Đáy dần "lộ diện", hết đất cho lướt sóng?

Giới chuyên gia nhìn nhận, giai đoạn thanh lọc này là bước tất yếu để thị trường lấy lại cân bằng và tích lũy đủ năng lượng cho chu kỳ hồi phục mới vào năm 2026, khi định giá vẫn còn nhiều dư địa hấp dẫn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua giai đoạn đầy sóng gió khi VN-Index liên tục điều chỉnh, giảm từ đỉnh 1.787 điểm xuống 1.636 điểm trong phiên 31/10 — tương đương mức giảm gần 9%. Đợt sụt giảm này tập trung chủ yếu ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là những mã đã tăng mạnh trong quý III như Vingroup, ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.

Ông Bùi Văn Huy, Phó Tổng giám đốc FIDT, nhận định nhịp giảm mạnh vừa qua là hệ quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Sau mùa báo cáo quý III, nhà đầu tư có xu hướng chốt lời khi phần lớn kỳ vọng tăng trưởng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu. Cùng lúc, dòng tiền cũng đang tái cơ cấu danh mục, chuyển hướng sang những nhóm ngành có định giá hấp dẫn hơn, phù hợp với chu kỳ đầu tư mới.

Biến động tỷ giá và tâm lý thận trọng

Không chỉ yếu tố tâm lý, biến động tỷ giá cũng khiến thị trường thêm phần chao đảo. Chênh lệch giữa tỷ giá tự do và ngân hàng lên mức cao kỷ lục, trong khi lãi suất qua đêm vẫn neo cao dù Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng hơn 39.300 tỷ đồng trong tháng 10. Áp lực này khiến khối ngoại đẩy mạnh bán ròng trong những tuần cuối tháng, tác động tiêu cực đến nhóm cổ phiếu trụ.

Dù vậy, theo ông Huy, xu hướng dài hạn của thị trường vẫn chưa bị phá vỡ. “VN-Index đã giảm hơn 140 điểm, nhưng từ đầu năm đến nay vẫn tăng hơn 30%. Mức điều chỉnh 9–10% là bình thường và cần thiết để thị trường tích lũy, lấy lại cân bằng cho chu kỳ tăng trưởng mới,” ông nhận định.

Theo dự báo của FIDT, trong kịch bản tiêu cực, VN-Index có thể kiểm định lại vùng hỗ trợ 1.500–1.550 điểm trước khi xác lập nền giá mới.

Thanh lọc để tạo nền cho chu kỳ 2026

Dù thanh khoản có phần sụt giảm, ông Huy cho rằng dòng tiền vẫn hiện diện trên thị trường, chỉ tạm thời “đứng ngoài quan sát” để đánh giá lại rủi ro. “Không có dấu hiệu rút vốn ồ ạt, đây là tín hiệu tích cực giữa giai đoạn điều chỉnh,” ông nói.

So với các kênh đầu tư khác như bất động sản, vàng hay tiết kiệm, chứng khoán vẫn được đánh giá hấp dẫn hơn nhờ thanh khoản cao và triển vọng phục hồi rõ nét. Khi lãi suất hạ, định giá doanh nghiệp trở nên hợp lý hơn và nền kinh tế bước vào chu kỳ hồi phục, dòng tiền được kỳ vọng sẽ quay lại mạnh mẽ từ cuối 2025 và bùng nổ trong năm 2026.

Ba trụ đỡ cho triển vọng trung hạn

FIDT đánh giá triển vọng trung hạn của thị trường được củng cố bởi ba yếu tố:

Chính sách tiền tệ nới lỏng: FED dự kiến tiếp tục hạ lãi suất, giảm áp lực tỷ giá và chi phí vốn trong nước.

Động lực đầu tư công: Là đòn bẩy then chốt cho tăng trưởng, lan tỏa sang các lĩnh vực xây dựng, vật liệu, năng lượng và khu công nghiệp.

Định giá hấp dẫn: Loại trừ tác động của nhóm Vingroup, P/E toàn thị trường chỉ quanh 10–11 lần — thấp hơn đáng kể so với trung bình 5 năm gần đây.

Cùng với đó, dòng vốn ngoại được kỳ vọng sớm quay trở lại khi Việt Nam tiến gần lộ trình nâng hạng lên “thị trường mới nổi”. Dù khối ngoại đã bán ròng hơn 75.000 tỷ đồng trong 10 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong VN-Index chỉ còn khoảng 15,5% — mức thấp nhất nhiều năm. Khi lãi suất toàn cầu hạ và tỷ giá ổn định, dòng vốn này có thể đảo chiều, trở thành chất xúc tác cho chu kỳ tăng mới.

Tái cơ cấu để đón sóng dài hạn

Chuyên gia FIDT khuyến nghị, thay vì bán tháo, nhà đầu tư nên chủ động cơ cấu danh mục, ưu tiên các doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, dòng tiền ổn định, định giá hợp lý và hưởng lợi từ những xu hướng trung – dài hạn như đầu tư công, khu công nghiệp, năng lượng và ngân hàng.

“Thị trường hiện không còn là sân chơi cho lợi nhuận ngắn hạn, mà là thời điểm để củng cố vị thế, tích lũy và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới trong năm 2026,” ông Huy nhấn mạnh.