Đầu tư công và giải ngân hạ tầng 2025: Ngành nào sẽ bứt phá?

Năm 2025 được xác định là cao điểm giải ngân đầu tư công trong giai đoạn 2021–2025. Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân trên 820 nghìn tỷ đồng, tương đương mức tăng hơn 20% so với kế hoạch năm 2024. Trọng tâm là các dự án giao thông huyết mạch: cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, vành đai 3 – 4 tại Hà Nội và TP.HCM, hệ thống cảng biển – sân bay, cùng hàng loạt dự án đường ven biển.

1. Ngành xây dựng – thi công hạ tầng: Hưởng lợi trực tiếp nhất

Đây là nhóm doanh nghiệp nằm ở “tuyến đầu” của dòng vốn đầu tư công. Điểm nhấn quan trọng là backlog (giá trị hợp đồng chưa thực hiện) nhiều doanh nghiệp đang ở mức cao kỷ lục, gấp 1,5–2,5 lần doanh thu một năm, bảo đảm khối lượng công việc cho vài năm tới.

Vinaconex (VCG): nhà thầu tổng hợp, tham gia nhiều dự án trọng điểm quốc gia. Điểm mạnh là năng lực huy động vốn và kinh nghiệm quản lý công trình quy mô lớn.

Cienco4 (C4G): tập trung vào các gói cao tốc Bắc – Nam, thường có tỷ lệ backlog/doanh thu cao, là lựa chọn ưa thích của dòng tiền đầu cơ theo chủ đề đầu tư công.

Đèo Cả (HHV): vừa thi công, vừa vận hành BOT, có dòng tiền ổn định dài hạn khi cơ chế điều chỉnh phí được nới.

Đạt Phương (DPG): ngoài xây lắp hạ tầng còn có mảng thủy điện và bất động sản nghỉ dưỡng, giúp đa dạng hóa lợi nhuận.

Rủi ro chính: chậm giải phóng mặt bằng, biến động giá vật liệu và chi phí tài chính có thể bào mòn biên lợi nhuận. Tuy nhiên, nếu tiến độ nghiệm thu khối lượng tăng tốc trong Q4, nhóm này sẽ là “tâm điểm sóng” của thị trường.

2. Ngành vật liệu xây dựng: Địa lợi quyết định lợi nhuận

Các tuyến đường, cầu, sân bay đòi hỏi khối lượng lớn đá, cát, xi măng, thép, nhựa đường. Doanh nghiệp có mỏ gần dự án, chi phí vận chuyển thấp sẽ hưởng lợi vượt trội.

KSB, DHA: sở hữu mỏ đá tại Bình Dương và Đồng Nai – khu vực trọng điểm của các tuyến Vành đai và cao tốc miền Đông.

PLC: doanh nghiệp dẫn đầu về nhựa đường, biên lợi nhuận phụ thuộc vào chênh lệch giá nhập khẩu bitumen so với dầu thô.

HT1, BCC: xi măng khu vực miền Nam và miền Bắc, sản lượng tăng khi hạ tầng bùng nổ, nhưng nhạy cảm với giá than và điện.

HPG: thép xây dựng, hưởng lợi theo khối lượng công trình. Ngoài ra, Hòa Phát có lợi thế sản xuất quy mô lớn, giá thành thấp, đủ sức cạnh tranh trong các gói thầu hạ tầng lớn.

Rủi ro chính: giấy phép mỏ, yếu tố môi trường, biến động giá dầu/than có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.

3. Khu công nghiệp & logistics: Hiệu ứng lan tỏa từ hạ tầng

Khi cao tốc, cảng biển, sân bay hoàn thiện, chi phí logistics giảm, đồng thời năng lực kết nối vùng được nâng cao, tạo sức hút lớn cho dòng vốn FDI. Đây là cơ hội cho các doanh nghiệp phát triển khu công nghiệp và logistics.

Kinh Bắc (KBC): quỹ đất lớn tại miền Bắc và miền Nam, hưởng lợi khi các tuyến vành đai và cao tốc kết nối cảng biển được đưa vào sử dụng.

Becamex (BCM), IDC: hệ sinh thái khu công nghiệp Bình Dương và miền Bắc, có tiềm năng mở rộng nhà xưởng xây sẵn (RBF).

Gemadept (GMD), Viconship (VSC): doanh nghiệp cảng và logistics, kỳ vọng sản lượng hàng hóa tăng khi mạng lưới hạ tầng đồng bộ hơn.

Rủi ro chính: thủ tục pháp lý đất sạch, cạnh tranh giá thuê đất và biến động kinh tế toàn cầu.

4. Ngành thiết bị – máy móc, M&E và tư vấn

Ngoài nhà thầu và vật liệu, các doanh nghiệp cho thuê, cung cấp thiết bị thi công, trạm trộn bê tông, cần cẩu, dịch vụ cơ điện (M&E), giám sát – tư vấn thiết kế cũng hưởng lợi trực tiếp từ khối lượng công trình tăng. Đây thường là nhóm quy mô vừa và nhỏ, ít được chú ý nhưng có mức tăng trưởng lợi nhuận đột biến theo chu kỳ.

5. Tác động gián tiếp đến tài chính – ngân hàng – bảo hiểm

Ngân hàng thương mại: gia tăng tín dụng ngắn hạn cho nhà thầu, bảo lãnh thanh toán.

Bảo hiểm: cung cấp sản phẩm bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện, bảo hiểm công trình.

Chứng khoán: hưởng lợi từ nhu cầu phát hành trái phiếu doanh nghiệp phục vụ dự án.

Chiến lược đầu tư

Ngắn hạn (Q4/2025): Tập trung vào nhóm nhà thầu có backlog lớn, điểm rơi nghiệm thu rõ ràng. Đây là nhóm phản ứng mạnh nhất với thông tin giải ngân.

Trung hạn (2026): Vật liệu xây dựng và khu công nghiệp sẽ bứt phá nhờ nhu cầu thực tế tăng và FDI đổ vào khi hạ tầng kết nối hoàn thiện.

Dài hạn: Logistics và khu công nghiệp là “câu chuyện dài hạn” nhờ dòng vốn ngoại, xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kết luận

Đầu tư công không chỉ là “cú hích” ngắn hạn cho một vài cổ phiếu, mà còn tạo làn sóng lan tỏa đến nhiều ngành. Ba nhóm hưởng lợi rõ nét nhất là xây dựng – vật liệu – khu công nghiệp/logistics. Nhà đầu tư cần theo dõi sát tiến độ giải ngân, tiến độ pháp lý dự án và biến động giá nguyên vật liệu để có chiến lược vào lệnh và quản trị rủi ro phù hợp.