của nền kinh tế, nhưng hiệu suất của nhóm "cổ phiếu vua" năm 2026 sẽ có sự phân hóa mạnh mẽ. Dòng tiền thông minh sẽ chỉ lựa chọn những ngân hàng có khả năng quản trị chất lượng tài sản tốt và duy trì được biên lãi ròng (NIM) trong bối cảnh áp lực cân đối thanh khoản gia tăng khi tỷ lệ cho vay trên huy động neo ở mức cao. Ngoài ra, rủi ro lãi suất đảo chiều tăng trở lại cũng là một biến số vĩ mô mà nhà đầu tư cần theo dõi sát sao, bởi nó có thể tác động trực tiếp đến chi phí vốn và định giá lại dòng tiền trên thị trường chứng khoán trong những quý tiếp theo.