Hơn 9.000 tỷ đồng vay từ một bên: Thaco Agri đang giữ vai trò gì tại HAGL Agrico?

Lỗ lũy kế hơn 13.000 tỷ đồng, nợ ngắn hạn vượt tài sản tới hơn 12.400 tỷ đồng nhưng HAGL Agrico vẫn có dòng tiền kinh doanh dương hơn 1.100 tỷ đồng, liệu đây có phải là một trong những trường hợp “lỗ mà vẫn có tiền” đặc biệt nhất trên sàn chứng khoán? Và Thaco Agri đã đóng vai trò lớn đến đâu trong việc duy trì dòng tiền cho doanh nghiệp này?

Một nghịch lý đang hiện rõ trên báo cáo tài chính bán niên 2026 của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HAGL Agrico - HNG): doanh nghiệp tiếp tục thua lỗ, nhưng dòng tiền từ hoạt động kinh doanh lại tăng mạnh.

Trong 6 tháng đầu năm, HAGL Agrico ghi nhận doanh thu thuần 289 tỷ đồng và lỗ 186,8 tỷ đồng. Lỗ lũy kế đến cuối tháng 6 đã lên tới 13.231 tỷ đồng, trong khi nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn 12.445 tỷ đồng.

Những con số này khiến kiểm toán tiếp tục lưu ý về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh lại mang màu sắc hoàn toàn khác. HAGL Agrico ghi nhận 1.119 tỷ đồng dòng tiền kinh doanh dương trong nửa đầu năm, cao hơn gấp đôi cùng kỳ năm trước.

Vậy nguồn tiền này đến từ đâu?

Câu trả lời phần lớn nằm ở mối quan hệ tài chính ngày càng sâu giữa HAGL Agrico và Thaco Agri, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái THACO của ông Trần Bá Dương.

Khi một đối tác vừa là khách hàng, vừa là chủ nợ

Nếu nhìn vào báo cáo tài chính của HAGL Agrico, vai trò của Thaco Agri gần như bao phủ toàn bộ hoạt động tài chính cốt lõi của doanh nghiệp.

Trước hết là ở đầu ra.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, HAGL Agrico ghi nhận 289 tỷ đồng doanh thu thuần, trong đó khoảng 82,8% đến từ việc bán hàng cho Thaco Agri.

Tỷ trọng này gần như tương đương cùng kỳ năm 2025, khi Thaco Agri chiếm khoảng 81% doanh thu của HAGL Agrico.

Điều đó cho thấy hoạt động tiêu thụ sản phẩm của HNG đang phụ thuộc rất lớn vào một đầu mối. Phần lớn trái cây và mủ cao su mà HAGL Agrico bán ra được tiêu thụ thông qua Thaco Agri.

Nhưng Thaco Agri không chỉ đóng vai trò khách hàng. Doanh nghiệp này còn là chủ nợ lớn nhất của HAGL Agrico, đồng thời thực hiện các khoản ứng trước và nằm trong cam kết hỗ trợ tài chính cho HNG.

Ba dòng chảy vốn này đang trở thành điểm tựa quan trọng giúp HAGL Agrico duy trì hoạt động trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn thua lỗ kéo dài.

Gần như thay thế ngân hàng trong cơ cấu vay

Đáng chú ý nhất là cơ cấu nợ vay của HAGL Agrico.

Tại ngày 30/6/2026, tổng vay ngắn hạn của HNG ở mức 9.672 tỷ đồng. Trong đó, khoản vay từ Thaco Agri lên tới 9.064 tỷ đồng, tương đương khoảng 93,7%.

Phần vay ngân hàng thương mại chỉ còn khoảng 500 tỷ đồng từ TPBank, được bảo đảm bằng quyền khai thác đất và tài sản gắn liền với đất tại Campuchia.

Ở các khoản vay dài hạn, sự hiện diện của Thaco Agri cũng rất lớn. Trong tổng số 1.191 tỷ đồng vay dài hạn, Thaco Agri cho HAGL Agrico vay khoảng 972 tỷ đồng, tương đương 81,6%.

Đáng chú ý, các khoản vay này là vay tín chấp, với lãi suất được ghi nhận trong khoảng 7,7-13%/năm đối với khoản dài hạn và 6,5-8%/năm đối với khoản ngắn hạn. Một số khoản có thời hạn thanh toán kéo dài đến tháng 3/2031.

Như vậy, xét trên cơ cấu nợ vay, Thaco Agri đang đóng vai trò gần như một “ngân hàng nội bộ” đối với HAGL Agrico.

Trong 6 tháng đầu năm, HNG ghi nhận khoảng 389 tỷ đồng chi phí lãi vay phải trả cho Thaco Agri.

Con số này thậm chí lớn hơn khoản lỗ ròng 186,8 tỷ đồng mà HAGL Agrico ghi nhận trong cùng kỳ.

Điều này cũng cho thấy một vòng luân chuyển tài chính đáng chú ý: Thaco Agri cung cấp vốn cho HAGL Agrico, trong khi HNG phát sinh chi phí lãi vay tương ứng đối với chính bên cho vay trong cùng hệ sinh thái.

Hơn 3.700 tỷ đồng tiền ứng trước

Nếu các khoản vay giải quyết bài toán vốn, thì tiền ứng trước từ khách hàng lại là một nguồn lực quan trọng giúp HAGL Agrico duy trì dòng tiền hoạt động.

