MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nâng hạng – Thị trường chuyển mình

Với Quyết định 2014/QĐ-TTg ngày 12/9, Chính phủ gửi thông điệp rõ ràng: Việt Nam quyết tâm nâng hạng thị trường chứng khoán, đặt nền móng cho dòng chảy vốn toàn cầu đổ vào thị trường trong nước.

Với cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế, Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam mở ra một “cuộc chơi mới” – nơi cơ hội đi cùng thách thức, nhưng trên hết là kỳ vọng về sự phát triển bền vững và mạnh mẽ của thị trường.

Trong nhiều năm, nâng hạng luôn là câu chuyện được giới đầu tư và cơ quan quản lý kỳ vọng, nhưng đôi khi chỉ tồn tại như một đích đến xa vời, nhiều hứa hẹn nhưng thiếu mốc cụ thể. Lần này, Đề án mới ký đã thay đổi cách tiếp cận: nâng hạng không còn là điểm dừng, mà là hành trình dài hạn để từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng, và hội nhập sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu.

Chính phủ đã xác lập lộ trình rõ ràng: ngắn hạn, phấn đấu để FTSE Russell công nhận Việt Nam là “thị trường mới nổi thứ cấp” ngay trong năm 2025; dài hạn, đến 2030, hướng tới mục tiêu kép – gia nhập nhóm “thị trường mới nổi” của MSCI và nhóm “mới nổi bậc cao” của FTSE. Đây là kế hoạch cụ thể, với phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ, ngành, thay cho những cam kết mơ hồ trước đây. Mỗi cải cách về thể chế, hạ tầng hay chuẩn mực minh bạch đều trở thành nấc thang đưa Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực toàn cầu.

Để hiện thực hóa mục tiêu, hàng loạt cải cách nền tảng sẽ được triển khai. Trong đó, cơ chế thanh toán – bù trừ là bước đi quan trọng: việc từng bước triển khai Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) sẽ loại bỏ rào cản ký quỹ trước giao dịch, giảm thiểu rủi ro đối tác, đồng thời nâng tính linh hoạt, thanh khoản và niềm tin thị trường lên chuẩn quốc tế.

Câu chuyện sở hữu nước ngoài cũng được mở ra rõ rệt. Đề án rà soát toàn bộ ngành nghề, giữ hạn chế chỉ ở những lĩnh vực nhạy cảm, đồng thời minh bạch hóa tỷ lệ sở hữu nước ngoài và triển khai cơ chế tài khoản giao dịch tổng (OTA), giúp nhà đầu tư ngoại dễ dàng tiếp cận thị trường. Đây vừa là bước đi kỹ thuật, vừa là tuyên ngôn chính trị về sự cởi mở và minh bạch của thị trường Việt Nam.

Về quản trị, áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) và các nguyên tắc OECD sẽ nâng thị trường Việt Nam lên tầm mới. Doanh nghiệp không còn vận hành theo chuẩn riêng lẻ, mà phải công khai thông tin minh bạch, có thể so sánh quốc tế. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội: doanh nghiệp quản trị tốt sẽ được định giá cao hơn, trong khi các đơn vị yếu kém buộc phải cải thiện nếu không muốn bị đào thải.

Đề án cũng mở đường cho đa dạng hóa sản phẩm: từ cổ phiếu, trái phiếu, phái sinh, sản phẩm cấu trúc, công cụ phòng ngừa rủi ro ngoại hối, đến các sản phẩm tài chính xanh. Điều này vừa gia tăng lựa chọn cho nhà đầu tư, vừa gắn thị trường Việt Nam với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu.

Lợi ích từ nâng hạng không chỉ là dòng vốn quốc tế. Nếu FTSE Russell nâng hạng, Việt Nam có thể thu hút ngay 1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF thụ động, và hơn 10 tỷ USD khi tính cả các quỹ chủ động. Thanh khoản và niềm tin thị trường được củng cố, chi phí vốn doanh nghiệp giảm, định giá được nâng cao, tạo cơ hội cho cả tập đoàn lớn lẫn doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhà đầu tư cá nhân cũng sẽ tiếp cận thông tin minh bạch hơn, tham gia các sản phẩm tài chính mới, xây dựng chiến lược đa dạng, giảm rủi ro.

Đặc biệt, nâng hạng còn góp phần củng cố vị thế quốc gia: niềm tin quốc tế tăng, xếp hạng tín nhiệm cải thiện, từ đó kéo theo lợi ích lan tỏa cho toàn nền kinh tế – từ chi phí vay nợ công đến môi trường đầu tư, kinh doanh.

Nhìn ra quốc tế, các thị trường nâng hạng thành công như UAE, Qatar, Saudi Arabia đều thực hiện loại bỏ yêu cầu ký quỹ, triển khai CCP, tài khoản tổng, khả năng chuyển đổi ngoại tệ và công bố thông tin bằng tiếng Anh. Ngược lại, Chile, Colombia hay Ai Cập cho thấy rằng nếu quy mô nhỏ, thanh khoản mỏng hoặc còn rào cản ngoại hối, thị trường dễ gặp rủi ro tụt hạng. Trong bối cảnh này, Việt Nam đang ở thế thuận lợi, với thanh khoản cao, tăng trưởng vĩ mô ổn định và Đề án với khung thời gian – phân công rõ ràng để xử lý các điểm nghẽn.

Tuy nhiên, nâng hạng cũng đồng nghĩa với sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Những đơn vị minh bạch, quản trị tốt, dòng tiền bền vững sẽ trở thành điểm đến của dòng vốn ngoại; ngược lại, doanh nghiệp yếu kém sẽ bị loại khỏi sự quan tâm của thị trường. Nhà đầu tư sẽ buộc phải chuyển từ tư duy “lướt sóng” theo tin đồn sang lựa chọn cổ phiếu theo tiêu chuẩn quốc tế, theo khả năng lọt rổ chỉ số toàn cầu.

Khi cánh cửa nâng hạng mở ra, bức tranh tài chính Việt Nam trở nên sáng sủa hơn: bảo hiểm tái thiết trên nền tảng minh bạch, bất động sản phục hồi giao dịch, chứng khoán – cả cổ phiếu và trái phiếu – trở thành tâm điểm thu hút vốn và niềm tin. Thị trường vốn không chỉ phản ánh sức khỏe nền kinh tế mà còn trở thành động lực thúc đẩy phát triển bền vững, đưa Việt Nam tự tin sánh vai với các thị trường mới nổi năng động.

FTSE nâng hạng thị trường mới nổi thứ cấp tháng 10 tới sẽ là bước đi đầu tiên. Nhưng hành trình đến 2030, gia nhập nhóm thị trường mới nổi cao cấp của FTSE hay MSCI, mới là chặng đường dài để Việt Nam tận dụng tối đa tiềm năng, biến cải cách kỹ thuật thành chất xúc tác thúc đẩy thị trường vốn và nền kinh tế bước vào kỷ nguyên phát triển mới.