Ngoại rút tiền, nội "say sóng" – Chứng khoán đứng trước ngã ba rủi ro

Sự đối lập giữa dòng tiền nội và khối ngoại không chỉ là một diễn biến kỹ thuật, mà còn là bản chất của thị trường hiện tại. Câu chuyện đằng sau sự phân hóa này sẽ làm rõ những động lực, rủi ro, và con đường phía trước cho VN-Index.

Sức nóng từ dòng tiền nội kéo VN-Index tăng hơn 32% từ đầu năm, nhưng cũng tạo cơ hội để khối ngoại bán ra với mức lời chưa từng có. Bức tranh thị trường tháng 9 vì thế được dự báo không chỉ sáng mà còn tiềm ẩn sóng gió.

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa ghi nhận một tháng 8 lịch sử, khi VN-Index bứt phá 12% lên 1.682,2 điểm, đánh dấu tháng tăng mạnh nhất kể từ giữa năm 2020. Tính từ đầu năm, chỉ số đã tăng tới 32,8%, trở thành thị trường tăng trưởng mạnh nhất toàn cầu. Theo báo cáo mới nhất của SSI Research, động lực chính của “cơn sốt” này đến từ dòng tiền nội cuồng nhiệt, trong khi khối ngoại lại bán ròng kỷ lục.

“Nội hứng” và cảnh báo từ dòng vốn ngoại

Thanh khoản thị trường bùng nổ, đạt trung bình 55.100 tỷ đồng/phiên, với tỷ trọng giao dịch của khối ngoại giảm xuống chỉ còn 9,7%. Dòng tiền cá nhân không chỉ mạnh lên về quy mô, với số dư tiền mặt tăng 50%, mà còn sẵn sàng dùng đòn bẩy khi dư nợ margin tăng 18.000 tỷ đồng chỉ trong nửa đầu năm, tương đương 40% lượng bán ròng của khối ngoại. Sức cầu nội đang thực sự thay thế dòng vốn ngoại trong vai trò dẫn dắt thị trường, đẩy nhóm vốn hóa lớn (VN30) tăng tới 15,5% - cao hơn hẳn mức bình quân chung.

Tuy nhiên, sự hưng phấn này đối lập hoàn toàn với hành động của khối ngoại. Họ đã đẩy mạnh bán ròng tổng cộng 42.700 tỷ đồng, là mức cao kỷ lục, tập trung vào các cổ phiếu lớn như VIC, FPT, HPG, VHM, CTG… Động thái này không chỉ là hành vi chốt lời ở vùng giá cao, mà còn là một lời cảnh báo ngầm về rủi ro ngắn hạn. Thị trường phái sinh cũng ghi nhận giao dịch sôi động chưa từng có, cho thấy tâm lý đầu cơ tăng cao, tiềm ẩn rủi ro biến động mạnh.

Rủi ro điều chỉnh và tầm nhìn dài hạn

Bước sang tháng 9, thị trường được hỗ trợ bởi hai yếu tố quan trọng: kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất và khả năng FTSE nâng hạng thị trường. Tuy nhiên, rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Mùa công bố kết quả kinh doanh quý III thường không sôi động, và yếu tố mùa vụ tháng 9 vốn nổi tiếng là biến động mạnh (VN-Index giảm điểm 7/10 lần trong 10 năm qua). Đặc biệt, chỉ số đã tăng 50% chỉ trong ba tháng gần đây, một mức tăng hiếm thấy, khiến dư địa điều chỉnh là khó tránh khỏi.

Dù vậy, trong trung và dài hạn, bức tranh vẫn đầy triển vọng. Tỷ suất lợi nhuận trên giá cổ phiếu hiện đạt 7,7%, cao hơn hẳn so với lãi suất tiền gửi và các kênh đầu tư khác. SSI Research dự báo lợi nhuận doanh nghiệp sẽ duy trì tăng trưởng 14% mỗi năm trong giai đoạn 2025-2026, trong khi kinh tế có thể đạt mức tăng trưởng GDP hai chữ số. Đây là những động lực vững chắc, đủ sức hấp thụ những rung lắc ngắn hạn và đưa thị trường bứt phá trong tương lai.

Chiến lược đón đầu và phòng thủ

SSI Research khuyến nghị nhà đầu tư áp dụng chiến lược phân bổ danh mục hợp lý. Với mục tiêu tăng trưởng, các cổ phiếu có nền tảng tốt và câu chuyện riêng như HPG, VHC, TLG được ưu tiên. Dòng tiền cũng có thể luân chuyển sang các nhóm ngành như bất động sản (KDH, NLG, DXG, TCH) và ngân hàng (MBB, CTG). Ngoài ra, để phòng thủ trước những biến động, các mã có cổ tức cao như QTP, DPR, SZC cũng là lựa chọn phù hợp.