Chứng khoán Việt và loạt “thứ Hai đỏ lửa” đáng quên

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua phiên “thứ Hai đen tối” 20/10/2025 với cú giảm kỷ lục gần 95 điểm, kéo theo gần 700 mã chìm trong sắc đỏ. Đây là cú sập mạnh nhất trong lịch sử, nối dài chuỗi những phiên đầu tuần đầy biến động từng nhiều lần khiến nhà đầu tư lao đao.

Với cú lao dốc gần 95 điểm của VN-Index, thị trường chứng khoán Việt Nam vừa ghi nhận thêm một "thứ hai đen tối". Sự kiện ngày 20/10 này không chỉ là một phiên giảm kỷ lục mà còn gợi lại ám ảnh về những đợt sụt giảm lịch sử từng nhấn chìm sắc đỏ lên toàn bộ thị trường.

VN-Index mở đầu tuần mới (20/10/2025) bằng cú lao dốc mạnh 94,76 điểm, đánh mất liền hai mốc tâm lý quan trọng 1.700 và 1.650, kết phiên tại 1.636,43 điểm. VN30 cũng không tránh khỏi làn sóng bán tháo, rơi gần 107 điểm, dừng ở mức 1.870 điểm.

Đây là phiên giảm sâu nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam. Riêng sàn HoSE ghi nhận 325 mã giảm, trong đó 108 mã giảm sàn. HNX có 142 mã giảm (34 mã giảm sàn), UPCoM cũng ghi nhận 188 mã mất giá, với 7 mã nằm sàn. Tổng cộng gần 700 cổ phiếu đồng loạt chìm trong sắc đỏ.

Điều gây bất ngờ là cú rơi lịch sử này diễn ra trong bối cảnh không có nhiều thông tin tiêu cực rõ ràng, khiến giới đầu tư choáng váng. Cụm từ “thứ Hai đen tối” một lần nữa được nhắc lại – ký ức từng gắn liền với các phiên lao dốc kinh hoàng trong quá khứ của thị trường chứng khoán Việt.

Lịch sử những “thứ Hai đẫm máu” trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Ngày 5/2/2018, VN-Index mất hơn 52 điểm, tương đương vốn hóa "bốc hơi" 180.000 tỷ đồng (khoảng 8 tỷ USD). Nguyên nhân được cho là hiệu ứng tiêu cực lan từ chứng khoán Mỹ, dù kinh tế trong nước thời điểm đó ổn định: GDP tăng mạnh, lãi suất và tỷ giá duy trì mức hợp lý, kết quả kinh doanh tích cực.

Ngày 9/3/2020, thị trường lại rung lắc mạnh vì dịch Covid-19 lan rộng toàn cầu. VN-Index giảm 55,95 điểm (6,28%) xuống còn 835,49 điểm, vốn hóa mất hơn 13 tỷ USD. Đây là phiên giảm sâu nhất kể từ năm 2002 tính đến thời điểm đó.

Ngày 19/7/2021, khi làn sóng Covid-19 tái bùng phát trong nước, VN-Index mất 55,8 điểm (4,29%) còn 1.243,51 điểm. Áp lực chốt lời sau chuỗi tăng nóng cộng hưởng cùng dịch bệnh khiến lực bán dâng cao, thị trường rơi mạnh.

Năm 2022 đánh dấu chuỗi ba “thứ Hai đen tối” liên tiếp:

25/4/2022, VN-Index giảm 68,31 điểm, về 1.310,92 điểm. Hơn một nửa rổ VN30 giảm sàn. Phiên giảm vượt ngoài dự đoán giới phân tích khi trước đó, thị trường phát đi nhiều tín hiệu phục hồi.

Nguyên nhân được cho là hệ quả tích tụ từ loạt yếu tố tiêu cực: hậu Covid-19, áp lực lạm phát toàn cầu, tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng do Trung Quốc phong tỏa, giá dầu tăng cao, gây áp lực lên chi phí và lợi nhuận doanh nghiệp.

9/5/2022, chỉ số tiếp tục mất 59,64 điểm còn 1.269,62 điểm, toàn sàn chỉ còn 27 mã tăng. Trong khi nhà đầu tư nội tháo chạy, khối ngoại tranh thủ gom hàng giá rẻ.

13/6/2022, VN-Index tiếp tục giảm thêm 57 điểm, về 1.227,04 điểm do tâm lý hoảng loạn lan rộng. Giới phân tích nhận định, thị trường chịu tác động mạnh bởi lo ngại lạm phát toàn cầu và chính sách tiền tệ thắt chặt của FED.

Ngày 15/4/2024, “bóng đen thứ Hai” lại bao trùm thị trường: VN-Index giảm 59,99 điểm (4,7%) còn 1.216,61 điểm, vốn hóa toàn sàn “bốc hơi” 244.000 tỷ đồng (khoảng 10 tỷ USD). Tổng cộng có 854 mã giảm, trong đó 84 mã giảm sàn. Việc thiếu vắng dòng tiền ngoại và áp lực bán nội quá lớn khiến thị trường không thể giữ vững đà tăng trước đó.

Cảnh báo từ quá khứ: Thứ Hai – ngày của biến động cực đoan

Từ cú rơi 52 điểm năm 2018 đến mức giảm kỷ lục 94,76 điểm trong phiên 20/10/2025, thị trường chứng khoán Việt Nam đã nhiều lần chứng kiến những “thứ Hai đẫm máu”. Dù nguyên nhân ở mỗi giai đoạn là khác nhau — từ cú sốc toàn cầu, dịch bệnh, tâm lý đám đông cho đến chính sách tiền tệ — điểm chung là sự biến động cực đoan và khó đoán định.

Nhà đầu tư nên làm gì sau cú sốc?

Các chuyên gia cho rằng, dù thị trường có thể phục hồi về vùng điểm trước khi giảm trong khoảng từ 1 tuần đến 1 tháng, mỗi đợt điều chỉnh vẫn mang đặc điểm riêng biệt. Trong giai đoạn biến động, điều quan trọng không phải là cố gắng truy tìm nguyên nhân bằng mọi giá, mà là giữ vững tâm lý, bảo vệ danh mục, hạn chế sử dụng đòn bẩy.

“Nếu xu hướng tăng vẫn được duy trì, các nhịp điều chỉnh sâu có thể là cơ hội để nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục, chuẩn bị cho những điểm mua mới,” một chuyên gia nhận định.