Những "đơn thuốc" chính sách nào đang được cân nhắc cho thị trường vàng?

Gần đây, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới duy trì ở mức cao, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trước tình thế này, cơ quan quản lý đã hành động, nhưng nhiều chuyên gia cảnh báo: thị trường cần các biện pháp mạnh mẽ và đồng bộ hơn mới có thể tái lập sự ổn định bền vững.

Phá thế độc quyền, tăng nguồn cung hợp pháp

Về loạt động thái gần đây của cơ quan quản lý nhằm bình ổn thị trường vàng, chuyên gia nhận định đây là bước đi đúng đắn thể hiện quyết tâm giải quyết bất cập kéo dài.

Động thái quan trọng là việc nâng trạng thái vàng cho ngân hàng thương mại, nhằm tăng nguồn cung hợp pháp cho thị trường. Sau hơn một thập kỷ gần như không nhập khẩu vàng miếng, thị trường đã rơi vào tình trạng khan hiếm mang tính cấu trúc. Khi các ngân hàng thương mại được tham gia sản xuất, xuất nhập khẩu, nguồn cung chính thức sẽ bổ sung đáng kể, từ đó góp phần thu hẹp khoảng cách giá 13–20 triệu đồng/lượng và phá vỡ tình trạng độc quyền thực tế của một số doanh nghiệp.

Việc đa dạng hóa kênh phân phối thông qua ngân hàng thương mại sẽ tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường chợ đen đang phát triển rất mạnh và tình trạng vàng giả tràn lan gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Với sự tham gia của các tổ chức tài chính lớn, thị trường sẽ dần trở nên minh bạch hơn, hạn chế được các hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Thách thức thực thi và rủi ro tiềm ẩn

Tuy nhiên, chính sách này cũng đối mặt với không ít thách thức thực thi. Việc triển khai cần thời gian đáng kể vì các ngân hàng thương mại phải tái xây dựng hạ tầng và quy trình nghiệp vụ đã bị bỏ trống nhiều năm.

Một rủi ro tiềm ẩn là nếu các ngân hàng thương mại lạm dụng vai trò mới, tham gia vào hoạt động đầu cơ hoặc tạo ra nguồn cung không ổn định, chính sách sẽ phản tác dụng. Do đó, cơ quan quản lý cần có quy định rõ ràng về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm và cơ chế giám sát chặt chẽ. Trong ngắn hạn, giải pháp dài hạn này cần phải được tích hợp đồng bộ với các biện pháp mạnh như tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm hành vi vi phạm và công khai minh bạch thông tin giá cả.

Gói giải pháp đồng bộ: Liều thuốc căn cơ

Để giải quyết căn cơ vấn đề chênh lệch giá, chuyên gia đề xuất một gói giải pháp đồng bộ tác động đa chiều.

Về nguồn cung, việc mở cửa nhập khẩu vàng cần được thực hiện một cách có kiểm soát thông qua việc cấp hạn ngạch cho các doanh nghiệp có uy tín, đảm bảo nguồn cung ổn định mà không gây mất cân đối vĩ mô.

Về cơ chế thị trường, một giải pháp quan trọng là xây dựng sàn giao dịch vàng tập trung để minh bạch hóa giá cả, hạn chế thao túng và tạo môi trường giao dịch công bằng. Đồng thời, cần chuẩn hóa sản phẩm thông qua quy định rõ ràng về chất lượng, tem chống giả và công bố giá tham chiếu hàng ngày dựa trên giá vàng thế giới.

Về quản lý nhà nước, cần phải xử lý nghiêm khắc thị trường chợ đen đang hoạt động rất sôi động hiện nay. Các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra các nhóm bán vàng trên mạng xã hội và áp dụng chế tài xử phạt nặng đối với hành vi buôn lậu, bán vàng giả.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, cần phải ổn định tỷ giá VND/USD. Quản lý tốt kỳ vọng tỷ giá, duy trì sự ổn định của đồng Việt Nam sẽ góp phần giảm áp lực đầu cơ vàng và thu hẹp khoảng cách giá một cách bền vững.

Khuyến nghị đầu tư: Tỉnh táo và đa dạng hóa

Trong bối cảnh vàng còn nhiều biến động, chuyên gia khuyến nghị người dân cần đa dạng hóa danh mục đầu tư thay vì dồn toàn bộ tài sản vào một kênh duy nhất.

Đối với vàng, chuyên gia khuyến nghị thận trọng tuyệt đối: chỉ nên mua tại các thương hiệu uy tín và chỉ giữ vàng với tỷ trọng 10–15% tổng tài sản với mục đích dự phòng rủi ro. Cần lưu ý rằng, khoảng cách giá lớn hiện nay đồng nghĩa với việc nhà đầu tư đã "lỗ ngay khi mua vào" so với giá thế giới.

Các kênh khác như trái phiếu Chính phủ, tiền gửi ngân hàng là lựa chọn an toàn. Thị trường chứng khoán (cổ phiếu blue-chip, quỹ ETF) và bất động sản (pháp lý rõ ràng) là kênh đáng cân nhắc cho nhà đầu tư tìm kiếm tăng trưởng dài hạn.

Dù lựa chọn kênh nào, người dân vẫn cần ghi nhớ nguyên tắc cơ bản: Không bao giờ vay nợ để đầu tư vào các tài sản có tính biến động cao và luôn giữ thái độ tỉnh táo, thận trọng, sáng suốt trước các tin đồn.