Điều gì khiến cổ phiếu công nghệ bị bán tháo?

Từng là nhóm cổ phiếu tâm điểm của thị trường trong năm 2024, các doanh nghiệp công nghệ như FPT, CMC và VNG hiện lại chìm trong xu hướng giảm kéo dài. Thị giá của những cái tên đình đám này đều đã mất một nửa, thậm chí hai phần ba so với vùng đỉnh lịch sử, khiến không ít cổ đông rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề.

FPT là trường hợp gây chú ý nhất. Từng nằm trong nhóm doanh nghiệp tư nhân có vốn hóa lớn nhất sàn chứng khoán khi bước sang năm 2025, tập đoàn hiện chỉ còn giá trị vốn hóa khoảng 105.000 tỷ đồng, tương đương một nửa so với trước đây. Quy mô này không còn đủ để FPT góp mặt trong top 10 doanh nghiệp niêm yết có vốn hóa lớn nhất thị trường. Đây cũng là mức thấp nhất trong hơn 3 năm, kể từ tháng 8/2023.

Không kém phần ảm đạm, CMC (CMG) đã mất khoảng hai phần ba giá trị so với đỉnh thiết lập giữa năm 2024. Cổ phiếu hiện giao dịch ở vùng giá thấp nhất trong khoảng 5 năm, đưa vốn hóa doanh nghiệp xuống dưới 4.500 tỷ đồng.

Trong khi đó, VNG (VNZ) dù đã phục hồi khỏi đáy nhưng vẫn chỉ bằng khoảng một nửa mức đỉnh sau khi lên sàn năm 2023. Từ vị thế kỳ lân công nghệ tỷ USD, vốn hóa VNG hiện còn khoảng 16.000 tỷ đồng.

Đà suy giảm kéo dài nhiều năm cho thấy áp lực bán khó có thể chỉ được lý giải bằng hoạt động chốt lời thông thường. Dù chưa thể xác định chính xác nguyên nhân, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang nổi lên như một yếu tố khiến giới đầu tư đánh giá lại triển vọng của ngành công nghệ, đặc biệt là các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào dịch vụ gia công phần mềm.

Một trong những dấu hiệu rõ rệt nhất là động thái rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài khỏi FPT. Ngay từ giữa năm 2024, khi cổ phiếu vẫn đang trên hành trình chinh phục đỉnh cao mới, khối ngoại đã bắt đầu bán ra. Xu hướng này không những không dừng lại mà còn gia tăng trong thời gian tiếp theo.

Tính từ đầu năm 2026, FPT là cổ phiếu bị khối ngoại bán ròng mạnh thứ hai trên toàn thị trường, với giá trị vượt 16.000 tỷ đồng. Lực bán lớn kéo tỷ lệ sở hữu nước ngoài xuống khoảng 27%, mức thấp nhất trong nhiều năm. Từ một cổ phiếu thường xuyên kín room ngoại, FPT giờ đây phải đối mặt với áp lực thoái vốn đáng kể từ nhóm nhà đầu tư từng đóng vai trò quan trọng trong dòng tiền.

Theo một báo cáo gần đây của TCBS Research, AI có thể trở thành động lực tăng trưởng mới thông qua các dịch vụ chuyển đổi số, phân tích dữ liệu và phát triển hạ tầng AI. Dù vậy, khả năng chuyển hóa những cơ hội này thành doanh thu và lợi nhuận bền vững vẫn là bài toán cần theo dõi.

Trên thực tế, FPT đang đẩy mạnh chiến lược AI-First, từng bước chuyển từ cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin truyền thống sang tư vấn, phát triển và triển khai các giải pháp chuyển đổi AI toàn diện. Trong báo cáo kết quả kinh doanh quý III, tập đoàn cho biết đang nghiên cứu, phát triển nhiều giải pháp cho các đối tác thuộc lĩnh vực y tế, ngân hàng, dịch vụ công, ô tô và dầu khí.

Một chỉ dấu khác đáng chú ý là quy mô nhân sự vẫn tiếp tục mở rộng. Tính đến ngày 30/9/2026, hệ sinh thái FPT, bao gồm 7 công ty con và 4 công ty liên kết, có gần 90.000 nhân sự, tăng 3.682 người so với cuối năm 2025. Phần tăng thêm chủ yếu tập trung vào khối Công nghệ, các dự án công nghệ mới và hoạt động thúc đẩy kinh doanh.

Diễn biến này phần nào tương đồng với tín hiệu phục hồi của thị trường tuyển dụng công nghệ tại Ấn Độ. Theo dữ liệu của Xpheno, tháng 10/2026, số vị trí công nghệ đang tuyển dụng tại quốc gia Nam Á đạt khoảng 123.000, cao nhất trong 18 tháng và tăng 17% so với cùng kỳ.

Như vậy, đà lao dốc của nhóm cổ phiếu công nghệ đang phản ánh sự thay đổi đáng kể trong kỳ vọng của thị trường trước làn sóng AI. Rủi ro đối với mô hình gia công phần mềm truyền thống là có thật, nhưng cơ hội từ các dịch vụ AI mới cũng đang dần hình thành. Với FPT, CMG và VNZ, thách thức lớn nhất lúc này không chỉ là tìm lại vùng giá đã mất, mà còn là chứng minh khả năng thích nghi và tạo ra tăng trưởng trong một chu kỳ công nghệ hoàn toàn mới.