Giải ngân đầu tư công "hụt hơi": Tiền đang được bơm ra nền kinh tế hay mắc kẹt trong giấy tờ?

Khi vàng tăng, lạm phát nóng lên và nỗi lo tiền mất giá quay trở lại. Chính phủ đang chọn một “vũ khí” quen thuộc để giữ tăng trưởng là đầu tư công nhưng vấn đề là tiền có thật sự chảy ra nền kinh tế?

1. 4 tháng đầu 2026: Giải ngân vẫn rất chậm

Tính đến hết 30/04/2026 tổng giải ngân đạt 144.282,9 tỷ đồng, tương ứng 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó vốn ngân sách Trung ương đạt 10,7% và vốn ngân sách địa phương đạt 16,2%. Đáng chú ý là tháng 4 chỉ giải ngân thêm khoảng 3% kế hoạch, thấp hơn rõ rệt mức trung bình 4,5%/tháng của quý 1. Nghĩa là “máy bơm tiền” lớn nhất nền kinh tế đang chậm nhịp.

2. Vì sao đầu tư công đang “ì ạch”?

Tiền có, dự án có nhưng đất chưa xong. Các vấn đề vướng mắc như xác định nguồn gốc đất, đơn giá đền bù và phương án tái định cư khiến dự án không thể triển khai thi công dù vốn đã được phân bổ

Giá vật liệu tăng nóng: “bơm tiền” nhưng chi phí đội lên

Tình trạng khan hiếm nguồn cung cộng hưởng với giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán ban đầu khiến chi phí đội lên vượt ngưỡng phê duyệt, buộc phải thực hiện quy trình điều chỉnh hợp đồng và dự án kéo dài, làm gián đoạn thi công. Đây là điểm cực kỳ quan trọng cho thấy tiền chưa kịp bơm thì lạm phát chi phí đã xuất hiện trước.

Thủ tục hành chính: “căn bệnh kinh niên”

Khối lượng giải ngân thấp trong những tháng đầu năm do chủ đầu tư tập trung hoàn thiện các thủ tục như thiết kế, phê duyệt dự toán, và đấu thầu dẫn đến khối lượng nghiệm thu và thanh toán phát sinh chưa đáng kể. Nghĩa là 4 tháng đầu năm trôi qua nhưng công trình vẫn nằm trên giấy

3. Góc nhìn quan trọng nhất: Đây không chỉ là chuyện giải ngân

Mấu chốt nằm ở đây khi chính sách tiền tệ hiện đã rất khó nới lỏng vì CPI tăng mạnh, giá dầu neo cao, tỷ giá chịu áp lực và Fed chưa giảm lãi suất. NHNN gần như không còn nhiều dư địa bơm tiền mạnh qua lãi suất. Vì vậy đầu tư công trở thành “cỗ máy bơm tiền” chính, nói đơn giản thì nếu tiền không thể bơm qua ngân hàng thì phải bơm qua ngân sách. Nhưng nghịch lý đang xuất hiện khi Nhà nước dù có tiền, muốn chi tiền và muốn kích tăng trưởng nhưng không giải ngân được và tiền mắc kẹt trong thủ tục. Đây chính là nghịch lý dư địa tài khóa rộng nhưng năng lực thực thi yếu.

4. Vậy chuyện này liên quan gì đến vàng, lạm phát, tiền mất giá?

Rất liên quan. Nếu đầu tư công tăng tốc thật sự thì tiền sẽ chảy vào xây dựng, hạ tầng, VLXD, nhân công, hệ thống logistics tức là tổng cầu tăng khiến giá cả tăng theo. Đây là cơ chế bơm tiền tài khóa -> tạo áp lực lạm phát. Nhưng hiện tại nền kinh tế đang ở trạng thái rất nhạy cảm. Một bên cần tăng trưởng GDP 8–10% và một bên là CPI đã nóng, giá năng lượng tăng, vàng tăng mạnh, đặc biệt là người dân lo tiền mất giá. Vì vậy Chính phủ đang phải đi trên “sợi dây cực mỏng”.

5. Năm nhóm giải pháp mới của Bộ Tài chính: “siết để ép chạy”

- “Cưỡng bách” phân bổ vốn: Các bộ, ngành, địa phương phải hoàn tất phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026. Quá thời hạn 10/5, đơn vị chưa phân bổ phải giải trình rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể.

- Cá thể hóa trách nhiệm: Đề cao vai trò người đứng đầu. Kết quả giải ngân được dùng làm thước đo trực tiếp để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ.

- Tháo gỡ thực địa: Tập trung xử lý dứt điểm "nút thắt" giải phóng mặt bằng và kiểm soát giá nguyên vật liệu theo các Công điện chỉ đạo của Thủ tướng.

- Siết kỷ luật hành chính: Loại bỏ tình trạng cán bộ đùn đẩy, thiếu trách nhiệm; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án yếu kém; kiện toàn cán bộ cấp cơ sở.

- Số hóa giám sát: Bắt buộc cập nhật dữ liệu giải ngân lên hệ thống của Bộ Tài chính để vận hành bộ công cụ KPI, theo dõi thực chất thay vì báo cáo định tính.

6. Kết luận: Tiền đang có nhưng chưa chảy đủ nhanh

Nền kinh tế hiện tại đang ở trạng thái cực kỳ đặc biệt là không thể hạ lãi suất mạnh, không thể để tăng trưởng chậm nên buộc phải dùng đầu tư công để kích kinh tế nhưng nếu giải ngân không đủ nhanh thì GDP khó đạt mục tiêu, các doanh nghiệp tiếp tục khó khăn và áp lực lạm phát vẫn còn nguyên

Nếu bạn muốn nhận danh sách cổ phiếu hưởng lợi mạnh từ đầu tư công 2026, theo dõi dòng tiền lớn trước khi thị trường phản ứng và hiểu rõ chu kỳ “bơm tiền - lạm phát - tài sản tăng giá” thì đừng quên Like & Share bài viết đồng thời Follow Quốc Việt để không bỏ lỡ các cập nhập mỗi ngày về góc nhìn vĩ mô, dòng tiền thị trường và cơ hội đầu tư trước khi số đông nhận ra.