DCM – Lãi tăng 83% nhưng giá đã rơi 27% từ đỉnh

Quý 1/2026, Tổng Công ty Phân bón và Dầu khí Cà Mau (HOSE: DCM) báo lãi sau thuế cổ đông mẹ 753 tỷ đồng, tăng 83% so với cùng kỳ. Doanh thu thuần đạt 5.286 tỷ (+55%) nhờ cơn sốt giá phân bón thế giới khi bất ổn ở Trung Đông leo thang.

Điểm đáng chú ý là phần lớn đà tăng đến từ xuất khẩu (doanh thu Ure xuất khẩu +34%) chứ không phải nhu cầu nội địa (chỉ +2%). Đồng thời, biên gộp hạ nhẹ về 25,5% do mảng tự doanh (biên thấp) phình to. Nói cách khác, DCM đang ăn theo sóng giá toàn cầu, và lợi nhuận quý này thực ra còn thấp hơn một chút so với kỳ vọng vì doanh nghiệp chưa đẩy hết tốc lực xuất khẩu.

Điểm rơi lợi nhuận đang ở rất gần nhưng cũng là đỉnh chu kỳ

Đây mới là phần cốt lõi. Quý 2/2026 được dự phóng là quý "đỉnh": doanh thu ~8.298 tỷ (+33%) và lãi ~1.310 tỷ (+67%), khi giá Ure tăng tới 35% còn giá khí đầu vào tăng chậm hơn, đẩy biên gộp mảng Ure lên tới 43%. Cả năm 2026, lợi nhuận có thể đạt ~3.059 tỷ (+60%), EPS ~5.779 đồng.

Vấn đề là giá Ure được dự báo tạo đỉnh ngay trong quý 2/2026, rồi hạ nhiệt dần. Sang 2027, lợi nhuận đã được dự phóng giảm ~12%. Đây là một câu chuyện mang đậm tính chu kỳ, không phải tăng trưởng tuyến tính bền vững và thị trường thường "bán tin tốt" khi đỉnh lợi nhuận lộ diện.

Nền tảng nội tại ngược chiều với phần đông

Trong khi nhiều doanh nghiệp BĐS/sản xuất đang gồng nợ, DCM lại đi hướng ngược: giảm mạnh nợ vay (tỷ lệ vay/tài sản từ 13% năm 2025 dự kiến về ~0% năm 2026), lượng tiền mặt tăng dần, ROE bật lên ~22%. Cổ tức tiền mặt đều đặn 2.000 đồng/cp (lợi suất ~4,6%). Cổ đông lớn PVN nắm 76% - bệ đỡ vững. Hàng tồn kho cao của 2025 (do bão lũ cuối năm) cũng đang được giải phóng nhờ đẩy xuất khẩu.

Nhìn từ diễn biến giá (12/06/2026)

Đây là chỗ vênh nhất với câu chuyện cơ bản. DCM từng leo thẳng lên vùng ~52 vào tháng 3/2026 (đúng đỉnh sóng phân bón), rồi điều chỉnh mạnh về quanh 38, tức đã rơi gần 27% từ đỉnh.

Điểm sáng: định giá đã về vùng rẻ (P/E ~8,7 lần, dự phóng 2026 chỉ ~7,5 lần), và giá trị hợp lý theo mô hình quanh 48.500 đồng, tức dư địa ~28% nếu kịch bản thuận lợi. Room ngoại còn rộng (sở hữu NN mới ~8,95%) cũng là biến số có thể tạo lực cầu.

Vậy nhà đầu tư nên làm gì?

Đang cầm hàng: Câu chuyện 2026 vẫn đẹp, nhưng đồ thị chưa xác nhận đảo chiều. Chưa cần bán hoảng loạn khi giá còn giữ trên vùng 36. Tín hiệu đáng tin hơn là khi DCM lấy lại được mốc ~40 (MA20) kèm thanh khoản tốt. Ngược lại, nếu thủng 36, nên hạ tỷ trọng để quản trị rủi ro.

Muốn mua mới: Không "bắt dao rơi" chỉ vì giá đã giảm sâu, sóng lợi nhuận sắp chạm đỉnh chu kỳ là rủi ro thật. Có thể chia vốn thăm dò nhẹ quanh vùng hỗ trợ 35–36, nhưng điểm mua an toàn hơn là khi giá vượt lại MA20 hoặc tạo nền tích lũy rõ ràng.

------------------------------

PHÙNG HƯƠNG

Thạc sĩ QTKD - Đại học Kinh tế - ĐHQGHN