Việt Nam lần đầu được R&I nâng lên nhóm đầu tư BBB-: Vì sao khối ngoại vẫn bán ròng 12 phiên liên tiếp?

Việt Nam vừa đón nhận một thông tin tích cực về tín nhiệm quốc gia. Nhưng ngay trong phiên giao dịch ngày 8/10/2026, VN-Index vẫn giảm hơn 14 điểm, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng. Vì sao một thông tin tốt cho nền kinh tế chưa thể trở thành động lực tăng giá cho thị trường chứng khoán?

Một bước tiến đáng chú ý về tín nhiệm quốc gia

Ngày 8/10/2026, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Nhật Bản Rating and Investment Information, Inc. (R&I) công bố nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ lên BBB-, đồng thời điều chỉnh triển vọng từ Tích cực sang Ổn định.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đạt ngưỡng xếp hạng đầu tư (Investment Grade) theo thang đánh giá của R&I.

Thông tin này có ý nghĩa quan trọng bởi xếp hạng tín nhiệm quốc gia phản ánh đánh giá của một tổ chức độc lập về khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính, nền tảng kinh tế và mức độ rủi ro tín dụng.

Khi một quốc gia được nâng xếp hạng tín nhiệm, khả năng tiếp cận các nguồn vốn quốc tế có thể được cải thiện. Về dài hạn, điều này có thể tạo thuận lợi cho hoạt động huy động vốn của Chính phủ và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng BBB- là mức xếp hạng của R&I, không có nghĩa tất cả các tổ chức xếp hạng quốc tế đều đã đưa Việt Nam vào nhóm đầu tư.

Nhưng thị trường chứng khoán lại diễn biến trái chiều

Kết thúc phiên giao dịch ngày 8/10, VN-Index giảm 14,42 điểm, xuống còn 1.738,97 điểm, tương ứng mức giảm 0,82%.

Giá trị giao dịch trên HOSE đạt khoảng 15.883 tỷ đồng.

Đáng chú ý, khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 451 tỷ đồng, đánh dấu 12 phiên bán ròng liên tiếp.

Một bên là thông tin tích cực về triển vọng tín dụng quốc gia.

Một bên là thị trường cổ phiếu vẫn chịu áp lực bán.

Thoạt nhìn, hai diễn biến này có vẻ mâu thuẫn. Nhưng thực tế, chúng phản ánh hai góc nhìn khác nhau của nhà đầu tư.

Vì sao tín nhiệm quốc gia tăng nhưng cổ phiếu chưa tăng?

Điểm đầu tiên cần phân biệt là xếp hạng tín nhiệm quốc gia không phải xếp hạng sức hấp dẫn của thị trường cổ phiếu.

Một quốc gia có thể cải thiện khả năng trả nợ, duy trì nền tảng kinh tế ổn định hơn, nhưng giá cổ phiếu vẫn có thể giảm nếu định giá chưa hấp dẫn, lợi nhuận doanh nghiệp chưa đáp ứng kỳ vọng hoặc dòng tiền đang dịch chuyển sang các tài sản khác.

Điểm thứ hai là môi trường tài chính quốc tế.

Trong phiên 8/10, giá dầu Brent tăng mạnh lên trên 104 USD/thùng, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vẫn ở vùng cao, quanh 5,23%.

Giá dầu cao làm gia tăng lo ngại về lạm phát. Lợi suất trái phiếu Mỹ cao có thể khiến các tài sản bằng USD trở nên hấp dẫn hơn, đồng thời tạo áp lực lên dòng vốn tại những thị trường mới nổi.

Đó là những yếu tố nhà đầu tư quốc tế phải cân nhắc khi phân bổ danh mục, bất kể một quốc gia vừa nhận được thông tin tích cực về tín nhiệm.

Điểm thứ ba nằm ở triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Trong đầu tư cổ phiếu, nền kinh tế tăng trưởng tốt là một yếu tố thuận lợi. Nhưng giá cổ phiếu còn phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa tăng trưởng kinh tế thành doanh thu, lợi nhuận, EPS và cuối cùng là kỳ vọng định giá của thị trường.

Nói cách khác, thông tin tốt ở cấp độ vĩ mô chưa chắc tạo ra lợi nhuận ngay lập tức cho từng doanh nghiệp niêm yết.

Sự kiện này có ý nghĩa gì đối với thị trường chứng khoán?

Theo tôi, việc Việt Nam lần đầu đạt xếp hạng đầu tư theo đánh giá của R&I là một tín hiệu tích cực, đặc biệt khi nhìn ở góc độ dài hạn.

Nó góp phần củng cố uy tín tín dụng quốc gia và cho thấy những cải thiện của nền kinh tế đang được ghi nhận từ bên ngoài.

Tuy nhiên, trên thị trường chứng khoán, chúng ta vẫn cần quan sát những tín hiệu cụ thể hơn.

Liệu khối ngoại có chấm dứt chuỗi bán ròng?

Liệu thanh khoản có cải thiện cùng với sự trở lại của lực cầu?

Liệu nhóm cổ phiếu dẫn dắt có lấy lại được cấu trúc giá tích cực?

Và quan trọng nhất, liệu dòng tiền có bắt đầu xác nhận những kỳ vọng tốt hơn về triển vọng doanh nghiệp?

Đây mới là những câu hỏi có ý nghĩa trực tiếp đối với quyết định đầu tư trong ngắn hạn.

Một nền kinh tế được đánh giá tốt hơn là điều đáng ghi nhận. Nhưng để giá cổ phiếu tăng bền vững, thị trường vẫn cần lợi nhuận doanh nghiệp, định giá hợp lý và dòng tiền xác nhận.

Tôi cho rằng nhà đầu tư không nên bi quan chỉ vì thị trường giảm trong ngày xuất hiện tin tốt, nhưng cũng không nên vội vàng mua cổ phiếu chỉ vì một thông tin vĩ mô tích cực.

Tin tốt giúp chúng ta nhận diện cơ hội. Dòng tiền và giá cổ phiếu mới giúp xác nhận thời điểm.

VÕ HOÀNG – ĐẦU TƯ CHUẨN HỆ THỐNG

Thông tin mang tính phân tích, không phải khuyến nghị mua bán chứng khoán.