MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giá RAM tăng sốc, MWG. FRT ảnh hưởng ra sao?

Cú sốc tăng giá linh kiện trong nửa cuối năm 2025 đang đẩy ngành bán lẻ công nghệ vào thế khó. Dù doanh thu vẫn tăng trưởng nhờ sức mua phục hồi, nhưng "cơn bão giá" RAM đang âm thầm ăn mòn biên lợi nhuận, buộc các doanh nghiệp phải đứng trước lựa chọn nan giải: tăng giá bán hay chấp nhận hy sinh lợi nhuận để giữ thị phần.

Chỉ trong vòng chưa đầy 6 tháng, thị trường linh kiện máy tính đã chứng kiến một đợt leo thang giá chóng mặt. Tại các chuỗi bán lẻ lớn như Phong Vũ, giá một thanh RAM DDR5 dung lượng 16GB đã vọt tăng từ mức 1,7 triệu đồng lên hơn 5,4 triệu đồng vào đầu năm 2026. Mức tăng gấp ba lần này thậm chí còn vượt xa đà biến động của giá vàng hay bất động sản trong cùng kỳ, khiến người tiêu dùng buộc phải đắn đo hơn khi xuống tiền nâng cấp thiết bị.

Nguyên nhân sâu xa của đợt tăng giá này không nằm ở các yếu tố đầu cơ ngắn hạn như thời "đào coin" cách đây một thập kỷ, mà đến từ sự chuyển dịch cấu trúc của cả ngành công nghệ. Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) với các siêu ứng dụng như ChatGPT, Gemini hay Grok đã kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang về phần cứng. Các trung tâm dữ liệu khát bộ nhớ băng thông cao và RAM máy chủ đến mức "nuốt chửng" phần lớn năng lực sản xuất của các ông lớn như Samsung hay SK Hynix, khiến nguồn cung cho thị trường tiêu dùng phổ thông rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.

Tác động của cú sốc này ngay lập tức phản ánh vào bức tranh tài chính của các doanh nghiệp bán lẻ hàng đầu. Với FPT Retail (FRT), dù doanh thu 9 tháng đầu năm tăng 6% nhờ lực đẩy từ dòng laptop gaming AI và iPhone 17, nhưng biên lợi nhuận gộp đã thu hẹp từ 13,6% xuống 12,3%. Trong quý III/2025 – thời điểm giá RAM bắt đầu nhảy múa – con số này thậm chí tụt xuống còn 11,9%. Dù lợi nhuận hợp nhất của FRT vẫn tăng trưởng ấn tượng nhờ "gà đẻ trứng vàng" Long Châu, nhưng mảng bán lẻ công nghệ cốt lõi rõ ràng đang chịu sức ép lớn từ việc phải tung ra nhiều chương trình khuyến mãi để kích cầu trong bối cảnh giá vốn đầu vào tăng cao.

Tương tự, Thế Giới Di Động (MWG) cũng ghi nhận biên lợi nhuận gộp mảng điện máy và công nghệ giảm từ 18,2% xuống 17,3%. Với quy mô doanh thu lên tới gần 78.000 tỷ đồng, mức giảm hơn 1 điểm phần trăm này tương đương với việc khoảng 684 tỷ đồng lợi nhuận đã bị "bốc hơi" bởi chi phí giá vốn. Dẫu vậy, nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của sức mua chung và sự khởi sắc của chuỗi Bách Hóa Xanh, tập đoàn này vẫn báo lãi sau thuế tăng trưởng tới 73%, cho thấy khả năng xoay sở linh hoạt của các ông lớn trong việc bù đắp chéo giữa các mảng kinh doanh.

Ở khối phân phối, Digiworld (DGW) lại cho thấy sự bền bỉ hơn nhờ vị thế trung gian. Doanh thu mảng máy tính và laptop tăng mạnh nhờ xu hướng nâng cấp thiết bị chạy AI và Windows 11, giúp công ty đạt mức tăng trưởng lợi nhuận 30%. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp cũng không tránh khỏi xu hướng giảm nhẹ. Điều này cho thấy, dù có lợi thế đàm phán tốt hơn các nhà bán lẻ, nhưng các nhà phân phối cũng đang phải chia sẻ một phần gánh nặng chi phí với thị trường để duy trì dòng chảy hàng hóa.

Giới phân tích cảnh báo rằng "cơn đau đầu" này sẽ chưa sớm kết thúc. Các tổ chức nghiên cứu thị trường như TrendForce dự báo giá RAM có thể tiếp tục tăng thêm 80% trong quý I/2026 do các nhà sản xuất chip nhớ vẫn đang ưu tiên dồn lực cho mảng AI server. Trong bối cảnh đó, áp lực sẽ đè nặng lên các nhà bán lẻ ở hạ nguồn chuỗi cung ứng – những đơn vị có quyền định giá hạn chế và phải cạnh tranh gay gắt bằng giá bán. Ngay cả những gã khổng lồ sản xuất như Xiaomi cũng đã phải công khai thừa nhận áp lực chi phí linh kiện đang buộc họ phải chuyển phần tăng giá sang người tiêu dùng cuối cùng.

Về dài hạn, cuộc đua AI vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đồng nghĩa với việc tình trạng khan hiếm linh kiện có thể lan rộng từ RAM sang ổ cứng SSD hay các thành phần khác. Khi đó, cuộc chơi bán lẻ công nghệ sẽ không còn đơn thuần là cuộc đua về doanh số, mà sẽ trở thành cuộc thi về năng lực quản trị chuỗi cung ứng và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. Những doanh nghiệp nào phụ thuộc quá lớn vào một nhóm hàng công nghệ mà thiếu đi các trụ cột kinh doanh khác sẽ là những người dễ tổn thương nhất trước những cơn sóng dữ của thị trường linh kiện toàn cầu.