Đầu tư công: Sóng mới gọi tên ai?

Sự phân hóa diễn ra rõ nét khi nguồn việc và biên lợi nhuận ròng ưu tiên nhóm doanh nghiệp sở hữu lợi thế quy mô, vị trí địa lý thuận lợi và năng lực trúng thầu dự án trọng điểm.

Đầu tư công tiếp tục được xem là một trong những "đầu kéo" quan trọng của nền kinh tế năm 2026 khi Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân quy mô lớn để hỗ trợ tăng trưởng.

Theo Agriseco, tổng vốn đầu tư công năm 2026 đạt khoảng 995.000 tỷ đồng, tăng trên 30% so với năm trước. Xa hơn, kế hoạch giai đoạn 2026-2030 lên tới 8,22 triệu tỷ đồng, cao gấp 2,7 lần giai đoạn trước và là quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Số liệu Bộ Tài chính cho thấy, đến ngày 2/7/2026, cả nước đã giải ngân gần 361.000 tỷ đồng, tương đương 35,8% kế hoạch được Thủ tướng giao. Nếu loại trừ phần vốn địa phương dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 37%.

Agriseco ước tính, mỗi 1% giải ngân đầu tư công tăng thêm có thể đóng góp khoảng 0,058 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.

Doanh nghiệp nào hưởng lợi?

Nguồn vốn lớn đang tập trung vào loạt dự án trọng điểm như Vành đai 3 TP.HCM, Vành đai 4 Hà Nội, sân bay Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, điện hạt nhân Ninh Thuận cùng nhiều dự án năng lượng và đô thị quy mô lớn.

Theo các công ty chứng khoán, nhóm hưởng lợi trực tiếp gồm doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng, đá, xi măng và thép.

Ở nhóm xây dựng - hạ tầng, những doanh nghiệp như CTD, VCG, FCN, HHV được đánh giá có cơ hội gia tăng khối lượng công việc khi tiến độ thi công được đẩy mạnh.

Nhóm vật liệu xây dựng cũng được kỳ vọng hưởng lợi khi nhu cầu đá xây dựng, xi măng và vật liệu san lấp tăng mạnh. Các doanh nghiệp như HT1, KSB, VLB có lợi thế nhờ vị trí mỏ gần các dự án trọng điểm.

Trong khi đó, ngành thép có thể cải thiện sản lượng tiêu thụ nhờ nhu cầu từ các công trình hạ tầng và thị trường bất động sản dần phục hồi. Những cái tên thường được nhắc tới gồm HPG, HSG, NKG.

Bên cạnh đó, lĩnh vực xây lắp điện cũng đứng trước cơ hội khi Quy hoạch điện VIII, các dự án LNG, điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân được thúc đẩy, hỗ trợ các doanh nghiệp như POW, NT2 và một số đơn vị xây lắp điện.

Không phải cổ phiếu nào cũng hưởng lợi

Dù triển vọng tích cực, các chuyên gia lưu ý việc giải ngân vốn công vẫn phụ thuộc vào tiến độ giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư và năng lực triển khai dự án.

Không ít doanh nghiệp từng tăng giá mạnh nhờ kỳ vọng đầu tư công nhưng kết quả kinh doanh chưa cải thiện tương ứng do chưa ghi nhận doanh thu từ các gói thầu lớn.

Ngoài ra, giá nguyên vật liệu đầu vào vẫn biến động cùng áp lực chi phí tài chính có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của nhóm xây dựng.

Trong bối cảnh đó, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp có năng lực thi công, sở hữu hợp đồng lớn và doanh nghiệp chỉ hưởng lợi gián tiếp được dự báo sẽ ngày càng rõ nét trong nửa cuối năm 2026.