Cảnh báo với nhà đầu tư chứng khoán dùng margin

Nới biên độ dao động giá có thể giúp thị trường phản ánh cung cầu nhanh hơn, nhưng cũng khiến thua lỗ gia tăng nhanh, đặc biệt với nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), giao dịch xuyên trưa giúp thị trường phản ứng nhanh hơn trước thông tin mới, nhưng không bảo đảm thanh khoản tăng nếu dòng tiền không cải thiện.

Ông Đặng Trần Phục, Chủ tịch HĐQT AZFin Việt Nam, cho rằng đổi mới cơ chế giao dịch đòi hỏi hệ thống công nghệ ổn định và năng lực quản trị rủi ro tốt hơn.

Đáng chú ý, nếu biên độ dao động được nới rộng, giá cổ phiếu có thể tăng giảm mạnh hơn trong một phiên. Nhà đầu tư nhận định sai xu hướng có nguy cơ thua lỗ nhanh chóng. Với người sử dụng margin, giá cổ phiếu giảm còn có thể khiến tỷ lệ ký quỹ suy giảm, buộc bổ sung tài sản bảo đảm hoặc đối mặt nguy cơ bị bán giải chấp.

Nhà đầu tư cần phân biệt ký quỹ bù trừ với giao dịch ký quỹ (margin). Ký quỹ bù trừ là cơ chế quản lý nghĩa vụ thanh toán của các thành viên thị trường, trong khi margin là hình thức vay tiền từ công ty chứng khoán để mua cổ phiếu. Bù trừ chung có thể giảm tổng nghĩa vụ thanh toán ở cấp hệ thống, nhưng không đồng nghĩa mọi nhà đầu tư đều được giảm số tiền cần chuẩn bị cho mỗi lệnh mua.

Chứng khoán quý IV/2026 còn cơ hội tăng trưởng

Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích VNDirect, phần lớn cú sốc trong nửa đầu năm đã phản ánh vào thị trường, trong khi định giá trở nên hợp lý hơn sau nhịp điều chỉnh.

Các động lực hỗ trợ gồm tiến trình nâng hạng thị trường, giải ngân đầu tư công, tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản ngân hàng và chính sách hỗ trợ tiêu dùng. Dù vậy, rủi ro địa chính trị, thuế quan, lãi suất toàn cầu và tỷ giá vẫn có thể gây biến động. Chi phí năng lượng, vận tải, bảo hiểm ở mức cao cùng các cuộc điều tra theo Điều khoản 301 của Mỹ cũng có thể tạo sức ép lên thương mại và dòng vốn.

Xét theo ngành, hàng không, vận tải, dệt may và thủy sản có thể chịu áp lực lớn hơn. Ngược lại, dầu khí, tiện ích, bảo hiểm và doanh nghiệp có khả năng chuyển chi phí tăng thêm vào giá bán có lợi thế tương đối.

Về chiến lược đầu tư, ông Hinh khuyến nghị duy trì khoảng 50% danh mục ở cổ phiếu, ưu tiên doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, triển vọng lợi nhuận rõ ràng và định giá hấp dẫn. Tỷ trọng này có thể tăng khi xuất hiện tín hiệu tích cực, nhất là khi chi phí vốn giảm.

Với nhóm ngân hàng, cần chú ý bộ đệm vốn, chất lượng tài sản và biên lãi ròng (NIM). Nhóm đầu tư công, vật liệu xây dựng nên ưu tiên doanh nghiệp đầu ngành, kiểm soát tốt chi phí. Dầu khí được quan tâm nhờ triển vọng giá năng lượng và khối lượng công việc đã ký; bán lẻ cần theo dõi thị phần, tồn kho; còn nhóm chứng khoán có thể hưởng lợi từ tiến trình nâng hạng.

50% danh mục còn lại nên được phân bổ vào các công cụ thị trường tiền tệ và tài sản sinh lãi, đồng thời duy trì tiền dự phòng để giải ngân khi cơ hội xuất hiện. Nhà đầu tư cần hạn chế đòn bẩy quá mức, kiểm soát tỷ trọng cổ phiếu và dựa vào chất lượng doanh nghiệp, triển vọng lợi nhuận cùng định giá thay vì chạy theo kỳ vọng ngắn hạn.

Thông tư 145/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 16/11/2026

Ngày 30/9/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC, thay thế Thông tư 119/2020/TT-BTC, quy định về đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán.

Thông tư điều chỉnh các hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ, thanh toán chứng khoán và quản lý quỹ hỗ trợ thanh toán, quỹ bù trừ, quỹ phòng ngừa rủi ro nghiệp vụ; không bao gồm chứng khoán phái sinh, trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và một số công cụ nợ của Nhà nước theo phạm vi quy định.

Theo Điều 4, hoạt động đăng ký chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam gồm đăng ký, điều chỉnh thông tin, hủy đăng ký, chuyển quyền sở hữu, cấp mã chứng khoán và thực hiện quyền cho người sở hữu.

Tổ chức phát hành và công ty đại chúng có trách nhiệm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời và cập nhật khi có thay đổi. Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam quản lý tập trung thông tin trên cơ sở đề nghị của các đơn vị này.

Thông tư áp dụng đối với Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, công ty con, sở giao dịch chứng khoán, ngân hàng thanh toán, công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, thành viên lưu ký, thành viên bù trừ, tổ chức phát hành, công ty đại chúng cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.