Doanh thu môi giới rơi về đáy một năm

Doanh thu môi giới toàn ngành giảm còn khoảng 3.700 tỷ đồng, thấp nhất trong một năm. Trong khi đó, có tới 44 công ty chứng khoán ghi nhận lỗ gộp ở mảng môi giới, cho thấy cuộc đua miễn phí giao dịch đang làm thay đổi mô hình tăng trưởng của toàn ngành.

Sau giai đoạn bùng nổ năm 2025, hoạt động môi giới chứng khoán đang bước vào chu kỳ giảm tốc rõ rệt. Theo dữ liệu VietstockFinance, doanh thu môi giới toàn ngành trong quý II/2026 chỉ đạt khoảng 3.700 tỷ đồng, giảm 25% so với quý I và giảm 4% so với cùng kỳ, chỉ bằng khoảng một nửa mức đỉnh hơn 7.100 tỷ đồng ghi nhận quý III/2025.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ thanh khoản suy giảm khi giá trị giao dịch bình quân trên HOSE chỉ còn khoảng 22.200 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn khoảng 30% so với quý trước.

Đáng chú ý, lợi nhuận còn giảm mạnh hơn doanh thu. Lãi gộp môi giới toàn ngành chỉ còn khoảng 417 tỷ đồng, giảm tới 62% theo quý, kéo biên lãi gộp xuống còn 11,3%, thấp hơn rất nhiều mức biên lợi nhuận gộp bình quân của toàn ngành chứng khoán khoảng 64,7%.

Tỷ trọng đóng góp của môi giới vào doanh thu toàn ngành cũng giảm xuống còn 10,5%, trong khi tỷ trọng lợi nhuận gộp chỉ còn dưới 2%, mức thấp nhất trong nhiều năm.

Cuộc đua zero-fee làm thay đổi cuộc chơi

Nếu trước đây doanh thu môi giới chủ yếu phụ thuộc vào thanh khoản thị trường thì hiện nay áp lực đã mang tính dài hạn hơn.

Việc mở tài khoản, xác thực eKYC, giao dịch trực tuyến và sự phổ biến của AI, nền tảng dữ liệu đầu tư giúp nhà đầu tư ngày càng ít phụ thuộc vào môi giới truyền thống. Song song đó, cuộc cạnh tranh miễn phí giao dịch khiến phí môi giới gần như không còn là lợi thế cạnh tranh.

Kết quả kinh doanh quý II phản ánh rõ xu hướng này. VPS vẫn dẫn đầu doanh thu môi giới nhưng nguồn thu giảm 37% so với quý trước. SSI giảm 24%, trong khi Vietcap, HSC, MBS, KIS hay VCBS đều chứng kiến lợi nhuận gộp môi giới giảm từ 60-80%.

Đáng chú ý, 44 công ty chứng khoán tiếp tục kinh doanh dưới giá vốn ở mảng môi giới. Một số doanh nghiệp như Shinhan, Kafi hay Pinetree vẫn chấp nhận lỗ để duy trì thị phần và thu hút khách hàng.

Trụ cột lợi nhuận dịch chuyển

Trong bối cảnh phí giao dịch không còn hấp dẫn, nhiều công ty chứng khoán đang chuyển sang mô hình khai thác giá trị vòng đời khách hàng.

Thay vì phụ thuộc vào hoa hồng giao dịch, doanh nghiệp tập trung gia tăng nguồn thu từ cho vay ký quỹ (margin), tự doanh, quản lý tài sản, chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp và dịch vụ ngân hàng đầu tư.

Thực tế mùa báo cáo tài chính quý II cho thấy nhiều công ty vẫn tăng trưởng lợi nhuận nhờ tự doanh và margin dù doanh thu môi giới giảm mạnh. Ngược lại, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào phí môi giới chịu sức ép lớn khi thanh khoản đi xuống.

Cùng với đó, việc cơ quan quản lý tăng cường giám sát hoạt động tư vấn, siết các hội nhóm "phím hàng" cũng khiến nghề môi giới chuyển dần từ vai trò đặt lệnh sang tư vấn quản lý tài sản chuyên nghiệp.

Sự thay đổi này cho thấy ngành chứng khoán đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nơi môi giới không còn là "gà đẻ trứng vàng" mà trở thành mắt xích trong hệ sinh thái dịch vụ tài chính toàn diện của các công ty chứng khoán.