Nhà đầu tư cần theo dõi sát: Sau cú giảm cực mạnh, thị trường có thể bật lại rất nhanh

Kết thúc phiên sáng, VN-Index giảm 114,4 điểm, tương đương 6,47%, lùi xuống 1.653,44 điểm. Áp lực bán tháo xuất hiện ngay sau khi mở cửa, khiến chỉ số mất hơn 100 điểm chỉ trong ít phút sau phiên ATO và duy trì đà giảm sâu trong suốt buổi sáng.

Bình luận về diễn biến thị trường, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch SSI, đã đăng tải dòng trạng thái đáng chú ý trên trang Facebook cá nhân: “Chiến sự ở tận Iran làm giá dầu tăng, nhưng có tới mức thị trường chứng khoán Việt Nam hoảng loạn không nhỉ?”.

Trên các diễn đàn chứng khoán, tâm lý lo ngại đang lan rộng khi giá dầu tăng mạnh có thể kéo theo chi phí vận tải tăng cao, gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Theo ông Quản Trọng Thành, Giám đốc phân tích Maybank Investment Bank (MSVN), sự sụt giảm mạnh của thị trường trong phiên sáng là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Trong đó, nỗi lo xung đột Trung Đông kéo dài, áp lực bán kỹ thuật và tâm lý sợ bị call margin đã khiến nhà đầu tư đồng loạt bán ra.

Ông Thành cho rằng những phiên giảm trên 4% thường là tín hiệu cảnh báo thị trường có thể còn biến động trong các phiên kế tiếp. Tuy nhiên, khi giá cổ phiếu giảm về vùng hấp dẫn, dòng tiền bắt đáy có thể quay trở lại rất nhanh, tương tự những nhịp hồi mạnh từng xảy ra trong giai đoạn dịch Covid-19.

Dù vậy, nhiều chuyên gia vẫn khuyến nghị nhà đầu tư không nên vội vàng bắt đáy trong những phiên giảm sốc, bởi rủi ro thị trường còn tiếp tục điều chỉnh trong ngắn hạn.

Theo ghi nhận tại một số công ty chứng khoán lớn, áp lực call margin trong phiên sáng 9/3 chưa đến mức báo động. Tuy nhiên, nếu thị trường tiếp tục giảm sâu trong các phiên tới, áp lực giải chấp có thể gia tăng.

Trong bối cảnh nhiều cổ phiếu giảm sàn và không thể bán, một số nhà đầu tư buộc phải bán các mã còn giữ được thanh khoản để hạ tỷ lệ margin.

Điều này khiến một số cổ phiếu từng tăng mạnh như BSR, DPM hay PVT bị bán ra nhằm giảm áp lực tài khoản.

Một nhà đầu tư có kinh nghiệm lâu năm trên thị trường cho rằng với diễn biến hiện tại, khả năng xảy ra các đợt force sell trong vài phiên tới là hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, cấu trúc margin của thị trường hiện nay đã khác so với trước năm 2023 khi phần lớn margin nằm trong tay các tổ chức và doanh nghiệp, nên áp lực bán có thể không quá nghiêm trọng như các chu kỳ trước.

Theo kinh nghiệm của nhiều nhà đầu tư kỳ cựu, tín hiệu hình thành đáy rõ ràng thường xuất hiện khi thị trường trải qua một phiên washout mạnh, với nhiều cổ phiếu dao động từ sàn lên trần trong cùng phiên và thanh khoản bùng nổ khoảng 50.000 – 80.000 tỷ đồng.

Dòng tiền cá nhân bán ròng, tổ chức mua ròng mạnh

Thống kê cho thấy trong tuần giao dịch trước đó, từ 3/3 đến 6/3, nhà đầu tư cá nhân trong nước đã bán ròng mạnh trước căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran.

Áp lực bán xuất hiện ở 3 trong 5 phiên giao dịch, đặc biệt tập trung vào hai phiên đầu tuần, tạo ra nguồn cung ngắn hạn lớn cho thị trường.

