Cứ tưởng giá dầu tăng thì cổ phiếu dầu khí sẽ hưởng lợi, ai ngờ lại giảm mạnh

Thị trường mấy phiên gần đây khiến mình thấy một điều khá rõ: giá dầu vẫn neo ở vùng cao nhưng cổ phiếu dầu khí lại giảm mạnh. Điều này cho thấy diễn biến hiện tại không còn chỉ xoay quanh câu chuyện kết quả kinh doanh hay triển vọng của từng ngành, mà chịu tác động rất lớn từ dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư.

Một yếu tố đáng chú ý là mặt bằng lãi suất đang ở mức khá cao. Nhiều ngân hàng đã đưa lãi suất huy động kỳ hạn 6-12 tháng lên khoảng 9-10%/năm, trong khi lãi suất cho vay ở một số lĩnh vực, đặc biệt là bất động sản, có thể lên tới 15-16%/năm. Khi gửi tiết kiệm vừa an toàn vừa có mức sinh lời hấp dẫn, không ít người chọn rút bớt tiền khỏi chứng khoán để chuyển sang ngân hàng.

Việc nhiều ngân hàng liên tục tăng lãi suất huy động cũng phản ánh nhu cầu vốn của nền kinh tế đang rất lớn, nhất là khi hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai. Nhưng ở góc độ thị trường chứng khoán, chi phí vốn tăng sẽ tạo áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp và phần nào làm giảm sức hút của cổ phiếu.

Điều mình quan tâm hơn là câu chuyện margin. Sau báo cáo tài chính quý II/2026 của các công ty chứng khoán, dư nợ cho vay ký quỹ toàn thị trường được ước tính đã tiến sát 450.000 tỷ đồng, tăng khoảng 30.000 tỷ đồng so với cuối quý I và lập mức cao kỷ lục.

Trong khi đó, thanh khoản trên HoSE nhiều tuần nay chỉ quanh 15.000-18.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn khá nhiều so với giai đoạn sôi động trước đây. Margin tăng nhưng dòng tiền giao dịch lại yếu khiến rủi ro bị khuếch đại nếu thị trường tiếp tục giảm. Chỉ cần xuất hiện thêm những nhịp bán mạnh, nguy cơ giải chấp hoàn toàn có thể xảy ra.

Đó cũng là lý do nhiều người lo ngại áp lực bán kỹ thuật có thể lan rộng, không chỉ ở nhà đầu tư cá nhân mà còn cả doanh nghiệp hoặc các giao dịch bán để xử lý nghĩa vụ tài chính. Khi thị trường bước vào trạng thái bán bằng mọi giá, ngay cả những nhóm cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt như dầu khí cũng rất khó đứng ngoài xu hướng giảm.