Vì sao FPT, MWG, SSI cùng lao dốc?

Hàng loạt cổ phiếu nền tảng cơ bản tốt như FPT, MWG, SSI, MSN hay VJC đã giảm từ hai chữ số kể từ đầu năm, bất chấp kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng. Theo các chuyên gia, nguyên nhân không nằm hoàn toàn ở nội tại doanh nghiệp mà đến từ quá trình thị trường định giá lại trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao.

Chi phí vốn tăng, dòng tiền suy yếu và tâm lý thị trường thận trọng đang khiến nhóm cổ phiếu từng được trả mức định giá cao chịu áp lực mạnh hơn mặt bằng chung. Quá trình điều chỉnh được đánh giá vẫn chưa hoàn tất.

Cổ phiếu FPT lùi về vùng đáy gần 3 năm (kể từ đầu tháng 11/2023)

Khi chi phí vốn tăng, toàn bộ thị trường bước vào quá trình định giá lại. Những cổ phiếu được xem là tốt, an toàn và sở hữu câu chuyện tăng trưởng dài hạn từng được thị trường chấp nhận trả mức định giá cao hơn mặt bằng chung. Vì vậy, khi lãi suất tăng, chính nhóm này có thể đối mặt với mức co hẹp định giá mạnh hơn. Vấn đề không chỉ nằm ở chất lượng doanh nghiệp, mà còn ở mức giá nhà đầu tư sẵn sàng trả cho chất lượng đó trong một môi trường lãi suất mới.

Với mặt bằng lãi suất hiện tại, thị trường đang chấp nhận mức P/E thấp hơn so với trước đây. Do đó, việc một số cổ phiếu cơ bản tốt giảm sâu hơn VN-Index vẫn có thể xảy ra, ngay cả khi triển vọng dài hạn của doanh nghiệp chưa thay đổi đáng kể. Về dài hạn, khi áp lực lãi suất hạ nhiệt, mặt bằng định giá hiện tại mới có thể trở nên hấp dẫn hơn.

Với những nhà đầu tư đang mắc kẹt tại những cổ phiếu này, cần rà soát toàn bộ danh mục trong tổng thể tài sản đang sở hữu. Nên phân bổ tỷ trọng hợp lý trong tổng tài sản, tránh để danh mục cổ phiếu chiếm tỷ lệ quá lớn trong giai đoạn mặt bằng lãi suất còn cao. Với những nhà đầu tư đã xác định nắm giữ dài hạn các doanh nghiệp tốt, cần đi kèm kỷ luật quản trị vốn, duy trì lượng tiền mặt dự phòng và tránh đặt bản thân vào trạng thái buộc phải bán cổ phiếu ở thời điểm bất lợi.

Quá trình điều chỉnh kể từ vùng đỉnh có thể chia thành ba giai đoạn. Giai đoạn đầu là khi những nhà đầu tư nhạy bén nhất bán ra trước, trong khi thị trường vẫn tràn ngập các thông tin tích cực. Giai đoạn thứ hai diễn ra khi các tổ chức bắt đầu cắt lỗ, câu chuyện chuyển sang mặt bằng lãi suất cao và áp lực vốn. Giai đoạn cuối cùng là lúc nhà đầu tư cá nhân cắt lỗ hàng loạt. Hiện thị trường vẫn đang ở giai đoạn thứ hai, với dòng tiền lớn đã thừa nhận rủi ro nhưng nhà đầu tư cá nhân chưa đồng loạt buông xuôi.

Những giai đoạn tâm lý chán nản thường mở ra cơ hội đầu tư tốt. Tuy nhiên, giá giảm sâu không đồng nghĩa cơ hội đã lập tức xuất hiện. Vùng mua tốt nhất thường cần hội tụ đồng thời hai yếu tố: định giá hấp dẫn đi cùng với sự giải tỏa mạnh về tâm lý và áp lực bán. Trong bối cảnh hiện tại, nhà đầu tư nên ưu tiên sự kiên nhẫn, kiểm soát rủi ro và giữ sức mua, thay vì nóng vội bắt đáy chỉ vì nhiều cổ phiếu đã giảm mạnh.