Dù nhiều nhà đầu tư đã chủ động giảm tỷ trọng cổ phiếu trước đó, thiệt hại vẫn khó tránh khỏi khi thị trường giảm sâu. Một nhà đầu tư chia sẻ: “Đã hạ tỷ trọng 50/50 rồi mà thị trường như này cũng xót tài khoản”.

Trái ngược với khối cá nhân, nhà đầu tư tổ chức trong nước lại ghi nhận tuần mua ròng kỷ lục, cho thấy sự chủ động của dòng tiền tổ chức trong việc hấp thụ nguồn cung và ổn định tâm lý thị trường.

Giá dầu vượt 115 USD/thùng, rủi ro lạm phát gia tăng

Nguyên nhân sâu xa của đợt bán tháo lần này được cho là xuất phát từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Giá dầu toàn cầu đã tăng vọt ngay khi thị trường mở cửa tuần mới, khi cả dầu Brent và WTI đều vượt đỉnh năm 2022, lên trên 115 USD/thùng. Đáng chú ý, giá dầu WTI đã thu hẹp hoàn toàn khoảng cách chênh lệch với Brent.

Trong khi đó, eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới, đang đối mặt nguy cơ gián đoạn nghiêm trọng khi lưu lượng tàu chở dầu giảm tới 95% trong bối cảnh căng thẳng leo thang.

Sự gián đoạn nguồn cung đã khiến chi phí vận chuyển và logistics tăng mạnh khi các nhà nhập khẩu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế.

Tại Việt Nam, giá các sản phẩm lọc dầu tham chiếu MOPS đã tăng khoảng 10% chỉ trong hai ngày sau kỳ điều chỉnh ngày 5/3. Kéo theo đó, giá xăng RON95 trong nước đã tăng khoảng 7.000 đồng/lít chỉ trong hai kỳ điều chỉnh trong vòng một tuần.

Theo đánh giá của các chuyên gia Maybank Investment Bank, việc điều chỉnh giá linh hoạt theo cơ chế mới của Nghị quyết 36 giúp giá bán lẻ trong nước bám sát chi phí thực tế hơn, qua đó hạn chế nguy cơ găm hàng và đứt gãy nguồn cung như từng xảy ra trong năm 2022.

Những nhóm cổ phiếu được dự báo hưởng lợi

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và căng thẳng địa chính trị kéo dài, các chuyên gia của MBS cho rằng một số nhóm ngành vẫn có thể hưởng lợi và nên được duy trì trong danh mục.

Các nhóm đáng chú ý gồm dầu khí, hóa chất – phân bón, cao su tự nhiên, khoáng sản, vận tải biển và logistics. Ngoài ra, nhóm bảo hiểm và các doanh nghiệp sản xuất điện, nước cũng có thể hưởng lợi từ sự biến động của thị trường năng lượng.

Nếu thị trường xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật, nhóm cổ phiếu chứng khoán được đánh giá có thể thu hút dòng tiền khi thanh khoản thị trường vẫn duy trì ở mức cao và nhiều mã đã giảm về vùng định giá hấp dẫn.

Vùng 1.600 điểm vẫn là mốc hỗ trợ quan trọng

Theo các chuyên gia, xu hướng tăng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn chưa bị phá vỡ nếu VN-Index giữ được vùng 1.600 điểm, tương ứng với cận dưới của vùng tích lũy kéo dài trong 4 tháng cuối năm 2025.

Trong ngắn hạn, vùng 1.700 – 1.750 điểm được xem là khu vực hỗ trợ đáng chú ý khi trùng với vị trí của đường trung bình MA100 ngày.

Dù thị trường có thể còn biến động mạnh trong vài phiên tới, nhiều chuyên gia cho rằng những cú giảm sốc thường cũng mở ra khả năng hồi phục nhanh khi dòng tiền bắt đáy quay trở lại. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn cần thận trọng và theo dõi sát diễn biến thị trường trước khi đưa ra quyết định giải ngân.