Vì sao Petrolimex chấp nhận bán cổ phiếu quỹ khi thị giá đã giảm sâu?

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - mã chứng khoán PLX) vừa công bố nghị quyết Hội đồng quản trị thông qua chủ trương bán toàn bộ cổ phiếu quỹ đang nắm giữ nhằm đáp ứng các điều kiện duy trì tư cách công ty đại chúng theo quy định hiện hành.

Theo danh sách cổ đông chốt quyền tham dự Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 tại ngày đăng ký cuối cùng 25/3, Petrolimex có tổng cộng 43.266 cổ đông. Trong đó, 43.264 cổ đông không phải cổ đông lớn đang sở hữu cổ phiếu có quyền biểu quyết.

Tuy nhiên, tổng tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông này chỉ đạt hơn 9,4% tổng số cổ phiếu có quyền biểu quyết, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định đối với công ty đại chúng. Quy định hiện hành yêu cầu ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn phải nắm giữ tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của doanh nghiệp.

Tại cuộc họp, ông Trần Tuấn Linh, Thành viên Hội đồng quản trị Petrolimex, cho biết tập đoàn đã chủ động rà soát và xây dựng các giải pháp cụ thể. Trong đó, việc bán cổ phiếu quỹ sẽ giúp nâng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) trên thị trường, đồng thời hỗ trợ lộ trình thoái vốn và giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại doanh nghiệp.

Ngoài ra, kế hoạch này cũng được kỳ vọng góp phần tăng cường năng lực tài chính và cân đối nguồn vốn dài hạn cho tập đoàn.

Theo báo cáo tài chính quý I/2026, Petrolimex đang sở hữu gần 23,3 triệu cổ phiếu quỹ với giá trị gốc 232,8 tỷ đồng. Trong khi đó, cổ phiếu PLX hiện giao dịch quanh mức 39.150 đồng/cổ phiếu, thấp hơn khoảng 43% so với vùng đỉnh được thiết lập vào tháng 3. Với mức giá hiện tại, Petrolimex có thể thu về hơn 900 tỷ đồng nếu hoàn tất việc bán toàn bộ số cổ phiếu quỹ nói trên.

Lỗ 662 tỷ đồng trong quý I vì tăng mạnh trích lập hàng tồn kho

Về kết quả kinh doanh, Petrolimex ghi nhận khoản lỗ 662 tỷ đồng trong quý I/2026, trái ngược với mức lãi 210,7 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Doanh thu thuần trong kỳ đạt 98.698 tỷ đồng, tăng 45,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp giảm mạnh từ 5,47% xuống còn 3,7%, khiến lợi nhuận gộp gần như không tăng. Cùng với đó, các khoản chi phí tài chính, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp đều gia tăng.

Ngoài tác động từ biến động giá dầu thế giới và diễn biến chiến sự tại Trung Đông làm ảnh hưởng đến giá vốn, tập đoàn còn đẩy mạnh trích lập dự phòng hàng tồn kho.

Tính đến cuối quý I, giá trị hàng tồn kho của Petrolimex đạt 36.266 tỷ đồng, cao gấp 2,6 lần so với đầu năm. Trong đó, hàng đang đi trên đường tăng từ 1.478 tỷ đồng lên 10.093 tỷ đồng, còn giá trị hàng hóa tăng từ 10.990 tỷ đồng lên 24.377 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã thực hiện trích lập dự phòng hàng tồn kho với tổng giá trị 6.512 tỷ đồng.

Trên bảng cân đối kế toán, tổng tài sản của Petrolimex tại thời điểm cuối quý I đạt 106.072 tỷ đồng, tăng thêm 20.217 tỷ đồng so với đầu năm, chủ yếu do quy mô hàng tồn kho tăng mạnh.

Bên cạnh đó, tập đoàn ghi nhận 6.431 tỷ đồng chứng khoán kinh doanh, tăng đột biến so với mức 6,6 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Khoản mục này chủ yếu bao gồm trái phiếu và các khoản đầu tư khác. Ngược lại, giá trị các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn giảm từ 17.853 tỷ đồng xuống còn 11.172 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Petrolimex không tăng vay nợ để phục vụ hoạt động tích trữ hàng tồn kho mà còn giảm bớt đòn bẩy tài chính. Nợ vay ngắn hạn giảm từ 18.085 tỷ đồng xuống còn 10.352 tỷ đồng, trong khi vay dài hạn chỉ tăng nhẹ từ 609 tỷ đồng lên 653 tỷ đồng.

Trong cơ cấu nguồn vốn, khoản phải trả người bán ngắn hạn tăng mạnh nhất, từ 23.980 tỷ đồng lên 58.702 tỷ đồng vào cuối quý I.