VN-Index cận 1.600 điểm: Tự doanh bắt đầu "xả hàng"

VN-Index liên tiếp lập đỉnh, tiệm cận mốc 1.600 điểm với thanh khoản bùng nổ, cho thấy sức nóng lan rộng trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, khối tự doanh lại tranh thủ “chốt lời”, liên tục bán ròng và cơ cấu danh mục theo hướng phòng thủ, phản ánh chiến lược thận trọng giữa vùng giá cao.

Việc khối tự doanh liên tục bán ròng khi VN-Index áp sát mốc 1.600 điểm không chỉ là động thái kỹ thuật đơn thuần, mà còn gợi mở một câu hỏi lớn về chiến lược: Liệu đây là bước đi chốt lời trong vùng đỉnh, hay là màn rút quân mang tính phòng thủ trước rủi ro điều chỉnh?

Thị trường chứng khoán tiếp tục duy trì đà thăng hoa khi VN-Index thiết lập đỉnh lịch sử phiên thứ hai liên tiếp, đóng cửa ngày 7/8 tại 1.581,8 điểm. Đây là kết quả của chuỗi tăng gần 500 điểm trong vòng bốn tháng, đi kèm thanh khoản bùng nổ, đặc biệt với kỷ lục gần 85.000 tỷ đồng được giao dịch trong phiên 5/8. Đáng chú ý, bất chấp thị trường tăng mạnh, hơn 30.000 tỷ đồng cổ phiếu vẫn được nhà đầu tư giữ lại trong chu kỳ T+2, cho thấy tâm lý kỳ vọng tiếp tục lan rộng.

Tuy nhiên, trong khi dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước tiếp tục đổ vào thị trường, thì khối tự doanh các công ty chứng khoán lại có động thái ngược chiều – lặng lẽ “thu lưới”. Từ cuối tháng 7, nhóm này đã liên tục bán ròng với giá trị lớn, trong đó đáng kể là các phiên 30/7 (bán ròng 1.260 tỷ đồng), 5/8 (824 tỷ đồng) và 7/8 (637 tỷ đồng). Tâm điểm của làn sóng xả hàng rơi vào các cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng và những mã đã tăng nóng như VPB, HPG, FPT, TCB, MWG, VHM… – các trụ cột đưa VN-Index lên vùng đỉnh lịch sử.

Theo giới phân tích, vùng quanh 1.600 điểm là mốc kháng cự tâm lý quan trọng – nơi các tổ chức thường ưu tiên hiện thực hóa lợi nhuận và tái cơ cấu danh mục nhằm phòng ngừa rủi ro khi định giá thị trường đã ở vùng cao.

Chiến lược “giữ vững thành trì” của khối tự doanh

Số liệu từ báo cáo tài chính của gần 80 công ty chứng khoán cho thấy tổng giá trị danh mục tự doanh tính đến cuối tháng 6/2025 đạt khoảng 323.600 tỷ đồng, tăng 4,5% so với quý trước. Tuy nhiên, cấu trúc đầu tư đang cho thấy sự chuyển dịch rõ nét theo hướng phòng thủ.

Tài sản ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) – vốn chủ yếu là cổ phiếu – vẫn chiếm khoảng 60% danh mục nhưng gần như không tăng so với quý trước. Trong khi đó, các khoản đầu tư sẵn sàng bán (AFS) và nắm giữ đến đáo hạn (HTM) – thường là trái phiếu và tài sản thu nhập cố định – lại tăng mạnh lần lượt 13% và 17%. Điều này cho thấy các công ty chứng khoán đang chủ động giảm tiếp xúc với rủi ro thị trường, gia tăng tỷ trọng tài sản an toàn nhằm bảo toàn lợi nhuận và duy trì thanh khoản.

Trong nhóm top 10 công ty chứng khoán dẫn đầu thị phần, phần lớn đều duy trì chiến lược thận trọng. SSI, HSC, VNDirect… gần như không gia tăng cổ phiếu tự doanh, trong khi Vietcap thậm chí đã bán ra gần như toàn bộ danh mục. Trái lại, VIX là điểm sáng hiếm hoi với danh mục cổ phiếu tự doanh vượt 7.400 tỷ đồng theo giá thị trường, song đây là trường hợp cá biệt, không phản ánh xu hướng chung của toàn ngành.

Không đơn thuần là “xả hàng”

Việc khối tự doanh bán ròng mạnh trong bối cảnh thị trường tăng điểm không hẳn là tín hiệu bi quan, mà nhiều khả năng là hoạt động tái cơ cấu danh mục. Có thể, dòng vốn đang được chuyển hướng sang những cổ phiếu chưa tăng nhiều, hoặc chuẩn bị cho giai đoạn điều chỉnh kỹ thuật ngắn hạn sau chuỗi tăng kéo dài.

Dù áp lực bán từ khối tự doanh có thể tạo ra rung lắc nhất định, thị trường vẫn giữ được nền tảng tích cực nhờ dòng tiền cá nhân dồi dào và sự quay lại của vốn ngoại. Trong khi nhà đầu tư nhỏ lẻ đang “lướt sóng” trong vùng hưng phấn, các tổ chức lớn lại chọn cách “lùi một bước để quan sát” – giữ thế phòng thủ, chờ đợi cơ hội rõ ràng hơn trước khi tái nhập cuộc.