Biến động chưa từng có: Vàng đang phản ứng với nỗi sợ nào?

Từ đầu năm 2026 đến nay, giá vàng đã biến động rất lớn theo cả hai hướng. Sau khi tăng gần 30% trong tháng 1, giá đã giảm hơn 20% trong 2 ngày và sau đó giảm gần 25% trong 3 tuần vào tháng 3, sau khi chiến tranh Trung Đông bắt đầu.

Diễn biến giá gần đây có khả năng phản ánh tác động về sự thay đổi trong kỳ vọng lãi suất và động lực của đồng USD, thay vì sự thay đổi cấu trúc trong các yếu tố cơ bản của vàng.

Bài kiểm tra thanh khoản

Hoạt động đầu cơ quá mức trên thị trường tương lai thể hiện qua vị thế mua vàng rất lớn trong báo cáo cam kết thương nhân (COT). Sau đó, chiến tranh Trung Đông dẫn đến những khoản lỗ danh mục đầu tư đáng kể trên khắp các thị trường tài chính. Khi lệnh gọi ký quỹ (margin calls) được kích hoạt, nhà đầu tư cá nhân cần bán tài sản để nhanh chóng huy động tiền mặt, và vàng có thể cung cấp thanh khoản trong những điều kiện khẩn cấp như vậy. Việc sử dụng vàng là một phần giải pháp cho các sự kiện bất lợi về thanh khoản tài chính và phòng ngừa rủi ro hệ thống đã được chứng minh trong nhiều cuộc khủng hoảng trước đây. Giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh Nga– Ukraine, khi giá năng lượng tăng và đồng USD mạnh lên, giá vàng đã điều chỉnh giảm khoảng 20% (tháng 3- tháng 9/2022) trước khi tăng khoảng 25% trong những tháng tiếp theo. Trong tháng 3/2026, theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới, các nhà đầu tư ETF vàng trên toàn cầu đã bán ra 89 tấn vàng, mức giảm mạnh nhất trong một tháng kể từ đợt bán ra 102 tấn vào tháng 9/2022

Ởgóc độ rộng lớn hơn, giá dầu thô cao hơn sẽ làm tăng áp lực tiền tệ và tài khóa ở nhiều quốc gia. Điều này có khả năng khiến một số quốc gia bán vàng để hỗ trợ đồng tiền và bảo vệ nền kinh tế cùng vị thế tài khóa. Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã bán 120 tấn vàng kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Thổ Nhĩ Kỳ nhập khẩu gần như toàn bộ năng lượng, vì vậy giá dầu và khí đốt tăng vọt nhanh chóng làm tăng nhu cầu USD và gây áp lực lên đồng tiền của nước này.

Để hỗ trợ đồng tiền (lira) và tài trợ cho các biện pháp can thiệp ngoại hối, ngân hàng trung ương đã huy động USD bằng cách bán vàng. Vì vậy, vàng đang đóng vai trò là nguồn thanh khoản, không chỉ cho các nhà đầu tư, mà còn cho chính phủ và ngân hàng trung ương. Đồng thời, những lo ngại về lạm phát ngắn hạn gia tăng đã làm giảm kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất, làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng là một tài sản không sinh lời. Nhu cầu mang tính cấu trúc Những nền kinh tế phát triển và mới nổi tại châu Á, có thể kể đến Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc,… là những quốc gia tiêu thụ năng lượng hàng đầu, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ việc gián đoạn nguồn cung ứng năng lượng Trung Đông. Tuy nhiên, gần như không xuất hiện làn sóng bán hoặc hoán đổi vàng để huy động USD tại khu vực này. Một trong những lớp phòng vệ vững chắc chính là dự trữ ngoại hối

Việc ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ kỳ thanh lý một lượng lớn vàng trong vòng 2 tuần có thể xem là hành động bắt buộc khi nguồn dự trữ ngoại hối của nước này ở mức rất thấp. Cho đến nay, số lượng thanh lý vàng của các ngân hàng trung ương được công bố là không quá lớn so với mức mua ròng trung bình 250 tấn mỗi quý kể từ khi Nga bị áp đặt lệnh trừng phạt vào năm2022. Điều quan trọng nhất, nhu cầu vàng của ngân hàng trung ương tại những nền kinh tế mới nổi nhằm thay thế cho trái phiếu của thị trường phát triển nói chung và đồng USD nói riêng là không bị suy giảm, và có thể còn tăng lên sau chiến tranh Trung Đông.

Khối BRICS+ hiện nắm giữ dự trữ vàng khoảng 6000 tấn, tương đương 17.4% tổng lượng dự trữ toàn cầu, tăng từ mức 11.2% năm 2019. Từ năm 2020 đến nay, khối này chiếm hơn một nửa tổng lượng vàng được các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vào. Với việc giá vàng đã điều chỉnh mạnh, một số ngân hàng trung ương có thể hiệu chỉnh lại các mục tiêu phân bổ vàng dài hạn. Do đó, điều này sẽ thúc đẩy giá vàng cao hơn trong những năm tiếp theo

Tổng kết: Theo HCT, sự suy yếu gần đây của giá vàng khó có thể đánh dấu sự kết thúc của các nhân tố cơ bản mang tính cấu trúc đã hỗ trợ giá trong những năm vừa qua: Thâm hụt tài khóa cao, đồng USD có khả năng tiếp tục xu hướng giảm trong dài hạn, và các ngân hàng trung ương có rất ít động lực để ngừng quá trình đa dạng hóa tài sản dự trữ. Nhu cầu thanh khoản, trú ẩn an toàn kết hợp với bối cảnh địa chính trị phức tạp ở Trung Đông dự kiến hỗ trợ cho đồng USD trong suốt tháng 4 và có thể kéo dài hơn. Bắt đầu từ quý 3/2026, khi phần bù rủi ro địa chính trị phai nhạt và các động lực từ chính sách tiền tệ tái khẳng định vai trò, đồng USD sẽ bắt đầu suy yếu. Trong bối cảnh này, chúng tôi tiếp tục đánh giá vàng là một tài sản chiến lược nhằm đa dạng hóa cho danh mục đầu tư cân bằng.

Phân tích kỹ thuật:

Biểu đồ ngày (D): Hợp đồng tương lai vàng kỳ hạn tháng 6/2026 được kỳ vọng dao động trong biên độ rộng 4100– 5000 USD/oz trong tháng 4, cũng là vùng hỗ trợ và kháng cự được thiết lập bởi MA200 và MA50. Trong ngắn hạn, việc hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông kìm hãm đà tăng của đồng USD có thể khiến giá tiệm cận vùng kháng cự rất quan trọng quanh 5000 USD/oz.

Hoạt động mua tích lũy dài hạn có thể cân nhắc quanh vùng 4100 và 4500 US/oz, với sự cộng hưởng mua ròng trở lại từ các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi, dẫn đầu là khối BRICS– cụ thể là Trung Quốc

------------------------------------------------------------------

Hiện nay, nhà đầu tư Việt Nam có thể tham gia giao dịch trực tiếp KIM LOẠI, NÔNG SẢN VÀ NGUYÊN LIỆU CÔNG NGHIỆP thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) kênh đầu tư hợp pháp được Bộ Công Thương cấp phép. Giao dịch hàng hóa giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc quản trị rủi ro và nắm bắt biến động giá, đặc biệt trong bối cảnh thị trường kim loại đang biến động mạnh, đồng thời đảm bảo tính thanh khoản và minh bạch so với giao dịch vật chất thật.