Tại cuối tháng 6/2026, Thaco Agri đã ứng trước cho HNG tổng cộng khoảng 3.755 tỷ đồng tiền mua trái cây.

Trong đó, khoảng 939 tỷ đồng được ghi nhận ở ngắn hạn và 2.816 tỷ đồng ở dài hạn.

Đáng chú ý, khoản ứng trước dài hạn gần như không đáng kể tại đầu kỳ nhưng đã tăng lên hơn 2.800 tỷ đồng sau 6 tháng.

Nói cách khác, HAGL Agrico đã nhận một lượng tiền rất lớn từ khách hàng trước khi một phần sản lượng tương ứng được thu hoạch và bàn giao.

Khoản ứng trước 3.755 tỷ đồng cũng tạo ra một sự chênh lệch đáng chú ý nếu đặt cạnh quy mô doanh thu. Số tiền này lớn gấp nhiều lần doanh thu của HNG trong một năm.

Về bản chất, tiền ứng trước từ khách hàng giúp doanh nghiệp có thêm nguồn vốn để duy trì hoạt động mà chưa cần ngay lập tức huy động thêm từ ngân hàng hoặc thị trường vốn.

Trong trường hợp của HAGL Agrico, nguồn tiền này càng đáng chú ý khi doanh nghiệp vẫn đang chịu khoản lỗ lũy kế rất lớn.

Không chỉ đầu ra, đầu vào cũng nằm trong hệ sinh thái THACO

Mối liên hệ giữa HAGL Agrico và hệ sinh thái THACO không dừng ở hoạt động bán hàng hay cho vay.

HAGL Agrico còn mua vật tư, hàng hóa và máy móc thiết bị từ một số doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái THACO.

Chẳng hạn, trong 6 tháng đầu năm, HNG mua vật tư từ Thaco ID M&E với giá trị khoảng 195,8 tỷ đồng, trong khi số dư phải trả cuối kỳ với đơn vị này lên tới hơn 608 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp khác như Thaco Auto Phân phối, Thaco Linh kiện Nhựa, Thaco Xe chuyên dụng... cũng xuất hiện trong chuỗi giao dịch với HAGL Agrico.

Như vậy, từ nguồn vốn, đầu ra sản phẩm cho đến một phần đầu vào phục vụ sản xuất, HNG đang có mối liên kết rất sâu với hệ sinh thái THACO.

“Phao cứu sinh” thứ ba: cam kết hỗ trợ tài chính

Một yếu tố quan trọng khác xuất hiện trong báo cáo tài chính là cam kết hỗ trợ tài chính từ THACO.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO), cổ đông lớn của HAGL Agrico, cam kết hỗ trợ các nguồn tài chính bổ sung cần thiết và gia hạn các khoản công nợ với cổ đông khi đến hạn, nhằm đảm bảo HNG có thể tiếp tục hoạt động bình thường.

Cam kết này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh HAGL Agrico đang có những chỉ dấu tài chính khiến kiểm toán phải lưu ý về khả năng hoạt động liên tục.

Nói cách khác, bên cạnh dòng tiền thực tế từ cho vay và ứng trước, HNG còn có một “tấm đệm” tài chính đến từ cam kết của cổ đông lớn.

Đây cũng là một trong những cơ sở để Ban Tổng Giám đốc đánh giá việc lập báo cáo tài chính trên giả định doanh nghiệp tiếp tục hoạt động.

Thaco đang đóng vai trò quan trọng đến đâu với HAGL Agrico?

Nhìn tổng thể, có thể thấy Thaco Agri đang giữ đồng thời nhiều vai trò trong hoạt động của HAGL Agrico.

Thứ nhất, là khách hàng lớn nhất, khi đóng góp hơn 80% doanh thu của HNG.

Thứ hai, là chủ nợ lớn nhất, khi chiếm phần áp đảo trong các khoản vay ngắn hạn và dài hạn của HAGL Agrico.

Thứ ba, là bên ứng trước tiền mua hàng, với số dư lên tới 3.755 tỷ đồng vào cuối kỳ.

Thứ tư, thông qua THACO, là bên cam kết hỗ trợ tài chính cho HNG trong trường hợp doanh nghiệp cần thêm nguồn lực để duy trì hoạt động.

Chính sự kết hợp của những yếu tố này phần nào lý giải nghịch lý trên báo cáo tài chính: HAGL Agrico vẫn thua lỗ và mang khoản lỗ lũy kế hàng chục nghìn tỷ đồng, nhưng dòng tiền kinh doanh lại dương mạnh.

Dòng tiền dương vì thế không hoàn toàn đồng nghĩa với việc năng lực sinh lời của HNG đã được cải thiện tương ứng. Một phần đáng kể đến từ các dòng tiền tài chính và thương mại với bên liên quan, đặc biệt là Thaco Agri.

Với một doanh nghiệp có quy mô nợ lớn và đang được kiểm toán lưu ý về khả năng hoạt động liên tục, sự hỗ trợ của cổ đông và đối tác trong cùng hệ sinh thái có thể trở thành yếu tố quyết định khả năng duy trì hoạt động trong những năm tới.

Bài toán của HAGL Agrico vì thế không chỉ nằm ở việc bao giờ hết lỗ, mà còn ở câu hỏi lớn hơn: bao giờ hoạt động kinh doanh cốt lõi có thể tự tạo ra đủ dòng tiền để doanh nghiệp giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn và sự hỗ trợ từ hệ sinh thái THACO?