Áp lực tỷ USD đè nặng thị trường chứng khoán

Xung đột leo thang tại Trung Đông đã dội gáo nước lạnh vào thị trường chứng khoán tuần đầu tháng 3. Dù thanh khoản bùng nổ kỷ lục, VN-Index vẫn không thể chống đỡ trước làn sóng bán tháo của khối ngoại và áp lực lãi suất nội tại.

Thị trường chứng khoán Việt Nam khép lại tuần giao dịch đầu tiên của tháng 3 với diễn biến tiêu cực trong bối cảnh tài chính toàn cầu biến động mạnh trước căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Kết thúc tuần, VN-Index giảm 112,49 điểm (-5,98%) xuống còn 1.767,84 điểm. Dù chỉ số lao dốc, thanh khoản lại tăng vọt, cao hơn khoảng 50% so với mức bình quân 20 tuần.

Trên sàn HOSE, khối lượng khớp lệnh bình quân đạt 1,32 tỷ cổ phiếu mỗi phiên, tăng 39% so với tuần trước. Giá trị giao dịch bình quân đạt 41.720 tỷ đồng/phiên, tăng hơn 33%.

Dòng tiền chủ yếu dịch chuyển sang các nhóm dầu khí, năng lượng và phân bón – những ngành được kỳ vọng hưởng lợi khi giá hàng hóa toàn cầu tăng.

Khối ngoại bán ròng hàng nghìn tỷ đồng

Áp lực lớn lên thị trường đến từ hoạt động bán ròng mạnh của nhà đầu tư nước ngoài. Trong tuần đầu tháng 3, khối ngoại bán ròng gần 6.500 tỷ đồng, tập trung vào cổ phiếu vốn hóa lớn như FPT.

Ở chiều tác động tới chỉ số, cổ phiếu VIC gây áp lực lớn nhất trong phiên cuối tuần khi lấy đi hơn 10 điểm của VN-Index. Ngoài ra, lực bán mạnh tại các mã GAS, GVR, MCH, TCX và VCB cũng khiến thị trường suy yếu rõ rệt.

Ở chiều ngược lại, BSR là cổ phiếu đóng góp tích cực nhất nhưng cũng chỉ giúp chỉ số tăng khoảng 1,64 điểm.

Phần lớn nhóm ngành giảm điểm

Thống kê trong tuần cho thấy 18/21 nhóm ngành chính giảm điểm.

Ba nhóm hiếm hoi tăng trưởng gồm:

Phân bón: tăng hơn 11%

Dầu khí: tăng hơn 8%

Năng lượng: tăng gần 0,5%

Ở chiều ngược lại, các nhóm giảm mạnh nhất gồm:

Công nghệ viễn thông: giảm gần 12%

Bán lẻ: giảm hơn 10%

Rủi ro lãi suất và chiến sự gây áp lực

Theo giới phân tích, biến động địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra môi trường khó dự đoán cho kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.

Bên cạnh đó, rủi ro lãi suất trong nước cũng được chú ý khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm tăng vọt gần 20% trong đầu năm 2026.

TS Nguyễn Duy Phương, Giám đốc đầu tư tài chính DG Capital, cho rằng áp lực tăng lãi suất hiện nay có thể mang tính cục bộ và nhiều khả năng giảm dần vào cuối năm.

Tuy nhiên, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, giá dầu và chi phí năng lượng tăng có thể đẩy lạm phát đi lên, buộc lãi suất phải tăng để kiểm soát.

“Khi lạm phát quay trở lại và lãi suất tăng cao như giai đoạn 2022, thị trường chứng khoán sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn”, ông nhận định.

Kịch bản xấu có thể ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam

Theo báo cáo của VinaCapital, một số tổ chức quốc tế như Standard Chartered và Goldman Sachs ước tính xác suất 10–20% cho kịch bản xung đột kéo dài khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn.

Nếu điều này xảy ra, giá dầu có thể vượt 100 USD/thùng, kéo theo nhiều hệ lụy đối với kinh tế toàn cầu.

Trong trường hợp đó, Việt Nam có thể phải đối mặt với ba thách thức lớn:

Lạm phát vượt 5%, đẩy lãi suất huy động 12 tháng lên 7–8%

Tăng trưởng kinh tế giảm khoảng 1 điểm phần trăm do chi phí năng lượng tăng

Xuất khẩu suy giảm, khiến tăng trưởng GDP giảm thêm khoảng 1 điểm phần trăm

Theo ước tính, kịch bản chiến sự kéo dài có thể khiến tăng trưởng GDP Việt Nam giảm khoảng 2 điểm phần trăm, đồng thời tạo tâm lý tiêu cực đối với thị trường chứng khoán và bất động sản.