Call margin vẫn là "ẩn số" của thị trường

Sau ba phiên hồi phục liên tiếp, tâm lý nhà đầu tư phần nào được cải thiện. Tuy nhiên, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) vẫn đang ở mức cao kỷ lục, trong khi mặt bằng lãi suất duy trì ở vùng cao khiến rủi ro giải chấp chưa hoàn toàn biến mất, đặc biệt nếu thị trường xuất hiện thêm các nhịp điều chỉnh mạnh.

Nhiều chuyên gia cho rằng thị trường đang trong quá trình tìm điểm cân bằng sau đợt bán tháo cuối tháng 7. Dù định giá nhiều cổ phiếu đã trở nên hấp dẫn, dòng tiền vẫn ưu tiên quản trị rủi ro hơn là mở rộng vị thế.

Call margin vẫn là "ẩn số" của thị trường

Tính đến cuối quý II/2026, dư nợ cho vay margin tại các công ty chứng khoán đạt 440.000 tỷ đồng, tăng khoảng 35.000 tỷ đồng so với cuối quý I/2026 và là mức cao nhất từ trước đến nay. Dù thị trường chưa đứng trước rủi ro bán cưỡng bức đồng loạt, nền margin cao đã khuếch đại biến động khi VN-Index giảm sâu. Tháng 7/2026 là cao điểm, với chỉ số mất hơn 101 điểm trong tuần thứ 3 và gần 119 điểm chỉ sau 3 phiên đầu tuần. Phiên giao dịch 22/7, VN-Index giảm hơn 62 điểm.

Phần lớn dư nợ margin đến từ nhóm nhà đầu tư lớn như tổ chức trong nước, cổ đông lớn và chủ doanh nghiệp, chứ không phải nhà đầu tư cá nhân. Các doanh nghiệp như DIG, TCM, HDC ghi nhận việc cổ đông lớn bị bán giải chấp khi cổ phiếu giảm kéo dài. Áp lực xuất hiện không chỉ trong một phiên giảm sốc mà là kết quả tích tụ của quá trình giá tài sản bảo đảm suy giảm liên tục. Hiện tượng giải chấp chéo cũng xuất hiện: khi một cổ phiếu mất thanh khoản, công ty chứng khoán buộc phải bán những cổ phiếu khác còn thanh khoản trong cùng tài khoản để thu hồi dư nợ.

Sau ba phiên hồi phục liên tiếp, phiên giao dịch 30/7/2026 ghi nhận VN-Index tăng gần 40 điểm với thanh khoản tăng lên gần 20.000 tỷ đồng. Khối ngoại mua ròng gần 700 tỷ đồng sau nhiều phiên bán ròng mạnh. Theo các chuyên gia, thị trường đang ở trạng thái quá bán và đi tìm một vùng cân bằng. Để xác nhận vùng cân bằng bền vững, cần quan sát ba dấu hiệu: áp lực bán giảm rõ rệt, thanh khoản tăng trong phiên hồi phục, và các nhóm cổ phiếu dẫn dắt ngừng phá đáy.

Chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tranh thủ nhịp hồi phục để cân bằng vị thế tài khoản. Nếu margin cao, nên canh hành động quản trị để tài khoản không sử dụng margin quá cao, phòng ngừa thị trường còn cần thời gian xác nhận vùng cân bằng. Nếu có ý định mua bắt đáy, ưu tiên chờ vùng cân bằng xác nhận rồi mua vào các cổ phiếu cơ bản tốt đầu ngành. Nhiều chuyên viên tư vấn liên tục đề xuất giảm lỗ những cổ phiếu trong danh mục bằng cách T0, T1 để hạ dần giá vốn.